Ζυθοποιία Μακεδονίας Θράκης: H μεγάλη κατηγορία, το craft washing και η σύνδεση με την SpaceX

Στην περαιτέρω ανάπτυξη της παραγωγικής δυναμικής της προχωρά η Ζυθοποιία Μακεδονίας Θράκης, έχοντας στα “σκαριά” ένα νέο κύκλο επενδύσεων €50 εκατ. Παράλληλα αναμένει μέχρι το τέλος Μαρτίου την απόφαση  της Ολλανδικής δικαιοσύνης στη μακροχρόνια δικαστική διαμάχη της ΖΜΘ με τη Heineken, η οποία απόφαση αναμένεται να δώσει ένα “σήμα” για την πορεία της, σε μια αγορά, που όπως αναφέρει η διοίκηση της ΖΜΘ, δεν έχει αλλάξει, έχοντας υψηλό δείκτη συγκέντρωσης και ελλειμματικές συνθήκες ελεύθερου ανταγωνισμού, παρά τις αποφάσεις των ρυθμιστικών αρχών.

Με αυτά τα δεδομένα αλλά και με μια μεγάλη αναβάθμιση των εγκαταστάσεων, με πλήρη καθετοποίηση, που πλέον αποτελούν “βατήρες” μετάβασης στη “μεγάλη κατηγορία” των ζυθοποιείων, (εκείνων, δηλαδή, που παράγουν πάνω από 200 χιλ εκατόλιτρα το χρόνο), χαράσσει το πλάνο των επόμενων ετών ο Δημήτρης Πολιτόπουλος, που πριν 30 χρόνια, σε ηλικία 33 ετών, ξεκίνησε το όλο εγχείρημα.

Όπως ανέφερε, σε δημοσιογραφική εκδήλωση στις εγκαταστάσεις της εταιρείας στην Κομοτηνή, ο ιδρυτής και Διευθύνων Σύμβουλος της ΖΜΘ Δημήτρης Πολιτόπουλος έχει ολοκληρώσει νέα ζυθοποιητική μονάδα που ανεβάζει τα εκατόλιτρα από 200 χιλ σε 700 χιλ. αξιοποιώντας τη δυναμικότητα σταδιακά, με βάση τις συνθήκες της αγοράς. “Όταν μας επιτρέψουν οι συνθήκες θα το ανοίξουμε” τόνισε ο κ. Πολιτόπουλος, που πέρα από το ηχηρό “παρών” στην άκρως σημαντική Θράκη, έχει παρουσία, μαζί με τον αδελφό του, στις ΗΠΑ, στη χημική βιομηχανία, μέσω της οποίας, μάλιστα, τροφοδοτεί και την Space X του Έλον Μασκ, με ειδικά χρώματα, αλλά και στον τουρισμό με ξενοδοχείο στην Αθήνα.

Μονάδα ανάλογη των “μεγάλων”

Για τον ίδιο αλλά και την ομάδα της “Βεργίνα”, η παραγωγική μονάδα της Κομοτηνής είναι “καμάρι” και “πάτημα” για την ένταξη στη χωρία των κορυφαίων του κλάδου. Όπως αναφέρθηκε, συγκαταλέγεται σήμερα στις πλέον εξελιγμένες της Ευρώπης, με ιδιαίτερη έμφαση στον ποιοτικό έλεγχο και στο ενσωματωμένο βυνοποιείο, το οποίο χρησιμοποιεί αποκλειστικά τοπική βύνη. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, μόλις τέσσερα ζυθοποιεία διαθέτουν αντίστοιχη καθετοποιημένη δομή, ανέφεραν χαρακτηριστικά τα στελέχη της διοίκησης, ο  Δημήτρης Κρις, Διευθυντής Επιχειρηματικής Ανάπτυξης και μέλος του ΔΣ και η Μαρίνα Κουτσογιάννη είναι Υπεύθυνη Επικοινωνίας της Ζυθοποιίας Μακεδονίας Θράκης Α.Ε.

Όπως αναφέρθηκε, το εργοστάσιο στην Κομοτηνή έχει πλέον τον όγκο και την τεχνική διάρθρωση μονάδων μεγάλης κλίμακας, με 13 δεξαμενές ζύμωσης και ωρίμανσης έως 100 χιλιάδες λίτρα, καθώς και 32 δεξαμενές μικρότερης χωρητικότητας για ευελιξία στην παραγωγή. Με άλλα λόγια, η υποδομή είναι σχεδόν έτοιμη, μια και μένουν κάποια μόνο ρομποτικά συστήματα να εγκατασταθούν άμεσα, ώστε όλα να είναι έτοιμα για την απόφαση “μετάβασης” στη μεγάλη κατηγορία, αναλόγως των συνθηκών.

