Έρευνα aboutpeople: Oι Έλληνες οι πιο δυσαρεστημένοι από τη λειτουργία της Δημοκρατίας

«Αντέχει η Δημοκρατία;». Σε αυτό το ερώτημα επιχειρεί να απαντήσει έρευνα που διεξήχθη παράλληλα σε πέντε ευρωπαϊκές χώρες, καταγράφοντας τα προβλήματα και αναζητώντας τις προοπτικές της Δημοκρατίας.

Η «έρευνα για τη Δημοκρατία» πραγματοποιήθηκε από την aboutpeople για λογαριασμό του Progressive Lab σε Ελλάδα, Γαλλία, Σουηδία, Ρουμανία και Ηνωμένο Βασίλειο. Συνολικά, 5.043 άτομα με δικαίωμα ψήφου απάντησαν σε μία σειρά ερωτήσεων για τη Δημοκρατία, τη λειτουργία του Κοινοβουλευτισμού και την εμπιστοσύνη στους Θεσμούς.

Στόχος της έρευνας ήταν να αναδειχθεί μέσα από τη συγκριτική μελέτη των απαντήσεων, ποιες είναι οι κοινές στάσεις των πολιτών στις πέντε χώρες, αλλά και πού υπάρχουν εθνικές διαφοροποιήσεις στις τοποθετήσεις για τη Δημοκρατία και τα προβλήματά της. Η συλλογή στοιχείων πραγματοποιήθηκε το διάστημα 25 Νοεμβρίου – 16 Δεκεμβρίου 2025 μέσω αυτοσυμπληρούμενων διαδικτυακών ερωτηματολογίων (CAWI).

Από την έρευνα προκύπτει, μεταξύ άλλων, ότι :

1. Οι δημοκρατικές αξίες είναι κυρίαρχες στις 5 χώρες όπου διεξήχθη
2. Η δυσαρέσκεια των πολιτών είναι μεγάλη, αλλά αφορά κατά κύριο λόγο τη λειτουργία της Δημοκρατίας, και όχι την ίδια τη Δημοκρατία. Επιπροσθέτως, ως πλειοψηφική καταγράφεται η αίσθηση των πολιτών ότι δεν ακούγονται στα κέντρα λήψης των αποφάσεων
3. Σε όλες τις χώρες παρατηρείται μία μειοψηφική, αλλά ισχυρή παρουσία αντικοινοβουλευτικών απόψεων και πολιτών που δε θεωρούν την Ακροδεξιά, απειλή για τη Δημοκρατία
4. Μειοψηφικά αλλά σχετικά ισχυρά είναι και τα ποσοστά όσων δεν απορρίπτουν έναν ηγέτη που θα παραβίαζε τους δημοκρατικούς κανόνες, αν ήταν αποτελεσματικός. Ωστόσο, σχεδόν επτά στους δέκα ( 68,9%) των ερωτηθέντων απορρίπτουν αυτή την ιδέα
5. Επιβεβαιώνεται η αποστασιοποίηση των πολιτών από τα κόμματα. Κορυφαίο πρόβλημα για τη λειτουργία της Δημοκρατίας θεωρείται η μη εξυπηρέτηση του δημοσίου οφέλους από τα κόμματα. Το ίδιο, και η επιρροή των μεγάλων συμφερόντων στην Πολιτική, καθώς και η ελλιπής λογοδοσία των πολιτικών
6. Η εμπιστοσύνη προς τους Θεσμούς είναι χαμηλή. Χαρακτηριστικό είναι ότι το μεγαλύτερο ποσοστό εμπιστοσύνης αφορά στην ΕΕ και είναι μόλις 42,9%
7. Η Τεχνητή Νοημοσύνη και τα social media προσλαμβάνονται ως βασικές απειλές για τη Δημοκρατία, ανατρέποντας παλιότερη αντίληψη ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης συμβάλλουν στην εμβάθυνση της Δημοκρατίας
8. Η απαισιοδοξία στους πολίτες είναι πλειοψηφική και στις 5 χώρες
9. Η ελληνική κοινωνία είναι πιο προσηλωμένη στη Δημοκρατία και πιο πολιτικοποιημένη από τις άλλες 4 κοινωνίες. Ωστόσο, οι Έλληνες είναι πιο δυσαρεστημένοι από τη λειτουργία της Δημοκρατίας σε σχέση με τους άλλους Ευρωπαίους. Στην Ελλάδα, εξάλλου, καταγράφονται τα υψηλότερα ποσοστά δυσαρέσκειας για τη διαφθορά και τη λειτουργία της Δικαιοσύνης.

Γενικό συμπέρασμα: Η Δημοκρατία στις 5 ευρωπαϊκές χώρες παραμένει ηγεμονική, αλλά χρειάζεται αλλαγές στη λειτουργία της γιατί αντιμετωπίζει πραγματικές απειλές.

Ειδικότερα, στην ερώτηση «συμφωνείτε ή διαφωνείτε με την άποψη ότι, παρά τα προβλήματά της, δεν υπάρχει καλύτερο πολίτευμα από τη Δημοκρατία;», συμφωνούν το 78,8% των Ελλήνων, το 74,6% των Βρετανών, το 71,2 των Σουηδών, το 68% των Ρουμάνων και τι 67,1% των Γάλλων ερωτηθέντων.

Στο ερώτημα όμως «συνολικά, είστε ικανοποιημένος/η ή δυσαρεστημένος/η από τον τρόπο που λειτουργεί η Δημοκρατία στην χώρα σας;», ικανοποιημένοι δηλώνουν μόλις το 22,7% των Ελλήνων, το 28,7% των Γάλλων, το 31,5% των Ρουμάνων, το 53,2% των Βρετανών και το 64,1% των Σουηδών ερωτηθέντων.

Η απαισιοδοξία για το μέλλον προκύπτει από τουλάχιστον δύο ερωτήσεις. Πιο συγκεκριμένα, το 59,9% των Ελλήνων, το 55,4% των Γάλλων, το 44,9% των Σουηδών, το 43,9% των Ρουμάνων και το 41,6% των Άγγλων θεωρούν ότι η γενιά τους ζει χειρότερα από τη γενιά των γονιών τους και αντίστοιχα το 70,4% των Γάλλων, το 72,9% των Ελλήνων, το 57,9% των Σουηδών, το 52,5% των Άγγλων και το 54,5% των Ρουμάνων θεωρούν ότι τα παιδιά που σήμερα είναι 10-17 ετών θα ζήσουν χειρότερα από ό,τι εμείς. Ικανοποιημένοι δε, από την παρούσα προσωπική τους οικονομική κατάσταση είναι μόλις το 15,7% των Ελλήνων, το 28,7% των Ρουμάνων, το 35% των Σουηδών, το 44,5% των Γάλλων και το 57,2% των Βρετανών ερωτηθέντων.