Απαγωγή Μαδούρο: Γιατί η δήλωση Μητσοτάκη βάζει σε κίνδυνο τα εθνικά συμφέροντα

«Δεν είναι η στιγμή να σχολιάσουμε τη νομιμότητα των πρόσφατων ενεργειών». Η φράση αυτή στην δήλωση του Κυριάκου Μητσοτάκη, λίγες ώρες μετά την στρατιωτική εισβολή των ΗΠΑ στην Βενεζουέλα και την απαγωγή του προέδρου της χώρας, Νίκολας Μαδούρο, έχει ξεσηκώσει θύελλα αντιδράσεων. Όχι μόνον από την δημοκρατική αντιπολίτευση αλλά στο σύνολο του πολιτικού σκηνικού. Αν κρίνει μάλιστα κανείς από την εικόνα των social media  φαίνεται να δημιουργεί στους πολίτες συναισθήματα αγανάκτησης ή ακόμη και ετερο-ντροπής.

Το Μέγαρο Μαξίμου – δια του εκπροσώπου τύπου Παύλου Μαρινάκη– προσπάθησε να «συμμαζέψει» τις εντυπώσεις που προκάλεσε τόσο η φράση όσο και συνολικά η δήλωση του πρωθυπουργού. Από ότι φαίνεται όμως η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν μπορεί να αποφύγει τις επιπτώσεις μια αντίδρασης που δεν είναι απλά αντίθετη αλλά επικίνδυνη γι αυτό που ονομάζουμε «εθνικά συμφέροντα».

Η δήλωση

Αξίζει να θυμίσουμε το περιεχόμενο της πρωθυπουργικής δήλωσης που έγινε  λίγο πριν τα μεσάνυχτα του Σαββάτου. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην πρώτη φράση του έσπευσε να δηλώσει πως «ο Nicholas Maduro ήταν επικεφαλής μιας βάναυσης και καταπιεστικής δικτατορίας», υποστηρίζοντας πως «το τέλος του καθεστώτος του προσφέρει νέα ελπίδα για τη χώρα».

Στην συνέχεια προσπέρασε προκλητικά το ερώτημα του αν η αμερικανική εισβολή και απαγωγή του προέδρου της Βενεζουέλας είναι συμβατή ή όχι με το Διεθνές Δίκαιο, αναφέροντας: «Δεν είναι η στιγμή να σχολιάσουμε τη νομιμότητα των πρόσφατων ενεργειών».

Συνέχισε λέγοντας πως «προτεραιότητα αυτή τη στιγμή πρέπει να είναι η διασφάλιση ειρηνικής και ταχείας μετάβασης σε μία νέα, συμπεριληπτική κυβέρνηση που θα έχει πλήρη δημοκρατική νομιμοποίηση» για να προσθέσει ότι η Ελλάδα θα λειτουργήσει στο πλαίσιο του ΟΗΕ και της Ε.Ε καθώς και ότι εστιάζει «στη διασφάλιση της ασφάλειας των Ελλήνων πολιτών» στην Βενεζουέλα.

Επικίνδυνη

Για το πολιτικό και διπλωματικό μήνυμα που έδωσε η δήλωση του Έλληνα Πρωθυπουργού δεν υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία. Άλλωστε χρησιμοποιήθηκαν σε αυτήν ανοίκειες στην διπλωματική γλώσσα διατυπώσεις προκειμένου να διασφαλιστεί η σαφήνειά της: Η ελληνική κυβέρνηση αποδέχθηκε ως «τετελεσμένη» την κατάσταση που διαμόρφωσε στην Βενεζουέλα η αμερικανική στρατιωτική επέμβασή που διέταξε ο Ντόναλντ Τράμπ, όπως και την «μαφιόζικη» απαγωγή του εκλεγμένου προέδρου της χώρας.

Μάλιστα ήταν η πρώτη χώρα-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εξέδωσε τέτοιου είδους ανακοίνωση. Κατατάσσοντας έτσι την Ελλάδα σε έναν περιορισμένο κατάλογο χωρών «προθύμων» να στηρίξουν την κίνηση της κυβέρνησης Τράμπ.

Επίσης, με δεδομένο ότι η στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ στην Βενεζουέλα, προφανώς, παραβιάζει τον Καταστατικό Χάρτη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, είναι μάλλον περιττό να αναφέρει κανείς πως η δήλωση Μητσοτάκη έρχεται σε πλήρη διάσταση με την ιδιότητα της χώρας ως μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας του οργανισμού. Θυμίζουμε ότι η Ελλάδα διαθέτει την θέση αυτή από την 1η Ιανουαρίου του 2025 και έως το τέλος του 2026 μετά την ανακήρυξή της στις 6 Ιουνίου του 2024. Μάλιστα ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το ποια στάση θα τηρήσει η Ελληνική Κυβέρνηση εφόσον το θέμα της επέμβασης στην Βενεζουέλα συζητηθεί στο Συμβούλιο Ασφαλείας.

