Νομοσχέδιο για το μεταναστευτικό: Πώς ο Πλεύρης “στοχοποιεί” μετανάστες και ΜΚΟ

H μοίρα τα έφερε έτσι ώστε η συζήτηση για το νέο μεταναστευτικό νομοσχέδιο της κυβέρνησης να συζητείται μόλις μερικές ώρες μετά τη θηριωδία της Χίου.

Η συζήτηση στη Βουλή διεξάγεται υπό το βάρος (αν κάποιοι το θεωρούν βάρος) των 15 νεκρών ανθρώπων αλλά και του αντιμεταναστευτικού οίστρου της κυβέρνησης και του αρμόδιου υπουργού, Θάνου Πλεύρη.

Το νομοσχέδιο, με το οποίο ο υπουργός επιχειρεί να κάνει επίδειξη δύναμης κλείνοντας το μάτι στο ακροδεξιό κοινό του, βρίθει διατάξεων που αντιτίθενται σε όλα τα διεθνώς ισχύοντα για τη μετανάστευση και στις υποχρεώσεις της χώρας που απορρέουν από αυτά.

Στόχος, ξεκάθαρος και εκφρασμένος, είναι η πιο αυστηρή ποινική μεταχείριση πιθανών παράνομων πράξεων μεταναστών που μπορούν να προκύπτουν στο διάστημα που μεσολαβεί μέχρι να καθοριστεί το στάτους της διαμονής τους. Είναι ένα από τα πιο προβληματικά σημεία του νομοσχεδίου αφού συγκεκριμένοι άνθρωποι θεωρούνται εν δυνάμει εγκληματίες.

Ακόμα όμως πιο προβληματικό είναι το σημείο αφορά τον “εξορθολογισμό” της λειτουργίας των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων που εργάζονται στο μεταναστευτικό πεδίο. Το πλαίσιο ποινών για τα μέλη των συγκεκριμένων οργανώσεων όχι μόνο αυστηροποιούνται αλλά θα έλεγες κανείς ότι “ξεχειλώνουν”. Το να είσαι ακριβώς μέλος ΜΚΟ θεωρείται επιβαρυντικό στοιχείο που μπορεί να αυξήσει ενδεχόμενη ποινή σου!

Δεν μιλάμε για απλή στοχοποίηση εδώ αλλά για μία νομική αυθαιρεσία η οποία εντοπίστηκε και σχολιάστηκε αρνητικά στην αναλυτική έκθεση της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου. Η λειτουργία των ΜΚΟ προστατεύεται από όλες τις σχετικές διεθνείς συμβάσεις που έχει υπογράψει η Ελλάδα και είναι απορίας άξιον τι είδους υποδοχής θα τύχουν από το ευρωπαϊκό και παγκόσμιο νομικό οικοδόμημα διατάξεις τέτοιας απολυτότητας.

Αλλωστε, όπως τονίζει η Επιτροπή, υπάρχει συγκεκριμένη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δεν επιτρέπει αλλαγές σαν αυτές που περιγράφηκαν ήδη ή σαν αυτές που προβλέπει το νομοσχέδιο και περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, διαγραφή των ΜΚΟ από το σχετικό εθνικό μητρώο σε περίπτωση που σε μέλος ΜΚΟ ασκηθεί ποινική δίωξη. Εδώ, σύμφωνα με νομικές πηγές, εντοπίζεται κατάφορη παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας.

Εκτός των άλλων, η Εθνική Επιτροπή Δικαιωμάτων του Ανθρώπου θέτει ζήτημα αντισυνταγματικότητας αφού κατά την οπτική της παραβιάζονται το άρθρο 25, παράγραφος 4 για την κοινωνική αλληλεγγύη ως χρέος, το άρθρο 5, παράγραφος 1 για τη συμμετοχή στην πολιτική και την κοινωνική ζωή και το άρθρο 12 παράγραφος 1 για το δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι. Επίσης, κατά την Επιτροπή, προκύπτει παραβίαση του άρθρου 6 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου που αφορά το τεκμήριο της αθωότητας.

