Πώς ο Lennon άλλαξε τη ζωή του David Bowie

Είναι γνωστό πως ο David Bowie που γεννήθηκε σαν σήμερα στο Μπρίξτον του Λονδίνου στις 8 Ιανουαρίου του 1947, δεν είχε “παραδοσιακούς” μάνατζερ. Αντ’ αυτού μετά το “διαζύγιο” με τον Tony Defries που ήταν ο μάνατζερ πίσω από την πρώτη μεγάλη επιτυχία του Bowie, Space Oddity, ο Bowie αποφάσισε να περάσει σε “αυτοδιαχείριση” έχοντας βοηθούς.

Πρακτικά προτιμούσε να προσλαμβάνει άτομα για συγκεκριμένα καθήκοντα παρά να “υπογράφει συμβόλαιο με έναν άνθρωπο για τα πάντα”. Η πιο σταθερή συνεργάτιδά του στο πέρασμα των ετών ήταν η Coco Schwab που είχε αναλάβει χρέη προσωπικού βοηθού του από το 1973 και μετά, αποτελώντας και την απόλυτη θεματοφύλακα της επαγγελματικής του ζωής αλλά και φωτογράφου ιδιωτικών στιγμών του καλλιτέχνη. H Schwab έμεινε δίπλα του 46 χρόνια, μέχρι τον θάνατό του, και όπως δήλωνε ο ίδιος ήταν ο άνθρωπος που τον βοήθησε να σταματήσει τη χρήση ναρκωτικών ουσιών.

Ενώ διαχειριζόταν ο ίδιος τη δημιουργική του κατεύθυνση, προσέλαβε έμπειρους οικονομικούς και νομικούς συμβούλους, με πιο αξιοσημείωτο τον Bill Zysblat της RZO (από το 1982), ο οποίος χειριζόταν τις επιχειρηματικές του υποθέσεις

Κομβικό σημείο στην αλλαγή στάσης του Bowie ήταν μια συζήτησή του με τον John Lennon, την εποχή που ο DeFries φέρεται να λάμβανε το 50% των εσόδων του “Ziggy”. Ο Lennon ήταν ο άνθρωπος που τον έπεισε να σταματήσει να χρησιμοποιεί παραδοσιακούς μάνατζερ το 1975, όταν συνεργάζονταν για το “Fame”.

Μιλώντας το 2003 στο περιοδικό Performing Songwriter είχε πει σχετικά: “Μου έλεγε ο Lennon, “¨σε κοροϊδεύει ο τωρινός σου μάνατζερ”. Αυτή ήταν ουσιαστικά η ατάκα. Και ο John ήταν ο άνθρωπος που με έκανε να εντρυφήσω στην ιδέα πως κάθε είδους management είναι άθλιο. Ότι δεν υπάρχει καλό management στο rock ‘n’ roll και ότι πρέπει να προσπαθήσεις να τα καταφέρεις χωρίς αυτό. Ήταν με την παρότρυνση του John που τελικά τα κατάφερα χωρίς μάνατζερ, και άρχισα να βρίσκω ανθρώπους να κάνουν συγκεκριμένες δουλειές για μένα, αντί να υπογράψω με έναν άνθρωπο για πάντα και να τον αφήνω να παίρνει ένα τεράστιο μερίδιο από όσα βγάζω και να μην κάνει και πολλά. Έτσι, αν χρειαζόμουν να κάνω κάτι συγκεκριμένο, έφερνα ένα άτομο που ειδικευόταν σε αυτόν τον τομέα, και αυτοί, σε μια βάση συμφωνίας, δούλευαν για μένα και φτάναμε στην συμφωνημένη αμοιβή.

Και άρχισα να συνειδητοποιώ ότι αν είσαι έξυπνος, ξέρεις κάπως την αξία σου, και αν είσαι δημιουργικός, ξέρεις τι θέλεις να κάνεις και πού θέλεις να φτάσεις. Τι επιπλέον υποτίθεται ότι μπορεί να κάνει αυτός ο μάνατζερ λοιπόν για σένα; Υποθέτω ότι παλιά σου έλεγαν “θα σου βρω εγώ διαλείμματα” από το τρέξιμο. Ειλικρινά, δεν ξέρω τι ακριβώς κάνουν οι μάνατζερ. Νομίζω ότι αν έχεις έστω και λίγη νοημοσύνη, μπορείς να καταλάβεις μέχρι πού θες να φτάσεις. Μόλις το καταλάβεις αυτό, απλώς φέρνεις συγκεκριμένους ανθρώπους για εξειδικευμένες δουλειές. Δεν χρειάζεται να καταλήξεις να υπογράφεις τη ζωή σου σε κάποιον ανόητο που απλώς είναι εκεί τριγύρω και αρπάζει τα πάντα”.

Μετά την “απελευθέρωσή” από τους μάνατζερ, ο Bowie άλλωστε απελευθερώθηκε και καλλιτεχνικά, άφησε πίσω του τον Ziggy Stardust και κυκλοφόρησε την πιο “ενδοσκοπική” τριλογία του Βερολίνου.

