Ιανουάριος στο Σπίτι του Ελύτη: “Πώς εννοεί τη μαγεία και πώς την εκλαμβάνουμε”

Τον Νοέμβριο του 2024 άνοιξε τις πόρτες του στην Πλάκα το Μουσείο «Σπίτι του Ελύτη», σε ένα παλαιό νεοκλασικό στη συμβολή των οδών Διοσκούρων και Πολυγνώτου, το οποίο παραχωρήθηκε από το υπουργείο Πολιτισμού για να στεγάσει το αρχείο, κάποια προσωπικά αντικείμενα και οπτικοακουστικό υλικό του νομπελίστα ποιητή.

Η παρουσία του Μουσείου εντάσσεται με φυσικότητα στο ιστορικό τοπίο της περιοχής, προσθέτοντας έναν χώρο αφιερωμένο στη σκέψη, τη γραφή και τις αισθητικές επιλογές του Οδυσσέα Ελύτη. Ένα μουσείο αφιερωμένο στον μεγάλο μας ποιητή και στον τρόπο με τον οποίο δούλευε, σκεφτόταν και έβλεπε τον κόσμο.

Η επίσκεψη στο “Σπίτι του Ελύτη”

Έστω κι αν αυτό δεν είναι το… πραγματικό σπίτι του Ελύτη, μπαίνοντας στον χώρο δεν μπορείς παρά να νιώσεις ρίγη συγκίνησης. Η εμπειρία ξεκινά από την ήσυχη αυλή, σαν μια μικρή παύση πριν από τη βύθιση, και συνεχίζεται στο υπερυψωμένο ισόγειο, όπου ξεδιπλώνεται μια εισαγωγική, σχεδόν μυητική αφήγηση στη ζωή και στο έργο του ποιητή.

Πρώτη στάση μπροστά στο αναλυτικό χρονολόγιο με τους σταθμούς της μυθιστορηματικής ζωής του: οι συναντήσεις με κορυφαίες διεθνείς προσωπικότητες των γραμμάτων και των τεχνών, οι ανταλλαγές ιδεών, οι επιρροές που διαμόρφωσαν τη σκέψη και το ποιητικό του βλέμμα. Το προσωπικό και το ιστορικό συνυπάρχουν με φυσικότητα, σαν να συνομιλούν μεταξύ τους.

Θεματικές ενότητες οργανώνουν τη διαδρομή μας, φωτίζοντας τη σχέση του με τη ζωγραφική του 20ού αιώνα, τη μουσική – από τον Μότσαρτ έως τις μελοποιήσεις των στίχων του – και τη γραφή ως πράξη πειθαρχίας και συνέχειας μέσα στον ελληνικό χρόνο.

Ο επισκέπτης έρχεται σε επαφή με οικογενειακά κειμήλια, φωτογραφίες και τεκμήρια της διεθνούς εκδοτικής παρουσίας του ποιητή: βιβλία μεταφρασμένα στα γαλλικά, τα κινεζικά, τα ιαπωνικά και τα αραβικά, καθώς και ένα αντίγραφο του Νόμπελ Λογοτεχνίας του 1963 – το αυθεντικό φυλάσσεται στην Πινακοθήκη Γκίκα. Κάθε αντικείμενο λειτουργεί ως μικρός σταθμός μιας διαδρομής που ξεπερνά τα ελληνικά σύνορα.

Ο χώρος είναι μικρός και η επιλογή των εκθεμάτων στοχευμένη. Αυτή η συμπύκνωση δίνει την ευκαιρία, τόσο στον μυημένο όσο και στον αμύητο επισκέπτη, να πλησιάσει τον κόσμο του Ελύτη χωρίς βάρος.

Ιδιαίτερη θέση κατέχει η αναπαράσταση του πραγματικού χώρου εργασίας του από το διαμέρισμα της Σκουφά: το γραφείο, η βιβλιοθήκη, τα εικαστικά έργα φίλων του. Εκεί αποκαλύπτεται ο Ελύτης της καθημερινότητας – της σιωπηλής εργασίας, της πειθαρχίας και της αφοσίωσης στη γραφή.

Το “Σπίτι του Ελύτη” δεν λειτουργεί μόνο ως εκθεσιακός χώρος αλλά και ως ζωντανός θύλακας πολιτισμού, με εκδηλώσεις που διοργανώνονται σε μηνιαία βάση. Για τον Ιανουάριο αναμένουμε:

Συναυλία
Τετάρτη 14 Ιανουαρίου 2026, 19:00

«Νυχτερινές Εξομολογήσεις»
Μία γοητευτική συνάντηση δύο σπουδαίων μουσικών, δύο αγαπημένων πληκτροφόρων οργάνων. Πιάνο και ακορντεόν. Ο σολίστ του ακορντεόν Χρήστος Ζερμπίνος μαζί με τον μαέστρο και πιανίστα Μίλτο Λογιάδη συνομιλούν μέσα από τα πολλά ιδιώματα της μουσικής. Από την δημοτική στην έντεχνη έκφραση, από το Τζιβαέρι, το Θαλασσάκι, στην Μπαλάντα του Ούρι του Μάνου Χατζιδάκι, επιτυγχάνουν πάντα να φθάνουν τις εξομολογήσεις τους από τα πλήκτρα στο κέντρο της καρδιάς μας.

Ακορντεόν: Χρήστος Ζερμπίνος – Πιάνο: Μίλτος Λογιάδης.

Ομιλία
Τετάρτη 28 Ιανουαρίου 2026, 19:00

David Connolly: Η μαγεία του Ελύτη
«Ο ποιητής μιλάει με διαισθήσεις, προκαλεί μυήσεις, ασκεί μαγεία»
Οδυσσέας Ελύτης

Ο τίτλος της ομιλίας παραπέμπει στο γνωστό έργο του Ελύτη για τον Παπαδιαμάντη. O καθηγητής μεταφρασεολογίας, μεταφραστής και μελετητής του Ελύτη, David Connolly επιχειρεί να απαντήσει στο ερώτημα: Τι είναι η μαγεία κατά τον Ελύτη; Η λέξη «μαγεία» αναφέρεται πολύ συχνά στα γραπτά του. Αλλά πώς την εννοεί τη μαγεία και πώς την εκλαμβάνουμε εμείς οι αναγνώστες του; Ως μια μεταφορά; Ως έναν όρο που χρησιμοποιείται από τον ποιητή ποιητικῇ αδείᾳ; ‘Η μήπως ο ποιητής κυριολεκτεί;

Είσοδος ελεύθερη με απαραίτητη προκράτηση θέσης.