Τα δύο σενάρια έμμεσης εμπλοκής της Ελλάδας στον πόλεμο του Ιράν

Στη Νέα Δημοκρατία επικρατεί αίσθημα “πατριωτικής υπερηφάνειας” για τη συνδρομή των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων στην Κύπρο. Και είναι ενδεικτικό το γεγονός ότι ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, καταχειροκροτήθηκε χθες στη Βουλή από τους γαλάζιους βουλευτές.

Ειδικά όταν αναφέρθηκε στη συμμετοχή της πρώτης φρεγάτας Belharra, Κίμων, στην ελληνική αποστολή στην Κύπρο. Η κυβέρνηση είχε άλλωστε απόλυτη ανάγκη από ένα “πατριωτικό τονωτικό” για να αντιμετωπίσει την εσωκομματική δυσφορία και τις απειλές εκ δεξιών της.

Την ίδια στιγμή ωστόσο η κυβέρνηση διαβεβαιώνει ότι ότι η Ελλάδα δεν συμμετέχει σε επιχειρήσεις κατά του Ιράν. Καθώς και ότι η στρατιωτική συνδρομή προς την Κύπρο έχει καθαρά αμυντικό χαρακτήρα και δεν συνιστά καθ’ οιονδήποτε τρόπο εμπλοκή της χώρας μας στον πόλεμο.

“Η αποστολή μας αυτή είναι αποστολή αμυντική και ειρηνική. Γίνεται με βάση τόσο τη διμερή όσο και την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη και με έναν στόχο μόνο: Να αποτραπούν απειλητικές ενέργειες εναντίον του ανεξάρτητου κράτους της Κύπρου”, δήλωσε χαρακτηριστικά χθες ο ίδιος ο κ.Μητσοτάκης στη Βουλή.

Στη δευτερολογία του δε ο πρωθυπουργός έσπευσε να απαντήσει στον ΓΓ του ΚΚΕ, Δημήτρη Κουτσούμπα, λέγοντας ότι: “Η Ελλάδα παρείχε αμυντική στήριξη στην Κύπρο και όχι στις βρετανικές βάσεις.” 

Κυβερνητικά στελέχη χαρακτήριζαν μάλιστα fake news τις αποκαλύψεις του κ.Κουτσούμπα σε διάλογο με δημοσιογράφους περί κατάρριψης και δύο ακόμη drone, τα οποια είχαν κατεύθυνση τη Σούδα. “Δεν έχουμε καμία τέτοια πληροφόρηση και θεωρώ ότι θα την είχαμε”, απάντησε κοφτά ο υπουργός Άμυνας, Νίκος Δένδιας, ερωτηθείς σχετικά στο πλαίσιο συνέντευξης του στον Alpha.

Άλλωστε μπορεί η στήριξη στην Κύπρο να είναι μία απόφαση δημοφιλής στο κοινό της ΝΔ, ακόμη και σε ένα ευρύτερο ακροατήριο, αλλά δεν θα ήταν τόσο δημοφιλής η ουσιαστική εμπλοκή της χώρας στον πόλεμο κατά του Ιράν. Παρότι άπαντες αντιλαμβάνονται πως οι αμερικανικές και βρετανικές βάσεις σε Σούδα και Ακρωτήρι αντίστοιχα πιθανότατα έχουν χρησιμοποιηθεί σιωπηρά, σε κάποιο βαθμό.

Οι δύο πιθανές πολυεθνικές επιχειρήσεις στον Περσικό Κόλπο

Σύντομα όμως η Αθήνα μπορεί να κληθεί να λάβει μέρος σε δύο επιχειρήσεις στον Περσικό Κόλπο και η κυβέρνηση θα βρεθεί τότε αντιμέτωπη με δύσκολες αποφάσεις.

Πρώτον, η Γαλλία -η οποία ήδη από το 2020 ηγείται της αποστολής Emasoh/Agenor στα Στενά του Ορμούζ– εξετάζει το ενδεχόμενο μίας νέας και ευρύτερης, ευρωπαϊκής, επιχείρησης, για να αντιμετωπιστούν οι απειλές του Ιράν και να διασφαλιστεί ότι ο κρίσιμος αυτός δίαυλος θα παραμείνει ανοιχτός. Η Ελλάδα μετέχει ούτως ή άλλως στο στρατιωτικό σκέλος του Αγήνορα, αλλά ενδέχεται να ζητηθεί η πιο ενεργός συμμετοχή της με πολεμικά πλοία.

