Θέμος Σκανδάμης: “Υπάρχει αστειότητα και στις πιο τραγικές στιγμές μας”

Ο Θέμος Σκανδάμης με μία μπάντα εφευρετικών μουσικών ξεδιπλώνει το σύμπαν της “Χρυσάνθης” – του τελευταίου του άλμπουμ – αλλά και της 20χρονης πορείας του στην τραγουδοποιία.

Υπαρξιακά μακροβούτια, αυτοσαρκαζόμενος λυρισμός και στιχουργική αλητεία. Το Μεταλακανικό Πρωτοπάνκ του Θέμου, που βλαστημάει στις εκκλησίες και προσεύχεται στα γήπεδα, σε ένα live που αποτελεί για όσους ξέρουν το γλυκό μυστικό της συναυλιακής Αθήνας.

Λίγο πριν θ’ απαντήσει στις ερωτήσεις του NEWS 24/7.

Θα μας λύσεις την απορία αν η “Χρυσάνθη” είναι υπαρκτό πρόσωπο; 

Είναι υπαρκτό πρόσωπο όσο είναι και η Μαντουβάλα η Σεράχ η Καλάμιτι Τζέην ή η Μαίρη Παναγιωταρά. Από τη στιγμή δηλαδή που τραγουδιέται αποκτάει δική της οντότητα εξίσου πραγματική με το μοντέλο της, το οποίο μπορεί να είναι μία φίλη ή ένα ιστορικό πρόσωπο ή μία στατιστική οντότητα.

Υπάρχει ενιαία ιστορία στα έξι τραγούδια του άλμπουμ Χρυσάνθη; 

Πάντα υπάρχει μία ενότητα, αλλά είναι περισσότερο ενότητα συναισθήματος εσωτερικού και όχι αναγκαστικά αφήγησης κάποιας ιστορίας. Η ιστορία πλέκεται στο μυαλό του ακροατή που ακούει το άλμπουμ.

Με την μεγάλη πια εμπειρία σου στην τραγουδοποιία – θεωρείς ότι ο έρωτας παραμένει το ίδιο συναίσθημα το 2026 σε σχέση με πριν από 20 χρόνια για παράδειγμα; Ερωτεύομαστε με τον ίδιο τρόπο δηλαδή την εποχή των social media;

Τίποτα δεν είναι το ίδιο, και αυτό δεν χρειάζεται μακροχρόνια εμπειρία στην τραγουδοποιία ή κάποια άλλη τέχνη για να το διαπιστώσει κανείς. Δεν είμαι σε θέση να μιλήσω καθολικά, όχι τουλάχιστον με κάποιον τρόπο εμπεριστατωμένο. Αλλά κρατώντας τις σημειώσεις μου κι εγώ, διαπιστώνω, όπως πολλοί άλλοι, ότι πάσχουμε από ένα συναισθηματικό σύνδρομο ελλείψεως προσοχής. Και πώς αλλιώς θα μπορούσε άραγε να είναι τα πράγματα, όταν η ταχύτητα και η υποτιθέμενη πολλαπλότητα των επιλογών αποτελούν το ύψιστο αγαθό, και μάλιστα ένα αγαθό που δεν διαμοιράζεται μέσω των εμπορευμάτων, αλλά μέσω ημών των ιδίων μια και εμείς οι ίδιοι είμαστε πλέον τα εμπορεύματα;

Ο δικός σου τρόπος που βλέπεις τον κόσμο έχει αλλάξει; Τι θα έλεγε ο Θέμος του 2006 στον Θέμο του 2026; 

Μη φοβάσαι. Θυμήσου τι είμαι εκείνο που αγάπησες, τι είναι εκείνο που αγαπάς. Μονάχα αυτό μπορεί να σου δείξει το δρόμο.

