Μητσοτάκης – Ερντογάν έπλευσαν σε “ήρεμα νερά”

Θετικά αποτιμούν στην κυβέρνηση τη συνάντηση του Κυριάκου Μητοσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν χθες στην Άγκυρα, στο πλαίσιο του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας- Τουρκίας.

Κυβερνητικά στελέχη χαρακτήριζαν τη συζήτηση, η οποία διήρκεσε μιάμιση ώρα, ειλικρινή. Ανέφεραν ότι τέθηκαν όλα τα ζητήματα που έχουν προκαλέσει διαφωνίες ανάμεσα στις δύο χώρες. Καθώς και ότι ο πρωθυπουργός και ο πρόεδρος της Τουρκίας συμφώνησαν ότι η διατήρηση των ανοικτών διαύλων επικοινωνίας και η βελτίωση του κλίματος στις διμερείς σχέσεις είναι προς όφελος των δύο χωρών και της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή.

Βέβαια κατά τα λοιπά Μητσοτάκης- Ερντογάν συμφώνησαν ότι διαφωνούν. Ο Τούρκος πρόεδρος μίλησε για “τουρκική μειονότητα στη δυτική Θράκη” καθώς και για “αλληλένδετα θέματα στο Αιγαίο”. Ενώ δεν έκρυψε την ενόχληση του για τον αποκλεισμό της Άγκυρας από το SAFE, προσπαθώντας μάλιστα να πείσει ότι είναι και προς το συμφέρον της Ελλάδας η Τουρκία να ενταχθεί στην άμυνα της ΕΕ.

Αλλά ο Ερντογάν δεν αμφισβήτησε δημοσίως ενώπιον του πρωθυπουργού το δικαίωμα της χώρας μας να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια. Κάτι για το οποίο υπήρχε ανησυχία, δεδομένου ότι λίγα 24ωρα πριν το τουρκικό υπουργείο Άμυνας είχε επιτεθεί στον κ.Μητσοτάκη για σχετικές πρόσφατες δηλώσεις του.

Η “σκιά” του Τραμπ πάνω από την Άγκυρα

Ο κ.Μητσοτάκης δεν απάντησε πάντως στον κ.Ερντογάν όσον αφορά στην ευρωπαϊκή άμυνα, η οποία σημειωτέον ότι αναμένεται να συζητηθεί στη σημερινή άτυπη Σύνοδο Κορυφής, αν και επισήμως το θέμα είναι η ανταγωνιστικότητα της ΕΕ. Ο πρωθυπουργός μετέβη απευθείας από την Άγκυρα στη Λιέγη του Βελγίου, όπου οι 27 θα διαπραγματευθούν εν όψει του επόμενου τακτικού Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, με το βλέμμα στις ΗΠΑ.

Η “σκιά” του Τραμπ πλανιόταν χθες και πάνω από την Άγκυρα, καθώς ο φόβος ανάμειξης του αμερικανικού παράγοντα ήταν ένα βασικό κίνητρο και για τις δυο πλευρές, προκειμένου να μην διαταράξουν τα “ήρεμα νερά” και να δείξουν ότι ο διμερής ελληνοτουρκικός διάλογος συνεχίζεται, παρά τις (σημαντικές) διαφωνίες.

Και εάν η ελληνική πλευρά έχει λόγους να ανησυχεί ότι μία αμερικανική διαιτησία μπορεί να οδηγήσει σε συνεκμετάλλευση στο Αιγαίο, η τουρκική πλευρά έχει τη δεδομένη στιγμή στραμμένη την προσοχή της στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα στο Ισραήλ και τη Συρία. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι ο Τούρκος πρόεδρος θέλησε να επιβεβαιώσει ότι η Ελλάδα ως μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ δεν έχει αλλάξει τη διαχρονική της θέση περί λύσης δύο κρατών στο παλαιστινιακό.

Η έμμεση αναφορά Μητσοτάκη στο casus belli

Φυσικά, κάτω από την επιφάνεια τα νερά στις ελληνοτουρκικές σχέσεις δεν είναι και τόσο ήρεμα, καθώς -όπως προαναφέρθηκε- ο Ερντογάν επέμεινε στις αναθεωρητικές θέσεις της Τουρκίας. Και ο κ.Μητσοτάκης ξεκαθάρισε εκ νέου ότι υπάρχει μία και μόνη διαφορά μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Η οποία τόνισε ότι θα μπορούσε να οδηγηθεί ενώπιον ενός διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου, με βάση το Διεθνές Δίκαιο και ειδικότερα το Δίκαιο της Θάλασσας.

Απάντησε επίσης στον Τούρκο πρόεδρο για τη μειονότητα της Θράκης, τονίζοντας ότι με βάση τη συνθήκη της Λωζάννης είναι θρησκευτική και όχι εθνική.

Το κεντρικό όμως μήνυμα του πρωθυπουργού στην Άγκυρα ήταν η έμμεση αναφορά στο casus belli. “Είναι καιρός πια να αρθεί κάθε απειλή, τυπική και ουσιαστική, στις μεταξύ μας σχέσεις. Αν όχι τώρα, πότε;”, είπε ο κ.Μητσοτάκης θέτοντας για πρώτη φορά το θέμα προσωπικά στον κ.Ερντογάν.

Στην κυβέρνηση κρατούν πάντως από τις δηλώσεις του Ερντογάν το γεγονός ότι χαρακτήρισε τον κ.Μητσοτάκη «πολύτιμο φίλο», καθώς και ότι εκτίμησε πως τα προβλήματα μεταξύ των δύο χωρών δεν είναι άλυτα στη βάση του διεθνούς δικαίου.

Ο πρωθυπουργός στις κοινές δηλώσεις με τον πρόεδρο της Τουρκίας στάθηκε δε ιδιαίτερα στις επτά συμφωνίες και κοινές δηλώσεις που υπεγράφησαν χθες μεταξύ των δυο αντιπροσωπειών στο ΑΣΣ.

Υπενθυμίζεται ότι τον κ.Μητσοτάκη συνόδευσαν στην Άγκυρα 10 υπουργοί και συγκεκριμένα οι υπουργοί Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, Υποδομών και Μεταφορών Χρήστος Δήμας, Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοϊδης, Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη, Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Γιάννης  Κεφαλογιάννης, Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης, Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και ο υφυπουργός Εξωτερικών Χάρης Θεοχάρης.

Υπενθυμίζεται επίσης ότι ο υπουργός Άμυνας, Νίκος Δένδιας, βρισκόταν στις Βρυξέλλες για το συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων σε επίπεδο υπουργών Άμυνας της ΕΕ και παραμένει εκεί για τη Σύνοδο των υπουργών Άμυνας του ΝΑΤΟ.