Υπενθυμίζεται ότι από τα Στενά του Ορμούζ περνά περίπου 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και εκτός από το Ιράν μεταφέρουν μέσω αυτού του δίαυλου πετρέλαιο η Σαουδική Αραβία, το Κουβέιτ και το Ιράκ. Από τα Στενά του Ορμούζ περνά επίσης περίπου 20% των θαλάσσιων φορτίων υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), κυρίως από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Σημαντικό ποσοστό αυτών των θαλάσσιων μεταφορών πραγματοποιείται από την ελληνόκτητη ναυτιλία.

Το δεύτερο σενάριο εμπλοκής της Ελλάδας στον πόλεμο με το Ιράν έχει να κάνει με το ενδεχόμενο μίας επιχείρησης του ΝΑΤΟ, στην οποία η χώρα μας θα μπορούσε να κληθεί να συνδράμει με αποστολή πολεμικών πλοίων στον Περσικό Κόλπο.

Ο ΓΓ του ΝΑΤΟ, Μάρκ Ρούτε, δήλωσε βέβαια τη Δευτέρα ότι η Συμμαχία δεν θα εμπλακεί στον πόλεμο με το Ιράν. Δεδομένου όμως ότι ο Ντόναλντ Τραμπ δεν αποκλείει πλέον την πιθανότητα μίας χερσαίας επιχείρησης (παρά την κακή εμπειρία των ΗΠΑ στο Ιράκ), σε αυτή τη περίπτωση είναι βέβαιο ότι το ΝΑΤΟ θα συρθεί σε μία πολυεθνική αποστολή. Στο ναυτικό σκέλος της οποίας είναι λογικό και αναμενόμενο να ζητηθεί η συνδρομή και της Ελλάδας.

Το δύσκολο δίλημμα της κυβέρνησης

Ο κ.Δένδιας στη χθεσινή του συνέντευξη δεν απέκλεισε κανένα ενδεχόμενο, εμφανίστηκε ωστόσο ιδιαίτερα επιφυλακτικός. Υπενθύμισε καταρχάς ότι ήδη η φρεγάτα Ύδρα βρίσκεται στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής επιχείρησης “Ασπίδες” έξω από το  Τζιμπουτί, “ακριβώς για να προστατεύει τις οδούς επικοινωνίας και τα συμφέροντα της Ελλάδας και της ελληνόκτητης ναυτιλίας.” 

Από εκεί και πέρα, είπε, “θα δούμε”, εάν υπάρξει κάποια ευρύτερη επιχείρηση και κυρίως εάν υπάρξει ευρωπαϊκή επιχείρηση. Αλλά τόνισε ότι η ελληνική κυβέρνηση θα σταθμίσει και το ρίσκο για το Πολεμικό μας Ναυτικό. “Πάντοτε, προέχει για εμάς και η ασφάλεια του προσωπικού μας”, τόνισε.

“Δεν μπορώ να αποκλείσω οτιδήποτε, αλλά δεν μπορώ και να συμφωνήσω σε οτιδήποτε”, δήλωσε επίσης ο υπουργός Άμυνας και πρόσθεσε: “Πάντως είμαστε πολύ μακριά από αυτό, αυτή τη στιγμή.” 

Αναφέρθηκε άλλωστε στη μεγάλη δυσκολία και επικινδυνότητα ενός τέτοιου εγχειρήματος, στο “μαλακό υπογάστριο” του Ιράν. “Δεν είναι καθόλου απλό”, τόνισε και διατράνωσε ότι δεν θα βάλει τα στελέχη του Πολεμικού Ναυτικού σε κίνδυνο, εάν ο κίνδυνος αυτός δεν είναι απολύτως υπολογισμένος και δεν προστατεύεται με επαρκή τρόπο η ζωή τους.

Είναι προφανές εξάλλου ότι το καθεστώς της Τεχεράνης, αν και αποδεκατισμένο, διατηρεί επιχειρησιακές δυνατότητες και κυρίως έχει εξαπολύσει έναν πόλεμο φθοράς κατά πάντων στην περιοχή. Με στόχο κυρίως να ανεβάσει το οικονομικό κόστος της συνέχισης των επιχειρήσεων εναντίον του και να εξαντλήσει τα αμυντικά αποθέματα των συμμάχων των ΗΠΑ στη γειτονιά. Τα drones κοστίζουν πολύ λιγότερο από πτήσεις μαχητικών και αντιαεροπορικά…

Στα Στενά του Ορμούζ από το Σάββατο έχουν μάλιστα σημειωθεί επιθέσεις κατά πλοίων, κυρίως με αμερικανική σημαία. Ενώ υπάρχει πάντα στο τραπέζι και η απειλή ναρκοθέτησης του κρίσιμου για την μεταφορά πετρελαίου και LNG θαλασσίου δίαυλου.