Πολλοί σε έμαθαν από το «Έχει φύγει το παιδί» την εποχή της καραντίνας – πώς σε επηρέασε αυτό το απρόσμενο viral, και τι σχέση έχει το χιούμορ και ο αυτοσαρκασμός εκείνου του τραγουδιού με τον «αυτοσαρκαζόμενο λυρισμό» που λες ότι κουβαλά η «Χρυσάνθη»;

Ο “αυτοσαρκαζόμενος λυρισμός” είναι ένας όρος που έχω “τσιμπήσει” από κάτι συνεντεύξεις του Σελίν. Βέβαια φίλος που προσπάθησε να τον βρει στο εν λόγω βιβλίο με διαβεβαιώνει πως στάθηκε αδύνατο. Οπότε μπορεί και να τον έχω εφεύρει άθελα μου. Πάντως τον χρησιμοποιώ ως τρέηντμαρκ πολλά χρόνια πριν γράψω το “Έχει φύγει το παιδί”. Με ενδιαφέρει δηλαδή ο λυρισμός. Αλλά χωρίς αυτό το στοιχείο του αυτοσαρκασμού μου μοιάζει συνήθως κάπως γλυκερός, ψευτονοσταλγικός και ανεπίκαιρος. Από την άλλη μία τραγουδοποιία που απλώς σχολιάζει ή σατιρίζει τα τεκταινόμενα μου φαίνεται πολύ περιορισμένη και περιοριστική. Χρειάζονται τα φτερά του λυρισμού για να μπορέσει κανείς να φτάσει σε κάποιο ύψος ή βάθος (δύο συντεταγμένες που στο ποιητικό σύμπαν ψιλοταυτίζονται). Έτσι επιχειρώ να υπηρετήσω τον αυτοσαρκαζόμενο λυρισμό. Να ισορροπήσω δηλαδή σε τεντωμένο σκοινί. Εγχείρημα κάπως επικίνδυνο και γι αυτό νομίζω κι εγώ ενδιαφέρον. Και στο ‘Έχει φύγει το παιδί” το ίδιο γίνεται. Έχει κάποιο χιούμορ αυτή η παράθεση διευθύνσεων και το σιχτίρι του ντελίβερά, ταυτόχρονα όμως εκφράζεται μία αγωνία πραγματική και δίνεται φωνή σε μία μερίδα του πληθυσμού κατά τα άλλα αόρατη. Όταν στο ρεφραίν ο ίδιος ο διανομέας ονειρεύεται πως πετάει με το γέρικο παπί του πάνω απ την πόλη, ενώ μία φωνή τραγουδάει την στερεότυπη φράση “έχει φύγει το παιδί”, δεν ξέρουμε αν είναι απλώς μία επιθυμία φυγής ή ένα προμήνυμα θανάτου. Γενικά έτσι βλέπω και τη ζωή. Υπάρχει αστειότητα και στις πιο τραγικές στιγμές μας και τούμπαλιν.

Τι σημαίνει το “Μεταλακανικό Πρωτοπάνκ” και πώς αυτό εφαρμόζεται στη συναυλία που έχεις στις 22 Μαρτίου;

Α! Αυτό είναι ένα αστείο που είχαμε εφεύρει με μία φίλη σε ένα μπαρ, προσπαθώντας να απαντήσουμε στο αιώνιο ερώτημα που απευθύνεται σε έναν σαν και του λόγου μου: “Τι μουσική παίζεις;” Επειδή λοιπόν υπάρχει αυτό το στοιχείο του παιχνιδιού με τη γλώσσα στα τραγούδια μου, αλλά και επειδή ο εντελώς δυσνόητος ψυχαναλυτής Λάκαν είναι πολύ δημοφιλής σε διάφορα κουλτουρόμπαρα που συχνάζαμε, αποφασίσαμε ότι όχι μόνο είναι λακανικό αυτό που περιγράφούμε αλλά και μεταλακανικό! Πιο προχωρημένο ακόμα δηλαδή! Και με το “πρωτοπάνκ” θέλησα να περιγράψω κάτι μπρουτάλ και ολίγον πρωτόγονο που θεωρώ ότι έχω και σαν χαρακτήρας και σαν τραγουδοποιός.

Στις 22 Μαρτίου παίζουμε στο Mεταξουργείο στον υπέροχο χώρο “Space Baby” που έχει πάρει το όνομά του από ένα παλιό μου τραγούδι, το “Διαστημικό Μωρό” το οποίο επιτέλους και θα ξαναπαίξουμε μετά από πολλά χρόνια. Συνδυάζουμε ηλεκτρικό ήχο και ορμή, με στιχουργικές ακροβασίες και παραδοξότητες που θα κάνουν τους ψυχαναλυτές σας να φρίξουν. Να έρθετε!