Βενεζουέλα: Ο τραμπισμός εξάγει την κρίση του

Στα τέλη Δεκεμβρίου, όσο η CIA προετοίμαζε το έδαφος για την απαγωγή του Μαδούρο και την επίθεση στο Καράκας, οι εμμονικοί οπαδοί του MAGA ασχολούνταν με τον κίνδυνο η «woke ατζέντα» να …ακυρώσει τα Χριστούγεννα: όσοι εύχονταν, για παράδειγμα, «καλές γιορτές», ή παρομοίαζαν το δρομολόγιο προς τη Βηθλεέμ με το ταξίδι των προσφύγων στη Δύση, κατακεραυνώνονταν από τους τραμπικούς, που έσπευδαν να θυμίσουν ότι «ο Άη-Βασίλης είναι λευκός».

Θλιβερά και φαιδρά μαζί, όλα αυτά έστρεφαν το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης οπουδήποτε αλλού, πάντως πέρα από την εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης – αλλά και τα χάλια της στο εσωτερικό.

Υπό το βάρος των καταιγιστικών εξελίξεων, αυτή η διάσταση συζητιέται σήμερα λίγο. Όμως, ενώ η επιχείρηση στη Βενεζουέλα έχει τη δική της ξεχωριστή σημασία –ως ωμή αμφισβήτηση της αρχής της κυριαρχίας και τελικά του θεμελίου του διεθνούς δικαίου μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο–, έχει σημασία όσα συμβαίνουν να μην αποσυνδέονται από την κρίση του τραμπισμού στις ΗΠΑ.

Ήταν, κάποτε, ένας κραταιός Τραμπ

Ακυρώνοντας τις προεκλογικές εξαγγελίες του ότι θα βάλει «Πρώτα την Αμερική», και ότι θα σταματήσει τις πολεμικές επιχειρήσεις των Δημοκρατικών, ο Τραμπ βάζει το δικό του στίγμα στο Δόγμα Μονρόε. Ταυτόχρονα, όμως, εξάγει τα προβλήματα στο εσωτερικό, που όσο πάνε και συσσωρεύονται. Ορισμένα παραδείγματα:

• Στην αρχή της θητείας, έψαχνε αφορμές για να στέλνει στρατό σε πολιτείες που ελέγχουν Δημοκρατικοί. Λίγο πριν από την επίθεση στο Καράκας, με απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου υποχρεωνόταν να αποσύρει το στρατό από Λος Άντζελες, Σικάγο και Πόρτλαντ.
• Το Make America Great Again (MAGA), το κίνημα που βοήθησε τον Τραμπ να κερδίσει στις εκλογές του 2024, βρέθηκε διαιρεμένο όσο ποτέ τα τελευταία δέκα χρόνια. Η σύγκρουση ξεκίνησε πέρσι, όταν ο Ίλον Μασκ υποστήριξε την παροχή βίζας για τους εργαζόμενους υψηλής εξειδίκευσης (H-1B visa), πολλοί από τους οποίους φτάνουν από ασιατικές χώρες. Άλλοι, όπως πρώην σύμβουλος επικοινωνίας του Λευκού Οίκου, Στιβ Μπάνον, θεώρησαν ότι αυτή η πολιτική των επιχειρηματιών της big-tech βλάπτει τους Αμερικανούς εργαζόμενους.

Η διαμάχη για την εξωτερική πολιτική

Στο τεταμένο κλίμα προστέθηκε η σύγκρουση γύρω από το Ισραήλ. Ινφλουένσερς όπως ο Μπεν Σαπίρο επικρότησαν ενθουσιωδώς την πολιτική Τραμπ υπέρ του Νετανιάχου. Άλλοι, όπως η προσωπάρχης του Τραμπ, Σούζι Γουάιλς, ο παρουσιαστής Τάκερ Κάρλσον, ο Μπάνον και η (παραιτηθείσα) Μάρτζορι Τέιλορ Γκριν, πήραν αποστάσεις από τον βομβαρδισμό του Ιράν και την ταύτιση με τον Νετανιάχου. Ο Κάρλσον φιλοξένησε σε εκπομπή του τον υποστηρικτή του Χίτλερ Νικ Φουέντες, προκαλώντας σάλο, ενώ η Γκριν χαρακτηρίστηκε «προδότρια» από τον Τραμπ. Λίγο πριν από τα Χριστούγεννα, στη γιορτή του Turning Point USA –του ιδρύματος του δολοφονημένου Κερκ–, ο Μπάνον αποκάλεσε τον Σαπίρο «καρκίνο».