«Μέχρι σήμερα, ακόμη κι αν παίρναμε την απόφαση, δεν μπορούσαμε να προχωρήσουμε, γιατί δεν είχαμε την παραγωγική ικανότητα. Τώρα την έχουμε. Αυτό που απομένει είναι η απόφαση και θα την πάρουμε με 100% ασφάλεια», ανέφερε ο επικεφαλής της εταιρείας Δημήτρης Πολιτόπουλος.

Η φορολογία

Σημαντικό ζήτημα στο πέρασμα της ΖΜΘ στη μεγάλη κλίμακα παραγωγής, πέρα από τις συνθήκες ανταγωνισμού, είναι και το φορολογικό καθεστώς, καθώς με τις νέες διατάξεις η υπέρβαση του ορίου των 200 χιλιάδων εκατόλιτρων οδηγεί σε άμεση απώλεια των ευνοϊκών ρυθμίσεων που ισχύουν για τις μικροζυθοποιίες. «Υποχρεωτικά στεκόμαστε στα 200 χιλ. εκατόλιτρα. Τη στιγμή που ήμασταν έτοιμοι να περάσουμε στην επόμενη κατηγορία, άλλαξε το πλαίσιο. Η μόνη εταιρεία που θα περνούσε αυτό τον πήχη ήμασταν εμείς», ανέφερε ο Δημήτρης Πολιτόπουλος, “φωτογραφίζοντας” ευθύνη και στην πλευρά της πολιτείας.

“Εμείς έχουμε μάθει να πολεμάμε”

Ωστόσο, όπως είπε τέτοιες καταστάσεις δεν πτοούν τη ‘Βεργίνα” Πρόσθεσε, δε, ότι «εμείς έχουμε μάθει να πολεμάμε, και μάλιστα με αθέμιτο ανταγωνισμό», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Δημήτρης Πολιτόπουλος.

Παρά τις δυσκολίες, όπως επισημάνθηκε, η ΖΜΘ τα τελευταία χρόνια, έχει διευρύνει το παραγωγικό και προϊοντικό της αποτύπωμα, αξιοποιώντας την καθετοποίηση και τη σύνδεσή της με τον πρωτογενή τομέα, τόσο στη βύνη όσο και σε νέα προϊόντα εκτός της παραδοσιακής μπύρας.

Συμβολαιακή γεωργία

Συγκεκριμένα, η εταιρεία αναπτύσσει εδώ και χρόνια πρόγραμμα συμβολαιακής γεωργίας, συνεργαζόμενη με περίπου 1.500 αγρότες, ενώ η ετήσια παραγωγή βύνης φτάνει τους 15.000 τόνους. Η ύπαρξη ιδιόκτητου βυνοποιείου την κατατάσσει σε έναν περιορισμένο αριθμό ζυθοποιιών που διαθέτουν πλήρη έλεγχο της πρώτης ύλης, στοιχείο που, όπως επισημάνθηκε, ενισχύει τόσο την ποιότητα όσο και την ανθεκτικότητα της παραγωγικής αλυσίδας. Επίσης, συνεργάζεται με 15 αγρότες που καλλιεργούν 100 στρέμματα με βότανα που αξιοποιούνται στην παραγωγή των μη αλκοολούχων προϊόντων (tuvunu).

Νέα μονάδα κυτιοποιίας

Πέρα από την επέκταση της παραγωγικής δυναμικότητας, στο πλάνο ανάπτυξης έχει ενταχθεί και η δημιουργία, εντός διετίας, νέου εργοστασίου κυτιοποιίας στη Ροδόπη, επένδυση ύψους 50 εκατ. ευρώ, η οποία αναμένεται να δημιουργήσει περισσότερες από 100 νέες θέσεις εργασίας. Η μονάδα θα καλύπτει τις ανάγκες της εταιρείας σε συσκευασία, θα εξυπηρετεί την εγχώρια αγορά και θα ενισχύσει τις εξαγωγικές δραστηριότητες στα Βαλκάνια. Η αρχική παραγωγική ικανότητα εκτιμάται στα 500 εκατ. κουτιά ετησίως, με δυνατότητα επέκτασης στο 1 δισ.

Επενδύσεις €20 εκατ.

Ακόμα τα τελευταία χρόνια η εταιρεία υλοποίησε επενδύσεις ύψους €20 εκατ., με στόχο τη βελτίωση των παραγωγικών της δυνατοτήτων, τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος και την περαιτέρω ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς της. Στο πλαίσιο αυτό, η ζυθοποιία εστιάζει στην ενίσχυση της  τοπικής οικονομίας και της μεταποίησης στη Βόρεια Ελλάδα, δημιουργώντας προστιθέμενη αξία τόσο σε επίπεδο απασχόλησης όσο και πρωτογενούς παραγωγής εστιάζει η Ζυθοποιία Μακεδονίας Θράκης.

