Η Τουρκία στήνει νέα παγίδα στο Αιγαίο

Τις νέες παγίδες, που επιχειρεί να στήσει η Τουρκία στην επόμενη συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, καλείται να αποφύγει η Αθήνα.

Υπενθυμίζεται ότι μετά από ένα μεγάλο διάστημα “πάγου” στον ελληνοτουρκικό διάλογο, οι δύο πλευρές έχουν συμφωνήσει στη διεξαγωγή του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας- Τουρκίας εντός του πρώτου τριμήνου του 2026.

Το επόμενο ΑΣΣ Ελλάδας – Τουρκίας πρόκειται ειδικότερα να πραγματοποιηθεί στην Άγκυρα και στο πλαίσιο του θα συναντηθεί ξανά ο Έλληνας πρωθυπουργός με τον Τούρκο πρόεδρο. Όμως θα πραγματοποιηθεί σε ένα πολύ διαφορετικό διεθνές περιβάλλον από ό,τι το Δεκέμβριο του 2023, οπότε και η προηγούμενη συνεδρίαση του ΑΣΣ Ελλάδας- Τουρκίας στην Αθήνα.

Όχι μόνο γιατί έκτοτε η Άγκυρα έχει επιστρέψει σταδιακά στην τακτική των προκλήσεων και έχει ξεκαθαρίσει ότι θα συνεχίσει να βάζει στο τραπέζι αναθεωρητικές διεκδικήσεις. Αλλά και γιατί το “κακό παράδειγμα” του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει γράψει διεθνές δίκαιο και απαραβίαστο των συνόρων στα παλαιότερα των υποδημάτων του, μπορεί να ανοίξει την “όρεξη” και σε περιφερειακούς επίδοξους “παίκτες”.

Στον διμερή διάλογο τρίτος δε χωρεί

Σημειωτέον άλλωστε ότι ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, έχει δηλώσει ότι η κυβέρνηση Τραμπ θέλει να λειτουργήσει ως “γέφυρα” στις ελληνοτουρκικές σχέσεις ώστε “να ξεπεραστούν οι πικρίες του παρελθόντος” όπως είπε. Δεν είναι βέβαια νέο η επιθυμία της Ουάσινγκτον να φέρει σε ένα τραπέζι διαπραγματεύσεων Ελλάδα- Τουρκία με την ίδια σε ρόλο διαιτητή και με το βλέμμα της στους ενεργειακούς πόρους της ανατολικής Μεσογείου.

Η Αθήνα διέψευσε βέβαια ότι έχει αναληφθεί κάποια “πρωτοβουλία τρίτων” και ότι έχει περιέλθει τέτοια πρόταση στην ελληνική πλευρά. “Τα θέματα με την Τουρκία τα χειριζόμαστε διμερώς, όπως άλλωστε προβλέπεται από το διεθνές δίκαιο”, είχε δηλώσει η εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ, Λάνα Ζωχιου. Η πρώην υπουργός Εξωτερικών, Ντόρα Μπακογιάννη, ήταν ιδιαίτερα γλαφυρή: Ελλάδα και Τουρκία δεν χρειάζονται τρίτους για να συνομιλούν. 

Αλλά και σε ένα διμερή διάλογο, η Άγκυρα εξακολουθεί να προσπαθεί να ανοίξει τη βεντάλια των θεμάτων προς συζήτηση, πιέζοντας για μία λύση- πακέτο σε όλα τα θέματα που εκείνη υποστηρίζει ότι υπάρχουν μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Όσο για το διεθνές δίκαιο; Είναι μπανάλ στην εποχή Τραμπ… 

Οι δηλώσεις Φιντάν και η σαφής απάντηση της Αθήνας

Τούτων δοθέντων, στην Αθήνα άκουσαν με μεγάλη προσοχή τη χθεσινή δήλωση του υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν. Ο οποίος όχι μόνο έσπευσε να προαναγγείλει ότι το ΑΣΣ (και άρα η συνάντηση Μητσοτάκη- Ερντογάν) θα πραγματοποιηθεί εντός Φεβρουαρίου, αλλά και δήλωσε ότι μπορεί “να λυθεί μόνιμα το πρόβλημα του Αιγαίου”. Υπενθύμισε δε τις πάγιες θέσεις της Άγκυρας στο ζήτημα της υφαλοκρηπίδας. Βέβαια η τουρκική πλευρά θέτει και ζητήματα “γκρίζων ζωνών” και αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Αιγαίου.

Ερωτηθείς εάν όντως θα πραγματοποιηθεί το ΑΣΣ Ελλάδας- Τουρκίας εντός Φεβρουαρίου, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, επιβεβαίωσε ότι είναι ένα πιθανό σενάριο, αλλά ξεκαθάρισε ότι δεν έχει οριστικοποιηθεί ακόμη ημερομηνία, την οποία αναζητούν τα δύο επιτελεία. “Όταν υπάρξει τέτοια οριστικοποίηση, προφανώς θα έχουμε και σχετική ανακοίνωση και από τις δύο πλευρές”, πρόσθεσε με νόημα.

Ως προς το ζήτημα της ατζέντας, ο κ.Μαρινάκης υπογράμμισε ότι: “Διαχρονικά και χωρίς ποτέ να υπάρχει καμία διαφοροποίηση, επιμένουμε ότι μία είναι η διαφορά που μας χωρίζει με την Τουρκία, ο καθορισμός ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, υπό το πρίσμα και υπό τη βάση του Διεθνούς Δικαίου και καμία άλλη.” 

Σημείωσε ότι στο τραπέζι του διαλόγου είναι καλό επίσης να τίθενται θέματα πολιτικής ή “θετικής” ατζέντας, τα λεγόμενα ζητήματα “χαμηλής πολιτικής”.

Συνεχίζονται άλλωστε οι συναντήσεις των διπλωματικών αντιπροσωπειών Ελλάδας-Τουρκίας για τον Πολιτικό Διάλογο και τη Θετική Ατζέντα:

Την Τρίτη, 20 Ιανουαρίου, στο πλαίσιο της 5ης συνάντησης της διαδικασίας Πολιτικού Διαλόγου μεταξύ των Υπουργείων Εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας, θα λάβουν χώρα, στην Αθήνα, συνομιλίες μεταξύ της υφυπουργού Εξωτερικών, Αλεξάνδρας Παπαδοπούλου, και του υφυπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας, Μεχμέτ Κεμάλ Μποζάι. Ενώ την Τετάρτη, 21 Ιανουαρίου, θα πραγματοποιηθεί, στην Αθήνα, ο 9ος γύρος ελληνο-τουρκικών συνομιλιών της Θετικής Ατζέντας, μεταξύ του υφυπουργού Εξωτερικών, Χάρη Θεοχάρη, και του κ.Μποζάι.