Misslightenment: Πώς το ανδρικό βλέμμα επισκιάζει τις ιστορίες των γυναικών;

Μετά από μια πορεία παραστάσεων σε ευρωπαϊκές σκηνές, η χορογράφος και ερμηνεύτρια Ελένη Πλουμή φέρνει για πρώτη φορά στην Ελλάδα – για μία μόνο παράσταση, το Σάββατο 7 Φεβρουαρίου 2026 στις 21:15, στο Θέατρο Μικρός Κεραμεικός – το Misslightenment, μια σωματική και εικαστική performance που, μέσα από το φως, τη σκιά και τη μυθολογία, διερευνά πώς το ανδρικό βλέμμα επισκιάζει τις ιστορίες των γυναικών και πώς το σώμα μπορεί να διεκδικήσει την επανεγγραφή τους.

Με αφορμή τη γυναικοκτονία μιας γνωστής της χορογράφου Ελένης Πλουμή στην Ολλανδία, προέκυψε η ανάγκη να ερευνήσει τη μορφή της έμφυλης βίας στη χώρα αυτή. Η έκπληξή της ήταν η έκταση του φαινομένου, αλλά και η ικανότητά του να μένει «καμουφλαρισμένο» πίσω από τη βιτρίνα της «προοδευτικής Ολλανδικής κοινωνίας». Συνειδητοποιώντας πως το ζήτημα αυτό δεν καταλαμβάνει τον χώρο που του αξίζει στον δημόσιο διάλογο, στράφηκε στη χορογραφική της φωνή και στη σκηνή ως τόπο προβληματισμού αλλά και για να λάμψει περισσότερο φως στο θέμα αυτό.

Η καλλιτεχνική διαδικασία στην περίπτωση της Ελένης Πλουμή είναι μια διεργασία δυναμική, που γεννιέται και μετασχηματίζεται μέσα από τη διαρκή συνομιλία μεταξύ του προσωπικού με το κοινωνικό. Αφετηρία της αποτελεί κάποιο κοινωνικό τραύμα που την απασχολεί και έπειτα διερευνά πώς αυτό επηρεάζει την ίδια, και τον περίγυρό της.

Στο Misslightenment, τη διαδικασία τροφοδότησαν προσωπικές της εμπειρίες έμφυλης βίας σε Ελλάδα και Ολλανδία, αφηγήσεις θηλυκοτήτων διαφόρων εθνικοτήτων που συνάντησε μέσα από δομές στήριξης επιζωσών, καθώς και γυναικείες μορφές της ιστορίας και της μυθολογίας. Κανένα από αυτά τα βιώματα δε στάθηκε ικανό να ορίσει σύνορα. Η κάθε διήγηση μοναδική με το δικό της τρόπο, ωστόσω με κοινούς παρονομαστές: αυτούς της αμφισβήτησης, της κακοποίησης, του στιγματισμού, της ντροπής, αλλά και της ενδυνάμωσης, της φλόγας για την υπέρβαση, της ανάγκης για χειραφέτηση.

“Κατά τη διάρκεια της παράστασης ξεδιπλώνεται επί σκηνής ένας καμβάς, πάνω στον οποίο ένα γυναικείο σώμα χαράσσει εμπειρίες ταυτόχρονα μοναδικές και καθολικές – εμπειρίες στις οποίες βρίσκουν χώρο και εφαρμόζουν βιώματα των θηλυκοτήτων που παρακολουθούν, ανεξαρτήτως καταγωγής και κουλτούρας” αναφέρει η ίδια στο NEWS 24/7.

Η performance Misslightenment είναι μια δουλειά σωματική και εικαστική: ένα γυναικείο σώμα, μια σκάλα και προβαλλόμενες εικόνες, συνθέτουν ένα τοπίο όπου η ερμηνεύτρια μεταμορφώνεται σε πολλαπλούς χαρακτήρες και προβάλλει διαφορετικές καταστάσεις.

Όπως ένα βιβλίο που δεν έχει ακόμη γραφτεί, η παράσταση ξεδιπλώνει πολλαπλές αφηγήσεις μέσω της σχέσης διαφορετικών γυναικείων προσωπικοτήτων, καθώς οι σκιές, το φως και η κίνηση αλληλεπιδρούν μεταξύ τους. Η ερμηνεύτρια και οι σκιές της πλέκουν κινούμενες εικόνες που αιωρούνται ανάμεσα στην πραγματικότητα, τη φαντασία και τη μυθολογία.

