Η Μεγάλη Χίμαιρα: Πώς το μοιραίο φινάλε χτίστηκε μέσα από τη μουσική

Παρακολουθώντας το τελευταίο επεισόδιο της σειράς Η Μεγάλη Χίμαιρα στην ΕΡΤ, γίνεται ξεκάθαρο πως ένα από τα ισχυρότερα ατού της ιστορίας είναι η μουσική της επένδυση: ως ενεργό αφηγηματικό σώμα, που δουλεύει υπόγεια, σταθερά και με συνέπεια, διαμορφώνοντας τον ψυχισμό της ιστορίας και κρατώντας τον ρυθμό της αφήγησης.

Το original soundtrack, υπογεγραμμένο από τον Ted Reglis (Θεόδωρο Ρέγκλη), κυκλοφορεί ήδη σε όλες τις ψηφιακές μουσικές πλατφόρμες και λειτουργεί ως αυτόνομη εμπειρία ακρόασης. Μας επιτρέπει να επιστρέψουμε στον κόσμο της σειράς ή να τον προσεγγίσουμε για πρώτη φορά μέσα από ήχους που κουβαλούν μνήμη, ένταση και μια αίσθηση διαρκούς εσωτερικής κίνησης.

Σε κάθε επιτυχημένη σειρά ή ταινία, η μουσική χαρτογραφεί το συναισθηματικό τοπίο. Εδώ, οδηγεί τα νοήματα, ενισχύει τις εντάσεις και φωτίζει τις κρίσιμες καμπές της αφήγησης, όπως αυτές ξεδιπλώνονται με αφετηρία το εμβληματικό έργο της Η Μεγάλη Χίμαιρα του Μ. Καραγάτσης. Η μουσική δεν εξηγεί· υπαινίσσεται, αφήνοντας χώρο στον θεατή να κινηθεί μέσα της.

Μεγάλη Χίμαιρα: Μια μυστικιστική βουτιά στον ψυχισμό της Μαρίνας

Ο ίδιος ο Reglis έχει περιγράψει με γλαφυρότητα πώς γεννήθηκε η πρωτότυπη μουσική της σειράς. Η πρώτη επαφή με το έργο έγινε μέσα από audiobook, σε μια σχεδόν τελετουργική καθημερινή διαδρομή: πρωινός καφές, περίπατος στο Πεδίον του Άρεως, ένα κεφάλαιο κάθε φορά. Μέχρι τη στιγμή μιας κομβικής, σοκαριστικής σκηνής. Εκεί γεννήθηκε το κεντρικό θέμα — η πυξίδα ολόκληρης της μουσικής.

«Έβρισκα ένα καλό παγκάκι, καθόμουν και άκουγα ένα κεφάλαιο. Κάποια στιγμή έφτασα σε ένα σημείο της πλοκής σοκαριστικό – όσοι έχουν διαβάσει το βιβλίο καταλαβαίνουν ποιο εννοώ. Αμέσως τηλεφώνησα στον σκηνοθέτη και τον ρώτησα αν αυτή η σκηνή θα είναι στη σειρά. Μου είπε πως αυτός είναι ο στόχος.
Επέστρεψα στο σπίτι και έγραψα το κεντρικό θέμα. Αυτό το θέμα έγινε η πυξίδα για όλη τη μουσική της σειράς, καθώς ψάχναμε διαρκώς την ισορροπία ανάμεσα στο σκοτεινό και το φωτεινό.

Η μουσική δεν έπρεπε απλώς να συνοδεύει, αλλά να αφηγείται μια παράλληλη ιστορία – μια μυστικιστική βουτιά στον ψυχισμό της Μαρίνας, που θα ενίσχυε την πιο “ονειρική” αφήγηση. Με οδηγό την ιστορία, ήθελα να εντάξω και το παραδοσιακό στοιχείο, φιλτραρισμένο όμως μέσα από μια σύγχρονη, κινηματογραφική ματιά. Έτσι απέκτησα μια custom κρητική λύρα και άρχισα να πειραματίζομαι με τα ηχοχρώματά της. Παράλληλα, το πιάνο δεν θα μπορούσε να λείπει, καθώς αποτελεί πάντα τη βάση της σκέψης μου. Αυτή τη φορά, όμως, δημιούργησα έναν ειδικό, επεξεργασμένο ήχο πιάνου, με ελαφρώς “πειραγμένο” κούρδισμα, ώστε να σηκώνει τόσο τις τρυφερές όσο και τις πιο τραγικές στιγμές της ιστορίας» αναφέρει ο .

Καρυωτάκης – 13 τραγούδια: Λένα Πλάτωνος και Σαβίνα Γιαννάτου

Πέρα όμως από τις πρωτότυπες συνθέσεις του Reglis, η σειρά μάς έδωσε την ευκαιρία να ξαναθυμηθούμε τραγούδια με τη φωνή της Σαβίνας Γιαννάτου, που ταίριαξαν απόλυτα στο ύφος και το τοπίο της Μεγάλης Χίμαιρας. Πρόκειται για μελοποιημένα ποιήματα του Κώστα Καρυωτάκη από τη Λένα Πλάτωνος, από τον δίσκο «Καρυωτάκης – 13 τραγούδια».

Τα τραγούδια «Άνοιξη» (6ο επεισόδιο), «Βράδυ» (7ο επεισόδιο) και «Μόνο» (8ο επεισόδιο), ηχογραφημένα στις αρχές της δεκαετίας του ’80, έφεραν μαζί τους τη μελαγχολία και τη διαύγεια του Καρυωτάκη, συνομιλώντας απρόσμενα με τη σύγχρονη τηλεοπτική αφήγηση.

Για την απόφασή της να μελοποιήσει τον Καρυωτάκη, η Λένα Πλάτωνος έχει πει: «Η ιστορία μου με τον Κώστα Καρυωτάκη άρχισε στο Τρίτο Πρόγραμμα του Μάνου Χατζιδάκι, όταν μου έγινε πρόταση να τον μελοποιήσω για τις ανάγκες μιας εκπομπής για την ποίηση. Αρχικά αρνήθηκα, γιατί φοβήθηκα το τεράστιο καλλιτεχνικό του μέγεθος, και πρότεινα να γράψω μόνο μουσική που θα υποστήριζε τις απαγγελίες. Ο Χατζιδάκις δέχτηκε.

Τελικά, μια νύχτα, με ανοιχτό στο πιάνο μου το βιβλίο με τα ποιήματά του, το βλέμμα μου αγκιστρώθηκε σε ένα ποίημα· το μελοποίησα αμέσως και έκλαψα. Έτσι η εκπομπή “ντύθηκε” και με τα τραγούδια μου. Είχαν μεγάλη απήχηση στο Τρίτο Πρόγραμμα, αλλά ακόμα μεγαλύτερη μέσα στην ψυχή μου, όπου και “άκουσα” τη φωνή της Σαβίνας να τα τραγουδά. Άρεσαν πολύ και στον Χατζιδάκι, κι έτσι έγιναν άλμπουμ στη Lyra του Αλέκου Πατσιφά».

Από τις νεότερες επιλογές, ξεχώρισε και το «Όλοι αυτοί που πάνε» από τις Σκιαδαρέσες — ένα τραγούδι που λειτούργησε σαν γέφυρα ανάμεσα στο τότε και το τώρα, χωρίς να διαταράξει το εύθραυστο σύμπαν της σειράς.