“Επίθεση” στους ασυνόδευτους ανήλικους

Το νομοσχέδιο Πλεύρη παράλληλα βάζει στο στόχαστρό του και τους ανήλικους ασυνόδευτους πρόσφυγες. Προβλέπεται η κατάργηση στη χορήγηση άδειας διαμονής σε πολίτες τρίτων χωρών που έχουν έρθει στην Ελλάδα ως ασυνόδευτοι ανήλικοι και εν συνεχεία ολοκλήρωσαν τουλάχιστον τρεις τάξεις στο σύστημα δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης του ελληνικού σχολείου πριν συμπληρώσουν το 23ο έτος της ηλικίας τους.

Το οξύμωρο είναι ότι την πρωτοβουλία χορήγησης άδειας διαμονής στην παραπάνω κατηγορία μεταναστών είχε πάρει η παρούσα κυβέρνηση το 2023. Φαίνεται όμως ότι ο Υπουργός δεν έχει κανένα πρόβλημα να αναιρεί αποφάσεις ακόμα και την νυν κυβέρνησης προκειμένου να φανεί “περισσότερος” σκληρός στο πολιτικό ακροατήριο στο οποίο απευθύνεται.

Την ίδια ώρα η κυβέρνηση δεν επαναφέρει, όπως θα ήταν λογικό, το μέτρο της χορήγησης άδειας διαμονής για εξαιρετικούς λόγους αν έχει συμπληρωθεί στην Ελλάδα επτά χρόνια συνεχούς παραμονής, έστω και παράνομης. Η σχετική διάταξη καταργήθηκε πρόσφατα αλλά παρά την κατακραυγή δεν επανήλθε. Η Ισπανία, πολύ πρόσφατα, μόλις την περασμένη εβδομάδα νομοθέτησε σε εντελώς αντίθετη κατεύθυνση.

Στο παρόν νομοθέτημα υπάρχουν διατάξεις που ανοίγουν μία πολύ μικρή πόρτα για περιορισμένες νομιμοποιήσεις παράτυπων μεταναστών. Δίνεται, έτσι, η δυνατότητα για άδεια διαμονής δεύτερης ευκαιρίας (που θα δίνεται με απόφαση γραμματέα της αποκεντρωμένης διοίκησης) σε πολίτες τρίτων χωρών που είχαν άδεια διαμονής για πέντε χρόνια και η οποία έληξε μέχρι και ένα χρόνο πριν από τη ρύθμιση του παρόντος νόμου. Όπως γίνεται αντιληπτό, οι δικαιούχοι περιορίζονται δραματικά.

“Τιμωρητική η κατεύθυνση”

Ο Σπύρος Απέργης, νομικός που ειδικεύεται στο προσφυγικό δίκαιο ανιχνεύει τιμωρητική διάθεση στο νομοσχέδιο Πλεύρη: “Είναι σαν να τιμωρούνται οι Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις επειδή ακριβώς κάνουν τη δουλειά τους. Θα έλεγε κανείς ότι έχουμε να κάνουμε με ποινικοποίηση της λειτουργίας τους. Το θεωρώ απαράδεκτο” τονίζει χαρακτηριστικά ο Ελληνας νομικός.

“Στο νομοσχέδιο” παρατηρεί “γίνεται μία προσπάθεια να διευκολυνθούν σε κάποια γραφειοκρατικά ζητήματα μετανάστες με σπουδές που ενδιαφέρονται να εργαστούν σε θέσεις υψηλής ειδίκευσης στην Ελλάδα. Από την άλλη όμως “κόβει” την ένταξη των ασυνόδευτων ανήλικων στην ελληνική κοινωνία με διατάξεις που αντιβαίνουν στις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας και οι οποίες επιζητούν το βέλτιστο συμφέρον των ανήλικων”.

“Παράλληλα, δεν επιλύονται ζητήματα όπως η χορήγηση ΑΦΜ, ΑΜΚΑ και το άνοιγμα τραπεζικού λογαριασμού για αλλοδαπούς που παραμένουν πολλά χρόνια στην Ελλάδα και διαθέτουν άδειες παραμονής. Ούτε διευκολύνεται η πρόσβαση των εργαζόμενων στην Εργάνη και τον Ηλεκτρονικό ΕΦΚΑ, για θέματα που αφορούν δηλαδή την εργασία τους. Όλα αυτά γίνονται ενώ εκκρεμούν 280.000 αιτήσεις άδειας διαμονής μεταναστών στην Ελλάδα”.