Ανάπτυξη για το tuvunu

Η εταιρεία επενδύει συστηματικά στην ανάπτυξη της τοπικής επιχειρηματικότητας, αξιοποιώντας πρώτες ύλες από Έλληνες παραγωγούς, ενισχύοντας τις τοπικές αλυσίδες αξίας. Ενδεικτικά, στο φόντο των νέων τάσεων κατανάλωσης, στο πλαίσιο διεύρυνσης του χαρτοφυλακίου της στον τομέα των υγιεινών ροφημάτων υπό το brand tuvunu, προχώρησε σε συνεργασίες με παραγωγούς από τα Πομακοχώρια, συμβάλλοντας στην οικονομική δραστηριοποίηση περιοχών με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και αναπτυξιακές προκλήσεις.

“Τα ίδια προϊόντα συνεχίζουμε να παράγουμε, με το tuvunu και την μπύρα. Εμείς αλλάζουμε περιοχή. Με τα βότανα σπείραμε χωράφια στα  Πομακοχώρια κτλ. Κι εκεί, όμως προχωρήσαμε, με τεράστιες αντιστάσεις από κέντρα, και οικονομικά και πολιτικά για ό,τι κάναμε στις περιοχές αυτές” συμπλήρωσε ο κ. Πολιτόπουλος δίνοντας το στίγμα συναρμογής με την τοπική κοινωνία.

Είσοδος στην αγορά του εμφιαλωμένου νερού

Επίσης, σχεδιάζει την είσοδο στην αγορά επιτραπέζιου νερού με το brand TUVUNU. Η ανάπτυξη νέων προϊόντων βασίζεται, όπως σημειώθηκε, στην αξιοποίηση ελληνικών πρώτων υλών — από τη βύνη και τα βότανα έως το νερό — και όχι στη λογική των κλασικών αναψυκτικών τύπου cola.

“Η αγορά αλλάζει. Τα μη αλκοολούχα πχ ιστορικές ζυθοποιίες πάνε σε ανθρακούχα προϊόντα – fizzy drinks non alc κτλ. ήταν μονόδρομος να πάμε σε επέκταση μια και μπορούμε αύριο να βγάλουμε μεγάλες ποσότητες μη αλκοολούχων” ανέφερε ο κ. Κρις τονίζοντας ότι πλέον  ζυθοποιίες εχουν αλλάξει και τα ονόματά τους και πλέον γίνονται beverage companies, απαντώντας στις νέες τάσεις για μειωμένη κατανάλωση αλκοόλ.

Η διαμάχη με την Heineken

Κομβική θέση πάντως στο αφήγημα της εταιρείας αλλά και στην πορεία της έχει η λειτουργία της αγοράς, όπου το περιβάλλον για χρόνια χαρακτηριζόταν από έντονη συγκέντρωση, αλλά και η δικαστική διένεξη με τη Heineken, μητρική της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας. Υπενθυμίζεται ότι η απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού του 2015 διαπίστωσε συνθήκες ολιγοπωλίου με τάσεις μονοπωλίου και πρακτικές αθέμιτου ανταγωνισμού. Βάσει της απόφασης αυτής, η ΖΜΘ προσέφυγε στα ολλανδικά δικαστήρια διεκδικώντας αποζημίωση, σε μια διαδικασία που δημιουργεί δεδικασμένο σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Όπως ανέφερε, πάντως, ο κ. Πολιτόπουλος, η εικόνα της αγοράς δεν έχει ουσιαστικά αλλάξει. «Η αγορά στην Ελλάδα δεν έχει αλλάξει καθόλου. Αντίθετα, η κατάσταση επιδεινώνεται. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή Ανταγωνισμού ελέγχει αυτή τη στιγμή, για δεύτερη φορά, την Αθηναϊκή Ζυθοποιία, κατόπιν δικής μας καταγγελίας. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού εξετάζει την κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης της εταιρείας στην ελληνική αγορά μπύρας από το 2014 έως σήμερα» επισημαίνει.

Η υπόθεση βρίσκεται σήμερα ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου του Άμστερνταμ, με το ύψος της απαίτησης να υπερβαίνει τα €210 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των τόκων. Η έκδοση πρωτόδικης απόφασης αναμένεται προς το τέλος Μαρτίου και εκτιμάται ότι θα αποτελέσει σημείο αναφοράς για την εφαρμογή του δικαίου ανταγωνισμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρόκειται, βέβαια, για πρωτόδικη απόφαση, επί της οποίας μπορεί να ασκηθεί έφεση.