Το πλέον όμως επικίνδυνο στοιχείο της δήλωσης του Κυριάκου Μητσοτάκη είναι όχι απλά η απουσία οποιασδήποτε αναφορά στο Διεθνές Δίκαιο αλλά η άρνηση να τεθεί αυτό ως κριτήριο για την αμερικανική εισβολή και απαγωγή του Νίκολας Μαδούρο. Ο πρωθυπουργός με την δήλωσή του «αποκήρυξε» το βασικό όσο και διαχρονικό στοιχείο της εξωτερικής πολιτικής της χώρας: Την εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου ως μέσο επίλυσης των διακρατικών διενέξεων και διαφορών!

Είναι ίσως περιττό να αναφέρουμε ότι η πάγια θέση της χώρας για την επίλυση του Κυπριακού ζητήματος είναι οι αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ ενάντια στην τουρκική εισβολή και κατοχή και η εφαρμογή της διεθνούς νομιμότητας. Το ίδιο ισχύει και για την διαχρονική θέση της Ελλάδας να επιλυθούν οι ελληνοτουρκικές διαφορές για την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ με βάση το διεθνές δίκαιο. Ανάλογη επίκληση στο Διεθνές Δίκαιο κάνει η Ελλάδα και για το περίφημο «Casus Belli» (Αιτία Πολέμου) της Τουρκίας σχετικά με την ελληνική αιγιαλίτιδα ζώνη.

Με βάση αυτά είναι προφανές τι θα μπορούσε να σημαίνει μια στάση του είδους… «δεν είναι η στιγμή να σχολιάσουμε τη νομιμότητα των πρόσφατων ενεργειών», εάν επρόκειτο για μία στρατιωτική κίνηση της Τουρκίας στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Ακόμη και στην ίδια την Κύπρο. Η προσέγγιση του Έλληνα πρωθυπουργού θα μπορούσε να αποτελέσει «νομιμοποιητική βάση» για εξελίξεις στη περιοχή που έως σήμερα ήταν στην σφαίρα του αδιανόητου.

Επιπρόσθετα η δήλωση του Κυριάκου Μητσοτάκη έρχεται σε κατάφωρη αντίθεση με την στάση του «προθύμου» που τήρησε για την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Η ελληνική κυβέρνηση ήταν επίσης η πρώτη που έσπευσε να καταδικάσει κατακεραυνώνοντας την «αναθεωρητική» για τα υφιστάμενα σύνορα αντίληψη και την παρεμβατική λογική της Ρωσίας. Ακριβώς δηλαδή αυτή που… στηρίζει στην περίπτωση της αμερικανικής εισβολής στην Βενεζουέλα. Επίσης ο Έλληνας πρωθυπουργός εκτίθεται για τις 10αδες φορές που έχει επικαλεστεί το “διεθνές δίκαιο”. Εντός του 2025 το έχει κάνει για να αιτιολογήσει την στάση της κυβέρνησης στο Παλαιστινιακό, σε αναφορές για το Κυπριακό, σε συνεντεύξεις και ομιλίες του για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις αλλά και στις συνόδους της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ τόσο το 2024 όσο και το 2025.

Οι αντιδράσεις

Η στάση του Κυριάκου Μητσοτάκη προκάλεσε όπως ήταν αναμενόμενο αντιδράσεις από όλο το πολιτικό φάσμα. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης χαρακτήρισε την δήλωση «απαράδεκτη» από πρωθυπουργό σε μια χώρα «που στηρίζει διαχρονικά την εξωτερική της πολιτική στη διεθνή νομιμότητα και φέρει ακόμα το τραύμα της παράνομης τουρκικής εισβολής στην Κύπρο».

Ο Αλέξης Τσίπρας επισήμανε ότι η Ελλάδα «μόνο κινδύνους διατρέχει όσο η σημερινή της κυβέρνηση εγκαταλείπει οριστικά την ενεργητική και πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική και επιμένει σε αυτήν του πρόθυμου για όλα συμμάχου που δικαιολογεί τα αδικαιολόγητα αναζητώντας μάταια λίγη εύνοια από τους προστάτες».

Το ΚΚΕ σημείωσε πως η δήλωση Μητσοτάκη «είναι μια κυνική, ελεεινή και ντροπιαστική για τον ελληνικό λαό παρέμβαση, που ξεπερνάει ακόμη και τις δηλώσεις του Τραμπ».

Επίσης ο Αντώνης Σαμαράς δήλωσε πως «ο κ. Μητσοτάκης οφείλει να γνωρίζει και να σέβεται το ότι οι αρχές του διεθνούς δικαίου δεν είναι ούτε επιλεκτικές ούτε τις επικαλούμαστε κατά το δοκούν και με χρονική καθυστέρηση. Αυτήν την απλή αλλά πολύτιμη αλήθεια, θα έπρεπε καθημερινά να του θυμίζουν η Κύπρος και οι απειλές εναντίον των νησιών μας, της Θράκης μας και της εθνικής κυριαρχίας μας στο Αιγαίο».

Μάλιστα η δήλωση του πρώην πρωθυπουργού δημιουργεί την αίσθηση πως τα όσα είπε ο πρωθυπουργός έχουν αρνητικό αντίκτυπό ακόμη και στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας. Μάλιστα ενδιαφέρον θα έχει επ’ αυτού και μια πιθανή τοποθέτηση από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή.