Κρίσιμο ΚΥΣΕΑ, ενώ Ισραήλ και ΗΠΑ προσπαθούν να μπλέξουν την ΕΕ στο Ιράν

Κρίσιμο χαρακτήρα αποκτά η σημερινή συνεδρίαση του ΚΥΣΕΑ, υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, καθώς Ισραήλ- ΗΠΑ οδηγούνται σε αδιέξοδο στο Ιράν και πιέζουν την ΕΕ να εμπλακεί στον πόλεμο.

Υπενθυμίζεται ειδικότερα ότι ο Ντόναλντ Τραμπ έστειλε τελεσίγραφο 48ωρών στην Τεχεράνη απαιτώντας να ανοίξουν τα στενά του Ορμουζ και απειλώντας ότι διαφορετικά οι ΗΠΑ θα πλήξουν ενεργειακές εγκαταστάσεις του Ιράν.

Η Τεχεράνη απάντησε στο τελεσίγραφο Τραμπ με απειλές για πλήρη αποκλεισμό του κρίσιμου για τη διεθνή οικονομία θαλάσσιου δίαυλου. Αλλά και για επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές και μονάδες αφαλάτωσης στον Περσικό Κόλπο. Το τελεσίγραφο σημειωτέον ότι λήγει απόψε τα μεσάνυχτα ώρα Ελλάδας. 

Αραβικά κράτη του Περσικού Κόλπου προειδοποίησαν ωστόσο την κυβέρνηση των ΗΠΑ ότι η στοχοποίηση των εργοστασίων παραγωγής ενέργειας του Ιράν θα πυροδοτούσε αντίποινα, τα οποία θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο τις δικές τους εγκαταστάσεις ενέργειας και ύδρευσης, καθώς και την παγκόσμια οικονομία, όπως έγραψε η Wall Street Journal.

Εν τω μεταξύ ο Μπενιαμίν Νετανιάχου κάλεσε τους Ευρωπαίους να ακούσουν τον Τραμπ και να μπουν στον πόλεμο με το Ιράν, αναφερόμενος στις επιθέσεις με drones κατά της Κύπρου, κατά την επίσκεψή του την Κυριακή στο σημείο όπου σημειώθηκε ιρανικό πλήγμα στη νότια ισραηλινή πόλη Άραντ.

Το επιχείρημα του Ισραήλ είναι πως από τη στιγμή που ιρανικοί πύραυλοι στόχευσαν την αγγλοαμερικανική βάση Ντιέγκο Γκαρσία στον Ινδικό Ωκεανό, αποδεικνύεται ότι η Τεχεράνη μπορεί να πλήξει και ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Οι πιέσεις Νετανιάχου και Ρούτε στην ΕΕ

“Εκτόξευσαν βαλλιστικό πύραυλο στο νησί Ντιέγκο Γκαρσία, είναι 4.000 χιλιόμετρα απόσταση. Τώρα έχουν την ικανότητα να φθάσουν βαθιά στην Ευρώπη, ήδη άνοιξαν πυρ σε ευρωπαϊκές χώρες, την Κύπρο… Βάζουν τους πάντες στο στόχαστρό τους. Επιχειρούν να εκβιάσουν ολόκληρο τον κόσμο με τα Στενά του Ορμούζ”, δήλωσε ειδικότερα ο Νετανιάχου και πρόσθεσε:

“Τι απόδειξη χρειάζεστε ότι αυτό το καθεστώς που απειλεί όλο τον κόσμο πρέπει να παταχθεί; Το Ισραήλ και οι ΗΠΑ δουλεύουν μαζί για όλο τον κόσμο, και είναι καιρός να δούμε τους ηγέτες των υπόλοιπων χωρών να συμμετάσχουν μαζί μας. Χαίρομαι που κάποιοι κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση, αλλά χρειάζονται περισσότεροι.” 

Η τελευταία φράση του Νετανιάχου προφανώς αναφερόταν στο γεγονός ότι η Μεγάλη Βρετανία επέτρεψε και επισήμως στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν τις βάσεις τους στην περιοχή για τον πόλεμο κατά του Ιράν. Σημειωτέον ότι η Λευκωσία φέρεται να έχει λάβει διαβεβαιώσεις ότι δεν θα χρησιμοποιηθεί και η βρετανική βάση στο Ακρωτήρι, η οποία είχε γίνει στόχος drones της Χεζμπολάχ.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ πάντως έχει αποφύγει την άμεση εμπλοκή της χώρας του σε πολεμικές επιχειρήσεις- μέχρι στιγμής. Άλλωστε ούτε τα κράτη- μέλη της ΕΕ έχουν διάθεση να μπουν στον πόλεμο που ξεκίνησαν Τραμπ- Νετανιάχου χωρίς να τους ρωτήσουν και χωρίς στην πραγματικότητα στρατηγικό σχέδιο και εναλλακτικές απεμπλοκής. Ενώ το Λονδίνο τονίζει πως οι ιρανικοί πύραυλοι κατά της βάσης Ντιέγκο Γκαρσία έτσι κι αλλιώς δεν έφθασαν τον στόχο τους ή αναχαιτίστηκαν.

Ο γγ του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε εκτίμησε πάντως ότι τελικά τα μέλη της Συμμαχίας θα συνταχθούν με τις ΗΠΑ, παρά τις επιφυλάξεις ευρωπαϊκών χωρών. Ζήτησε μάλιστα την… κατανόηση Τραμπ, καθώς όπως παραδέχθηκε δεν υπήρξε προηγούμενη ενημέρωση στους συμμάχους για έναν πόλεμο στον οποίο τώρα ζητείται η εμπλοκή τους.

Η Κύπρος και η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής της ΕΕ

Η Αθήνα έχει πάντως ξεκαθαρίσει πολλάκις ότι η χώρα μας δεν θα εμπλακεί στον πόλεμο κατά του Ιράν. Η κυβέρνηση τονίζει δε ότι τόσο η στρατιωτική συνδρομή στην Κύπρο, όσο και η αναχαίτιση ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων από την ελληνική πυροβολαρχία Patriot στη Σαουδική Αραβία, αποτελούν αμυντικές καθαρά ενέργειες.

Αθήνα και Λευκωσία επιδιώκουν ταυτόχρονα να ανοίξουν ξανά στην ΕΕ τη συζήτηση για τη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής με αφορμή το γεγονός ότι από τη στιγμή που η Ελλάδα έκανε το πρώτο βήμα αεροναυτικής υποστήριξης στην Κύπρο, έσπευσαν να συνδράμουν στρατιωτικά και άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Το ζήτημα έθεσαν στην πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ την Πέμπτη ο κ.Μητσοτάκης και ο Κύπριος πρόεδρος, Νίκος Χριστοδουλίδης. Σχετική αναφορά έκανε στην καθιερωμένη κυριακάτικη ανάρτηση του χθες ο πρωθυπουργός, λέγοντας:

“Η αλληλεγγύη που επέδειξε η Ελλάδα και άλλα κράτη- μέλη της ΕΕ προς την Κύπρο απέδειξε ότι η Ευρώπη μπορεί να είναι ενωμένη. Πρέπει, όμως, να είναι και έτοιμη – να έχουμε έναν σαφή και εφαρμόσιμο οδικό χάρτη σε περίπτωση που δεχτεί επίθεση ευρωπαϊκό έδαφος”. 

Βέβαια σύμφωνα με το Ισραήλ, επίθεση σε ευρωπαϊκό έδαφος μπορεί να εξαπολύσει με βαλλιστικούς πυραύλους απευθείας το Ιράν. Ωστόσο δεν είναι αυτή η απειλή στην οποία αναφέρονται Αθήνα και Λευκωσία όταν μιλούν για τη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής.

Οι κίνδυνοι για την Ελλάδα από την επίθεση Ισραήλ στον Λίβανο

Ανησυχία στην Αθήνα προκαλούν όμως και οι επιθέσεις του Ισραήλ στο Λίβανο. Όχι μόνο διότι ουσιαστικά ενισχύουν τη Χεζμπολάχ. Αλλά και γιατί ο Λίβανος αποτελεί το “κλειδί” και για το μεταναστευτικό, το οποίο αναμφίβολα θα απασχολήσει σήμερα το ΚΥΣΕΑ.

Υπενθυμίζεται ότι το Ισραήλ έχει εξαπολύσει επανειλημμένα φονικά πλήγματα στα πυκνοκατοικημένα νότια προάστια της Βηρυτού από την έναρξη της νέας του επίθεσης στον Λίβανο στις 2 Μαρτίου, σκοτώνοντας πάνω από 1.000 ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένων τουλάχιστον 118 παιδιών, τραυματίζοντας πάνω από 2.500 άλλους και εκτοπίζοντας περισσότερους από ένα εκατομμύριο.

Ο πρόεδρος του Λιβάνου, Ζοζέφ Αούν, κατήγγειλε το ισραηλινό πλήγμα στη γέφυρα Κασμίγια στον ποταμό Λιτάνι, κάνοντας λόγο για παραβίαση της κυριαρχίας της χώρας του και πιθανό προοίμιο μιας «χερσαίας εισβολής». Τόνισε ότι το ισραηλινό πλήγμα παραβιάζει ρητά τους κανόνες του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, οι οποίοι απαγορεύουν τη στοχοποίηση αμάχων και των απαραίτητων εγκαταστάσεών τους. Καθώς και ότι παρεμποδίζει την παράδοση ανθρωπιστικής βοήθειας και εντάσσεται σε ύποπτα σχέδια για τη δημιουργία μιας νεκρής ζώνης (buffer zone).

Κάλεσε δε τον ΟΗΕ και τα μέλη Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού (μη μόνιμο μέλος υπενθυμίζεται ότι είναι και η Ελλάδα) να αναλάβουν τις ευθύνες τους και να λάβουν άμεσα μέτρα για να αποτρέψουν το Ισραήλ από τη συνέχιση αυτής της επίθεσης.

Ο Λίβανος κατήγγειλε επίσης χθες το βράδυ ότι το Ισραήλ χρησιμοποιεί βόμβες φωσφόρου στην πόλη Νακούρα στα νότια της χώρας.

Σημειώνεται ότι oι βόμβες λευκού φωσφόρου απαγορεύονται από τη Σύμβαση της Γενεύης του 1980, η οποία απαγορεύει ρητά τη χρήση τους ως όπλο.

Ο λευκός φώσφορος είναι χημική ουσία που όταν εκρήγνυται, παράγει μεγάλη λάμψη και θερμαντική ενέργεια και όσοι εκτίθενται σε αυτόν καίγονται ολοσχερώς ή παθαίνουν μη αναστρέψιμα εγκαύματα στο δέρμα.

Η Τουρκία προσπαθεί ξανά να γίνει γέφυρα στην περιοχή

Εν τω μεταξύ, μετά από μία περίοδο εμφανούς γεωπολιτικής αμηχανίας, η Τουρκία προσπαθεί ξανά να παίξει το ρόλο της γέφυρας της Δύσης με τη Μέση Ανατολή.

Σύμφωνα με τουρκικές διπλωματικές πηγές, ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, συζήτησε βήματα για τον τερματισμό του πολέμου μεταξύ του Ιράν, των ΗΠΑ  και του Ισραήλ με ομολόγους του από το Ιράν και την Αίγυπτο, καθώς και με αξιωματούχους των ΗΠΑ και της ΕΕ.

Ο Φιντάν είχε ειδικότερα χωριστές τηλεφωνικές συνομιλίες με τον Ιρανό Υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, τον Αιγύπτιο Υπουργό Εξωτερικών, Μπαντρ Αμπντελάτι, την επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης Κάγια Κάλας και Αμερικανούς αξιωματούχους.

Εν τω μεταξύ ο γενικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, Ραφαέλ Γκρόσι, δήλωσε στην εκπομπή Face the Nation του CBS ότι ελπίζει να «αποκαταστήσει» τις συζητήσεις μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.

«Είχα σημαντικές συνομιλίες εδώ στον Λευκό Οίκο, καθώς και με το Ιράν. Υπάρχουν κάποιες επαφές και ελπίζουμε να μπορέσουμε να αποκαταστήσουμε αυτόν τον δίαυλο», δήλωσε στον ειδησεογραφικό συνεργάτη του BBC στις ΗΠΑ.