Κάνε focus: Ο Λευτέρης Παπακώστας θέλει να σπάσει τον τέταρτο τοίχο του θεάτρου

Ο Λευτέρης Παπακώστας γεννήθηκε στα Γιάννενα και ήταν παιδί του…κινηματογράφου. Το θέατρο στη ζωή του ήρθε αργότερα, κυρίως με τις καλοκαιρινές περιοδείες των μεγάλων θιάσων στην επαρχία. Όλα ξεκίνησαν όταν σπούδαζε οικονομικά στην Πάτρα που γράφτηκε σε ένα θεατρικό εργαστήρι. Τότε, άνοιξε μπροστά του ένας ολοκαίνουριος κόσμος μέσα στον οποίο πήρε μια βαθιά ανάσα και μπήκε…
Τώρα, σκηνοθετεί το «LO» του Μάριου Τσάγκαρη, ένα μελλοντολογικό μελόδραμα. Ένα sci-fi νουάρ που αγγίζει τον ονειρικό μελλοντολογικό ρεαλισμό, ένα έργο για την απέλπιδα προσπάθεια του έρωτα να κερδίσει. “Με εκκίνηση το σενάριο του Ηλία Λυμπερόπουλου για την ταινία Λόλα και τη νουβέλα του Philip Dick Do Androids Dream Of Electric Sheep?, και μέσα από τις συγγένειες του κλασικού film noir, του ρετρό μελοδράματος, των κόμιξ, της pop κουλτούρας και του sci-fi, αναδύθηκε μια μεταμοντέρνα αφήγηση θεάτρου και θεάματος, που εξιστορεί έναν καταδικασμένο έρωτα μέσα σε μια δυστοπία του μέλλοντος” αναφέρει χαρακτηριστικά ο Μάριος Τσαγκάρης..

Σε μια συνθήκη που μοιάζει με παιχνίδισμα… οι θεατές συμφωνούν ότι θα είναι όρθιοι, θα διασκεδάζουν, θα χορεύουν και θα δρουν μαζί με τους ηθοποιούς.

Ο Λευτέρης Παπακώστας συστήνεται στο NEWS 24/7 λέγοντας τις πρώτες αναμνήσεις από το θέατρο ή τον κινηματογράφο: “Παιδί του κινηματογράφου με την βαθιά έννοια του κινηματογράφου, μικρός τουλάχιστον μια φορά την βδομάδα χωρίς να υπάρχει συγκεκριμένη ταινία που ήθελα να δω. Επέλεγα εκεί, αυτή που με ιντρίγκαρε περισσότερο, μικρότερος τους ανάγκαζα και με πήγαιναν. Αργότερα συνεχίστηκε αυτό ανά περιόδους, σηκωνόμουν και πήγαινα συνήθως στις μεταμεσονύχτιες προβολές. Το θέατρο ήρθε πιο μετά στην καθημερινότητα μου και κυρίως με τις καλοκαιρινές περιοδείες των μεγάλων θιάσων στην επαρχία, αφού ως παιδί της επαρχίας μόνο τότε μπορούσα να δω πληθώρα παραστάσεων”.

Πότε και γιατί αποφάσισες να ασχοληθείς με το θέατρο.

Όλα ξεκίνησαν όταν σπούδαζα στην Πάτρα κάτι που δεν έχει καμία σχέση με το θέατρο, έχω σπουδάσει οικονομικά. Ευτυχώς για αυτά δεν ασχολήθηκα ποτέ ενεργά με αυτές τις σπουδές μου. Παρόλο που ακόμα και τώρα διαβάζω και ενημερώνομαι όσο αφορά αυτό το κομμάτι. Εκεί λοιπόν αποφάσισα να ξεκινήσω αυτό που πάντα ήθελα, χωρίς όμως να ξέρω γιατί, έτσι λοιπόν γράφτηκα στο θεατρικό εργαστήρι «Λιθογραφείο» . Μετά άνοιξε μπροστά μου ένας καινούργιος κόσμος, ένας κόσμος που απλά έπρεπε να τον εξερευνήσω, αλλά αυτός ο κόσμος είναι τεράστιος και θέλεις συνέχεια να ψάχνεις.

Σκηνοθετείς και πρωταγωνιστείς στο LO, του Μάριου Τσάγκαρη, ένα έργο κατά παραγγελία. Πώς φτάσατε σ’ αυτό το κείμενο;

Περισσότερο ως αστείο μεταξύ μας ξεκίνησε ή θα έλεγα ως μια παράξενη σύνδεση που είχαμε μια δεδομένη χρονική στιγμή. Εγώ έχω μια αγάπη στο σύγχρονο ελληνικό κείμενο, διότι είναι συνδεδεμένο με το εδώ και τώρα, αγγίζει κομμάτια της σημερινής κοινωνίας, των σύγχρονων προβλημάτων, επανατοποθετεί αξιακούς κώδικες.

Πάνω σε μια κουβέντα μας, για ένα άλλο πρότζεκτ εξίσου ιδιαίτερο, του είπα ότι βρήκα τη θεματική που θα έχει το καινούργιο έργο που πρέπει να κάνουμε, πριν τελειώσω μου βάζει ένα καινούργιο τραγούδι που δούλευε για να το ακούσω και εκεί απλώς όλα δρομολογήθηκαν. Και οι δύο χωρίς να υπάρχει καμία συνεννόηση δουλεύαμε ατομικά πάνω σε κοινούς άξονες κοινές θεματικές και κοινούς ορίζοντες.