Η σημασία της απόφασης

Ωστόσο, όπως επισήμανε ο Δημήτρης Κρις, διευθυντής επιχειρηματικής ανάπτυξης της ΖΜΘ, αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι ότι η υπόθεση έχει ήδη δημιουργήσει ευρωπαϊκό δεδικασμένο, καθώς για πρώτη φορά αναγνωρίζεται σε επίπεδο ΕΕ η δυνατότητα ιδιώτη να διεκδικήσει αποζημίωση μέσω private enforcement, βάσει απόφασης εθνικής αρχής ανταγωνισμού, ανοίγοντας τον δρόμο για αντίστοιχες αξιώσεις κατά πολυεθνικών ομίλων και των θυγατρικών τους σε άλλες χώρες.

Το craft washing και παραπλάνηση καταναλωτών

“Το θέμα είναι ότι έχει δημιουργηθεί δεδικασμένο και θα είναι κάτι πρωτόγνωρο για τις χώρες της Ευρώπης. Έτσι μπορεί και συνδέθηκαν οι θυγατρικές με τις μητρικές. Μέχρι τώρα δεν υπήρχε και πλέον αυτό έχει λήξει. Σημαίνει πολλά για το επιχειρείν” ανέφερε, από την πλευρά του ο Δημήτρης Πολιτόπουλος, που επιμένει να μη συνδέει άμεσα τη δικαστική εξέλιξη με τον επενδυτικό σχεδιασμό της εταιρείας. Βέβαια η συγκυρία συμπίπτει με το επόμενο βήμα της ΖΜΘ, κάτι που, όπως αναφέρθηκε, θα ήταν χρήσιμο να γίνει σε ένα περιβάλλον διαφάνειας αλλά και τεκμηριωμένων ισχυρισμών ταυτότητας για τα κάθε είδους προϊόντα.

“Υπάρχει το craft washing, δίνει σε πολυεθνικές τη δυνατότητα να μεταλλάσσονται σε τοπικό προϊόν” τόνισε ο κ. Πολιτόπουλος που ανέφερε ότι οι καταναλωτές “πίνουν πράματα ότι δεν έχουν ιδεά ότι ανήκουν σε πολυεθνική κι όχι σε έναν τοπικό παραγωγό. “Να ξέρει τι πίνει ο καθένας καταναλωτής κι ότι η επένδυση μένει εδώ κι όχι στο fund του Λουξεμβούργου, ή σε μια οικογένεια στην Κοπεγχάγη, Δεν είναι η δουλειά μας να το λέμε αυτό. Το κράτος πρέπει να θεσπίσει όρους στη σήμανση προϊόντων, στην παραπλανητική διαφήμιση, Κινούνται στα όρια νομιμότητας” τόνισε ο κ. Πολιτόπουλος.

Οι επιδόσεις

Εν τω μεταξύ, ο κύκλος εργασιών της εταιρείας το 2024 ανήλθε σε €31,4 εκατ., ενώ το EBITDA διαμορφώθηκε στα €5.68 εκατ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας τη σταθερή αναπτυξιακή της πορεία. Η Ζυθοποιία Μακεδονίας Θράκης ιδρύθηκε στις 21 Δεκεμβρίου 1995, οπότε ο Δημήτρης Πολιτόπουλος αγοράζει ένα οικόπεδο στην Κομοτηνή και ξεκινά να στήνει ένα εγχείρημα πουβασίστηκε στο ότι η Ελλάδα τότε είχε μόνο παραγόμενη μπύρα από πολυεθνικό όμιλο. Όπως είπε ο Δημήτρης Πολιτόπουλος, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, σε δημοσιογραφική εκδήλωση, η απόφαση συνδέθηκε εξαρχής με την παραγωγική βάση της περιοχής, σε μια περίοδο που η ελληνική αγορά μπύρας λειτουργούσε ουσιαστικά ως μονοπώλιο. «Η πρώτη επιλογή, μετά από έρευνα μελετητικού γραφείου, ήταν στα Χανιά, στους Αρμένους Αποκορώνου,  και η δεύτερη στην Κομοτηνή. Όταν μπήκαμε στην αγορά, υπήρχε μόνο η Heineken και η Amstel. Όταν πας σε μονοπώλιο, και μάλιστα σκληρό, οι πιθανότητες να επιβιώσεις είναι ελάχιστες», ανέφερε χαρακτηριστικά,μ τονίζοντας ότι “τότε ήταν μικρός και άμυαλος” Ωστόσο και πάλι θα το επαναλάμβανε το εγχείρημα που  την Παρασκευή 13 Φεβρουαρίου 1998 είχε το οικονομικό του ντεμπούτο με το πρώτο κομμένο τιμολόγιο της μπίρας «Βεργίνα», που έχει σήμερα 8 κωδικούς, μεταξύ των οποίων και μια εμβληματικη μοναστηριακή μπύρα.