“Η φήμη δεν σου προσφέρει τίποτα περισσότερο από μια καλή θέση σε ένα εστιατόριο”

Όσο για το κομμάτι “Fame”, ο Bowie δήλωνε: “Η φήμη δεν σου προσφέρει τίποτα περισσότερο από μια καλή θέση σε ένα εστιατόριο. Πραγματικά με εκπλήσσει το πώς η φήμη παρουσιάζεται ως το παν, το πιο σημαντικό, και πόσα από αυτά τα νεαρά παιδιά που επιβάλλονται στο κοινό έχουν πειστεί πως πρέπει να κάνουν το οτιδήποτε για να γίνουν διάσημοι και πως αυτό είναι εντάξει. Είναι μια θλιβερή κατάσταση. Όσο αλαζόνες και φιλόδοξοι κι αν ήμασταν στη γενιά μου, νομίζω ότι η ιδέα ήταν ότι αν έκανες κάτι πραγματικά καλό, θα γινόμουν διάσημος.

Η υπερβολική εστίαση στη φήμη είναι κάτι καινούργιο. Τώρα είναι, «Για να είσαι διάσημος πρέπει να κάνεις ό,τι χρειάζεται», που δεν είναι καθόλου το ίδιο πράγμα. Και αυτό, για μένα, είναι μια μεγάλη ανησυχία. Νομίζω ότι έχει κάνει τρομερό κακό στη μουσική βιομηχανία”.

Και για τη σύνθεση του κομματιού είχε πει: “Το τραγούδι ήταν ένα riff του Carlos Alomar. Έπαιζε στο συγκρότημα του James Brown και είχε σκεφτεί αυτό το riff για ένα τραγούδι που λεγόταν «Foot Stompin’». Όταν ήμασταν στο στούντιο με τον John Lennon, ρώτησα τον Carlos: «Ποιο ήταν αυτό το riff που είχες;». Και μετά έγιναν όλα”.

Στα “βήματα” του James Brown

Για την ιστορία, το Fame είναι σύνθεση του Bowie μαζί με τον Lennon και φυσικά, τον Alomar. O Lennon ανέλαβε τα δεύτερα φωνητικά στην πρώτη ηχογράφηση και έπαιξε κιθάρα. Το τραγούδι έγινε η πρώτη επιτυχία του Bowie που έφτασε στο Νο. 1 στις ΗΠΑ και συμπεριλαμβάνεται στον δίσκο Young Americans. Ένας από τους αγαπημένους δίσκους στη ζωή του Bowie ήταν το Live at the Apollo του James Brown (1963) και η συνεργασία του με τον Alomar κράτησε για 15 χρόνια.

Κατά τη διάρκεια της ηχογράφησης του Fame, ο Lennon έπαιξε ρυθμική κιθάρα στη διασκευή του «Across the Universe» που επίσης περιλαμβάνεται στο Young Americans.

Ο Lennon είχε επίσης συμβουλεύσει τον Bowie σχετικά με τη δημιουργία μουσικής: “Πες αυτό που νιώθεις, βρες την ομοιοκαταληξία και βάλε έναν ρυθμό από πίσω”. Ο Bowie θαύμαζε τον τρόπο με τον οποίο ο Lennon παρέκαμπτε τις περιττές λεπτομέρειες και έφτανε κατευθείαν στην ουσία αυτού που ήθελε να πει.

Πρακτικά, ο Lennon του πρότεινε να πει την “αλήθεια” του με αυθεντικότητα, κάτι που στιχουργικά ο Bowie τήρησε κατά γράμμα, μιλώντας για συναισθήματα πανανθρώπινα, για αγωνίες και όνειρα, στήνοντας τις performances του πίσω από διαφορετικές περσόνες που αντηχούσαν την πολυπλοκότητα του χαρακτήρα του.

Όταν δε, ο Bowie τον ρώτησε τη γνώμη του για το glam rock ο Lennon απάντησε: “Είναι υπέροχο, αλλά στην ουσία είναι rock and roll with lipstick”.

Μετά τη δολοφονία του Lennon o Bowie συγκλονίστηκε βαθιά. Ερμήνευσε, μεταξύ άλλων, μια ζωντανή διασκευή του “Imagine” στην τρίτη επέτειο από τον θάνατό του (8 Δεκεμβρίου 1983) κατά τη διάρκεια της τελευταίας συναυλίας της περιοδείας του Serious Moonlight στο Χονγκ Κονγκ. Ενώ είχε δηλώσει για τον Lennon πως τον θαύμαζε καθώς ήταν “ένας πραγματικός σοσιαλιστής, όχι κατ’ όνομα, όχι με μια κατασκευασμένη πολιτική έννοια, αλλά ένας πραγματικός ουμανιστής. Και είχε αυτό το βρετανικό χιούμορ που ως Άγγλος, πάντα το λάτρευα”.

Το 2021, κυκλοφόρησε μια ακυκλοφόρητη διασκευή του τραγουδιού του Lennon “Mother” από τον David Bowie.

Αξίζει τέλος να σημειώσουμε πως σαν σήμερα πριν δέκα χρόνια, ο David Bowie έδινε στη δημοσιότητα την τελευταία του φωτογράφιση για το Blackstar, μόλις δύο ημέρες πριν πεθάνει. Γελώντας στα μούτρα του θανάτου. Κυριολεκτικά. 

Την ίδια μέρα κυκλοφόρησε και το Blackstar, το “κύκνειο άσμα” του που μας άφησε παρακαταθήκη μαζί με το σύνολο της υπέροχης δουλειάς του.

“I don’t know where I’m going from here, but I promise it won’t be boring”