Η θεματολογία του Misslightenment εστιάζει στο πώς το ανδρικό βλέμμα «παράγει» και ερμηνεύει τις γυναίκες και τις ιστορίες τους, και θέτει ερωτήματα για το πώς οι ερμηνείες των ιστοριών αυτών τροφοδοτούν τη συνεχιζόμενη κακοποίηση των γυναικών σήμερα.

Η Ελένη Πλουμή μας προσκαλεί σε μια βόλτα

Τι θα λέγατε να κάνουμε μια μεταβολή στη μνήμη;
Όχι να μεταβάλλουμε τη μνήμη, αλλά μια κυριολεκτική μεταβολή, να στρίψουμε 180 μοίρες. Και ξεκινάμε σιγά σιγά την πορεία μας…
Ας θυμηθούμε πώς κάποιος δημοσιογράφος αναφέρθηκε σε αυτή τη γυναίκα καθώς παρουσίαζε το γεγονός της σεξουαλικής της παρενόχλησης.
Ας θυμηθούμε τη στιγμή που συνδικαλιστής της αστυνομίας αποκάλεσε μια γυναικοκτονία «ατυχές γεγονός» και δε κουνήθηκε φύλλο.
Ας θυμηθούμε πώς μέχρι πριν από μερικά χρόνια ήταν κανονικότητα φράσεις «τη σκότωσε γιατί την αγαπούσε», «έγκλημα πάθους», «έγκλημα τιμής».
Ας θυμηθούμε πώς οι εκφράσεις της γλώσσας που συνδέονται με την έννοια «γυναίκα» έχουν μειωτική σημασία.
Ας πάμε ακόμη πιο βαθιά, και ας ξανακούσουμε εκείνη τη θεία να λέει πως η γειτόνισσα «δε κράτησε το σπίτι της».
Κάπου εκεί είναι και οι γονείς μας που τους ακούμε να μας λένε «που πας έτσι ντυμένη».
Κάπου μέσα σε αυτήν την πορεία είμαστε κ εμείς οι ίδιες που δε φορέσαμε εκείνο το ρούχο για να μη προκαλέσουμε ή για να μη κινδυνεύσουμε.
Και είμαστε εμείς οι ίδιες που – όσο και αν δε το θέλαμε – έχουμε αναρωτηθεί τι έκανε το θύμα τόσο αργά στις ερημιές, τι φορούσε, γιατί ήπιε.

“Το καλλιτεχνικό μου ταξίδι ξεκινά από την κοινωνία, περνά μέσα από το προσωπικό και επιστρέφει ξανά στο κοινωνικό – στο θέατρο. Αντίστοιχα, εύχομαι και το έργο να διανύσει παρόμοια πορεία: να φύγει από τη σκηνή, να εισχωρήσει στην προσωπική διεργασία της καθεμιάς και του καθενός και, μέσα από το άτομο, να επιστρέψει στην κοινωνία ως πράξη έμπρακτης αλληλεγγύης και αντίστασης. Να γίνει μια καθημερινή άσκηση, προσωπική και συλλογική.

Να απαιτούμε – γυναίκες και άντρες – την ισότητα σε ατομικό, οικογενειακό, κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο.
Ώστε αυτή η μεταβολή να μη περιοριστεί στη διαχείριση της μνήμης – του παρελθόντος – αλλά να εγγραφεί ουσιαστικά στο παρόν και να διαμορφώσει το μέλλον” αναφέρει χαρακτηριστικά.

Συντελεστές

Σύλληψη, χορογραφία, εικαστικά, βίντεο, ήχος & ερμηνεία: Ελένη Πλουμή
Μοντάζ βίντεο: Nikola Scheibe
Μουσικό κομμάτι: Appalachian Grove I, Laurie Spiegel
Artistic advice: Pauline Roelants, Maarten van der Put
Δραματουργία: Δανάη Θεοδωρίδου
Φωτογραφία: Clara Gustafsson
Videography: Marica De Michele
Print design: T.M. Cabrera
Συν-παραγωγή: United Cowboys
Χρηματοδότηση: PLAN Brabant