Θεοφάνεια ή Θεοφάνια; Ποια είναι η σωστή γραφή, σύμφωνα με τον Μπαμπινιώτη

Κάθε χρόνο τέτοιες ημέρες, μαζί με τον αγιασμό των υδάτων, επανέρχεται και ένα γλωσσικό ερώτημα που διχάζει: γράφεται σωστά “Θεοφάνια” ή “Θεοφάνεια”;

Την απάντηση δίνει με σαφήνεια ο Γιώργος Μπαμπινιώτης, επισημαίνοντας ότι για τη γιορτή, η προτιμότερη και ορθότερη γραφή είναι με -ι-: τα Θεοφάνια.

Όπως εξηγεί ο διακεκριμένος γλωσσολόγος, η λέξη “Θεοφάνια” δεν αφορά μόνο τη γνωστή χριστιανική εορτή της Βάπτισης του Χριστού και της φανέρωσης του Θεού, αλλά έχει και ιστορικό βάθος.

Στην αρχαιότητα, τα Θεοφάνια ήταν εορτή στους Δελφούς, κατά την οποία παρουσιαζόταν στους πιστούς το άγαλμα του Απόλλωνα. Πρόκειται, δηλαδή, για εορτή σε ουδέτερο γένος και πληθυντικό αριθμό.

Ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο, η γραφή με κατάληξη -ια είναι η ενδεδειγμένη όταν αναφερόμαστε στη γιορτή: τα Θεοφάνια, όπως λέμε τα Πύθια, τα Ίσθμια, τα Επιφάνια.

Με άλλα λόγια, μπορεί η “θεοφάνεια” να υπάρχει ως έννοια, αλλά η γιορτή γράφεται Θεοφάνια. Και όπως συμβαίνει συχνά με τη γλώσσα, η λεπτομέρεια αυτή δεν είναι τυπική, αλλά αποκαλύπτει τη διαδρομή των λέξεων μέσα στον χρόνο.

Την επόμενη φορά λοιπόν που θα γράψουμε ή θα διαβάσουμε για τη μεγάλη γιορτή της 6ης Ιανουαρίου, αξίζει να θυμόμαστε: Θεοφάνια, με -ι-.

Η ανάρτηση του Γιώργου Μπαμπινιώτης για τα Θεοφάνια