Τι σε γοητεύει στη γραφή του Τσάγκαρη;

Το «LO» είναι ένα έργο, σύγχρονο, με γρήγορες εναλλαγές, δομημένο πάνω σε κινηματογραφική αντίληψη με βαθιές πολιτικές και κοινωνικές προεκτάσεις. Ρεαλιστικό που αγγίζει τα κλασικά φιλμ νουάρ με την αισθητική του καμπαρέ και του μιούζικαλ. Αλλά το βασικό χαρακτηριστικό που θεωρώ ότι αναδεικνύεται στην γραφή του είναι ότι χαϊδεύει με την ίδια ευαισθησία την ρεαλιστική όσο και την ονειρική κατάσταση, είναι δηλαδή στο μεταίχμιο και των δύο. Ουσιαστικά οριοθετείται στο πλαίσιο του ονειρικού ρεαλισμού. Εκεί για μένα βρίσκεται η γοητεία του.

Ο έρωτας στο έργο είναι καταδικασμένος, αλλά επίμονος. Πώς βιώνεις επί σκηνής αυτή την ένταση ανάμεσα στην επιθυμία και την καταπίεση;

Ο έρωτας είναι επίμονος και πρέπει να είναι επίμονος, πρέπει να προσπαθεί να ξεπερνάει όλες τις δυσκολίες με τις οποίες βρίσκεται αντιμέτωπος. Εάν είναι έτοιμος να αντιπαρέλθει όλες τις δυσκολίες, τότε είναι σίγουρο ότι θα ανθήσει, έτσι είναι στη ζωή έτσι λοιπόν πρέπει να είναι και στην σκηνή.

Εξ αρχής δεν υπάρχει καταδικασμένος έρωτας ακόμα και να έχεις τη γνώση αυτή, η πάλη για να μπορέσεις να το αλλάξεις αυτό είναι νίκη. Γιατί η ίδια η προσπάθεια σε τροποποιεί ως άνθρωπο. Στη σκηνή λοιπόν πρέπει να μεταφέρεις αυτή την εσωτερική πάλη, να την κάνεις εσωτερική αναζήτηση έτσι ώστε να ακροβατείς από τη επιθυμία στην καταπίεση και το αντίστροφο. Είσαι διαρκώς σε ένα εσωτερικό δίπολο.

Η παράσταση παίζεται σε συνθήκη club-καμπαρέ, γιατί πήρες αυτή την απόφαση και πόσο δύσκολη ή εύκολη ήταν σκηνοθετικά;

Η ομάδα τα τελευταία χρόνια προσπαθεί να τροποποιήσει τις «συμβατές» συνθήκες μιας παράστασης και να «κουνήσει» κάποιους βασικούς άξονες. Ήδη από την προηγούμενη παράσταση το «Μαζί ποτέ, αιτία υπάρχει για ότι δεν πάει καλά» του Τσιμάρα Τζανάτου, πειραματιζόμαστε με νέες φόρμες.

Αυτό που με απασχολεί είναι να σπάσει ο τέταρτος τείχος στην πράξη, θεατές και ηθοποιοί να μπλέκονται και να λειτουργούν σαν ένα ασυναίσθητο ενιαίο σύνολο. Με ενδιαφέρει να υπάρχει η κατάσταση και η συνθήκη της παράστασης στην ολότητα της, να μην υπάρχει ακριβής διαχωρισμός πλατείας και σκηνής, αλλά η σύνδεση των δύο αυτών κόσμων. Σκηνοθετικά η διαδικασία είναι μόνιμα σε εξέλιξη, βασικό κομμάτι της δουλειάς είναι η εύρεση πολλών δυνατοτήτων και επιλογών και η μόνιμη σκέψη για «ανοιχτή δράση». Βέβαια αυτό είναι το πρώτο κομμάτι, το δεύτερο είναι η πραγματική συνάντηση με το κοινό, διότι εκεί όλα επαληθεύονται.

Τι θες να «πάρει» ο θεατής φεύγοντας από το LO;

Μια ανάσα, μια πνοή από αυτό που θα μοιραστούμε μαζί τους μια σκέψη για αυτό που θα ακούσουν, μια δυναμική για εξέλιξη, για τροποποίηση, ένα βλέμμα, την ίδια την συνάντηση.

Σε λίγες μέρες θα σε δούμε και στο νέο project της ΕΡΤ «Εκτός Σχεδίου» με τον Κωνσταντίνο Μαρκουλάκη. Πες μας δύο λόγια για το τι θα δούμε επί της οθόνης.

Ίσως ότι πιο ανατρεπτικό έχει υπάρξει τα τελευταία χρόνια, ένα διαμέρισμα μετατρέπεται σε θεατρική σκηνή. Ουσιαστικά είναι μια αυτοσχεδιαστική κωμωδία, η οποία είναι γυρισμένη ζωντανά, μπροστά σε κοινό και χωρίς προκαθορισμένο σενάριο. Δεν ξέρουμε τίποτα μέχρι να μπούμε στην σκηνή, αγνοούμε την εξέλιξη της ιστορίας και καθοδηγούμαστε αιφνιδιαστικά, μέσω ακουστικού, από τον σκηνοθέτη Κωνσταντίνο Μαρκουλάκη. Η σκηνοθετική καθοδήγηση γίνεται γνωστή στους θεατές μέσω υποτίτλων μετατρέποντας τους σε ενεργό μέρος μιας απολαυστικής πλοκής που διαμορφώνεται ζωντανά επί σκηνής. Έτσι λοιπόν καταλήγουμε να είμαστε μόνιμα χωρίς σχέδιο σε αυτό που πρέπει να κάνουμε, δηλαδή …Εκτός Σχεδίου ψάχνοντας να οργανώσουμε το σχέδιο μας για να προχωρήσει η ιστορία. Αυτό που σίγουρα βρίσκουμε είναι γέλιο και ανατροπές.