Δημοσκοπικοί εφιάλτες

Η ανοιχτή κρίση στο MAGA ήρθε σε μια στιγμή σοβαρής αμφισβήτησης του Τραμπ στην αμερικανική κοινωνία, τόσο λόγω της γενικής πολιτικής, όσο και λόγω των αρχείων Επστάιν. Πρόσφατη δημοσκόπηση του NBC σε δείγμα άνω των 20.200 Αμερικανών έδειξε ότι το 58% της αμερικανικής κοινωνίας απορρίπτει το έργο του Προέδρου. Στην ίδια μέτρηση, η αποδοχή του έργου του Τραμπ μεταξύ των ψηφοφόρων των Ρεπουμπλικάνων εμφανιζόταν μειωμένη (70%, από 76% τον Απρίλιο), όπως και η δημοφιλία του ΜΑGΑ (50%, από 55%). Τον περασμένο μήνα, έρευνα του ακροδεξιού Fox News έδειχνε ότι το 76% των ψηφοφόρων έβλεπαν την οικονομία σε χειρότερη κατάσταση (επίδοση χειρότερη από αυτή του Μπάιντεν στο τέλος της θητείας του).

Ήττες στο δρόμο και τις κάλπες

Το δυσμενές κλίμα για τον Τραμπ δεν περιοριζόταν στον «εμφύλιο» στην αμερικανική Ακροδεξιά, ούτε μόνο στις δημοσκοπήσεις. Οι διαδηλώσεις με γενικό σύνθημα «Όχι βασιλιάδες», στις 18 Οκτωβρίου, σήμαναν τη μεγαλύτερη κινητοποίηση στην ιστορία των ΗΠΑ και «προλόγισαν» τις εκλογικές ήττες σε Νέα Υόρκη, Νιου Τζέρσεϊ, Βιρτζίνια και Μαϊάμι. Σε όλες τις μετρήσεις για τις ενδιάμεσες εκλογές του 2026, οι Δημοκρατικοί έχουν προβάδισμα από μία έως 16 μονάδες.

Κάπως έτσι τελείωσαν, λοιπόν, και οι λεονταρισμοί, ότι στις προεδρικές εκλογές του 2028 ο Τραμπ θα αγνοούσε τάχα το αμερικανικό Σύνταγμα και θα έβαζε υποψηφιότητα για τρίτη φορά. Τα σενάρια της διαδοχής του ξεκίνησαν ήδη με τις άτυπες «προκριματικές» εκλογές στη γιορτή του Turning Point USA και τη δημοσκόπηση του AmericaFest, όπου ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς κατέγραψε συντριπτικό προβάδισμα (84,2%), έναντι των Μάρκο Ρούμπιο (4,8%), Ρον Ντε Σάντις (2,9%) και Τεντ Κρουζ (0,3%).

Και τώρα;

Η κριτική από το εσωτερικό του MAGA για την επιχείρηση στη Βενεζουέλα συνεχίζεται και δεν μπορεί να αγνοηθεί ούτε από το τραμπικό Fox – αν και για κάποιους, όπως ο Στιβ Μπάνον, οι τόνοι είναι σαφώς χαμηλότεροι. Στις κριτικές φωνές προστίθενται σήμερα και αυτές ακροδεξιών κομμάτων στην Ευρώπη, με χαρακτηριστική την τοποθέτηση της Μαρίν Λεπέν (σε αντίστοιχη γραμμή με αυτή της Λεπέν, παρεμπιπτόντως, παρενέβη στα καθημάς και ο Αντώνης Σαμαράς). Επιστρέφοντας στις ΗΠΑ, δημοσκόπηση για λογαριασμό του CBS μεταξύ 17-21 Νοεμβρίου έδειξε ότι 76% των Αμερικανών δεν θεωρούν επαρκείς τις εξηγήσεις του Αμερικανού Προέδρου για την πολιτική στη Βενεζουέλα. Ενώ η άσκηση ισχύος θα δημιουργήσει συσπειρώσεις στο MAGA και στο εξωτερικό (βλ. δηλώσεις Μακρόν), η επιτυχία της δεν είναι εγγυημένη. Πιθανή αποτυχία θα φορτωθεί στον Μάρκο Ρούμπιο. Αλλά ποιος θα πιστέψει ότι δεν ευθύνεται ο Τραμπ;