Τι έπαθαν όλοι και ποστάρουν φωτογραφίες από το 2016

Διανύουμε τις πρώτες ημέρες του 2026 και ήδη, προλάβαμε και βγάλαμε ένα νέο τρεντ που έχει κατακλύσει τα social media. Δεν έχουν περάσει πολλές ημέρες από όταν ξεκίνησαν οι πρώτες δημοσιεύσεις με φωτογραφίες από το (όχι και τόσο) μακρινό 2016.

Το βασικό συναίσθημα που προκαλεί αυτό το τρεντ είναι νοσταλγία. Κι αυτός είναι και ο σκοπός του, γιατί έμοιαζε να είναι μια πολύ πιο αθώα εποχή. Ας μην μιλήσουμε για το πόσο επίκαιρο (ίσως περισσότερο από ποτέ) έχει γίνει το ρητό “κάθε πέρσι και καλύτερα”.

Πίσω στην πραγματικότητα λοιπόν και σε όλα τα καρουζέλ που βλέπουμε στο Instagram. Φωτογραφίες με τα φίλτρα σκύλου από το Snapchat και βίντεο χαμηλής ποιότητας από μια άλλη εποχή.

Το TikTok ανέφερε ότι την πρώτη εβδομάδα του έτους, οι αναζητήσεις για το “2016” αυξήθηκαν κατά 452% στην πλατφόρμα, ενώ πάνω από 56 εκατ. βίντεο έχουν δημιουργηθεί χρησιμοποιώντας ένα θολό φίλτρο στην εφαρμογή, εμπνευσμένο από το έτος.

Και το ερώτημα που προκύπτει είναι, γιατί το 2016;

Πέρα από το ότι κλείνει αισίως μια δεκαετία, ήταν μια χρονιά – ορόσημο για την pop κουλτούρα.

Η Beyoncé κυκλοφορούσε το Lemonade, η Taylor Swift εμφανιζόταν στο Coachella με πλατινέ μαλλί και οι Rae Sremmurd έκαναν τους πάντες να παγώσουν στη θέση τους με το Black Beatles και το viral Mannequin Challenge.

Στα ραδιόφωνα έπαιζαν ασταμάτητα οι Chainsmokers και ο Drake, ενώ η εφαρμογή Vine μεσουρανούσε, πριν κατεβάσει ρολά τον Ιανουάριο του 2017.

Όμως το τρεντ “το 2026 είναι το νέο 2016” δεν έχει να κάνει μόνο με μαξιμαλιστικές αισθητικές και pop αναφορές. Κάτι βαθύτερο συμβαίνει.

Το διαδίκτυο μοιάζει να αρπάζει την ευκαιρία για μια συλλογική αναπόληση ενός κόσμου πιο απλού απ’ αυτόν που ζούμε σήμερα.

Το 2016 η πανδημία του κορονοϊού ήταν ακόμη σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Οι δύο θητείες του Ντόναλντ Τραμπ ήταν απλώς μια μακρινή απειλή στον ορίζοντα.

Ο ανυπολόγιστος αριθμός νεκρών από τους back to back πολέμους σε όλο τον κόσμο δεν περνούσε καν από το μυαλό. Και το χαμηλού επιπέδου περιεχόμενο της τεχνητής νοημοσύνης δεν είχε ακόμη πλημμυρίσει τα social media με παραπληροφόρηση.

«Θα ήθελα τόσο να επιστρέψω στη ζωή του 2016», έγραψε ένας χρήστης στο X.

Κι όμως, όσο κι αν αυτή η ροζ νοσταλγία παρουσιάζει το 2016 ως τη γαλήνη πριν την καταιγίδα, η Katie Rosseinsky του Independent υπενθυμίζει ότι δεν ήταν μια τόσο ανέμελη χρονιά. Είχε τις δικές της πληγές.

Το μακελειό στο κλαμπ “Pulse” στη Φλόριντα, όπου σκοτώθηκαν 49 άνθρωποι, ο χαμός εμβληματικών μορφών όπως ο Prince, ο David Bowie και η Carrie Fisher.

Όπως γράφει χαρακτηριστικά, αυτή η “επανεφεύρεση” του 2016 ως ενός σχεδόν ευτυχισμένου αποκορυφώματος αποκαλύπτει τη μανία μας με τη νοσταλγία, την ικανότητά μας να μετατρέπουμε ακόμη και τις δύσκολες εποχές σε κάτι που, από ασφαλή απόσταση λίγων χρόνων, μοιάζει άξιο να το θυμόμαστε με τρυφερότητα.

Η Jessica Maddox, αναπληρώτρια καθηγήτρια media και πολιτισμικών σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Georgia, υποστηρίζει ότι η τάση μοιάζει αθώα, αλλά στην πραγματικότητα κρύβει και λίγη “αναθεωρητική ιστορία”.

«Η νοσταλγία είναι πάντα περίπλοκη, γιατί πιστεύουμε ότι αν κάνουμε ή καταναλώσουμε κάτι, θα ξαναζήσουμε το ίδιο συναίσθημα. Αυτό όμως δεν γίνεται ποτέ», έγραψε.

Ίσως το 2016 ήταν απλώς πιο απλό

Οι φωτογραφίες εκείνης της χρονιάς μας γυρίζουν σε “πιο απλές” εποχές, όταν τα social media έμοιαζαν περισσότερο με πραγματικό δίκτυο, με κοινότητα.

Το 2016, όπως υποστηρίζει η Maddox, «ήμασταν λιγότερο online, αλλά ταυτόχρονα πιο μαζί στους χώρους όπου ήμασταν online».

«Οι συνήθειές μας στα social media ήταν εντελώς διαφορετικές, δεν μας βομβάρδιζαν συνεχώς κακές ειδήσεις, ούτε από την πολιτική ούτε από τη μόνιμη σύνδεση», εξηγεί στο CNN.

«Ίσως γι’ αυτό κοιτάμε πίσω και νομίζουμε ότι ήταν πιο εύκολο ή καλύτερο. Απλώς δεν ήμασταν τόσο συνδεδεμένοι, δεν κάναμε τόσο doomscrolling. Δεν ήμασταν τόσο “μέσα” όσο σήμερα».

«Όταν λέμε ότι μας λείπει το 2016, νομίζω ότι αυτό μας λείπει περισσότερο: η αίσθηση μιας κοινής κουλτούρας, ενός διαδικτύου όπου όλοι μαζευόμασταν στα ίδια μέρη», προσθέτει.

Αυτή η εύθραυστη ισορροπία ανάμεσα στο να περνάς καλά online και να αφήνεις το κινητό κάτω για να ζήσεις την πραγματική ζωή είναι που έκανε κάποιους να βαφτίσουν το 2016 “την τελευταία καλή χρονιά”.

Ο επαναπροσδιορισμός του 2016 ως της τελευταίας καλής χρονιάς «βρίσκει παρηγοριά στην κουλτούρα εκείνης της εποχής, σαν την τελευταία ανάσα χαράς πριν η πολιτική καταπιεί τα πάντα», σημειώνει ο Dustin Kidd, καθηγητής κοινωνιολογίας και ειδικός στην pop κουλτούρα στο Temple University.

Οι προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ δεν ήταν το μόνο καθοριστικό γεγονός. Το Brexit έβγαλε το Ηνωμένο Βασίλειο από την ΕΕ, αποσταθεροποιώντας την Ευρώπη και διχάζοντας βαθιά τους Βρετανούς.

Οι κοινωνικές αλλαγές του 2016 «μπορεί να συνδέονται με την εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ, αλλά στην πραγματικότητα αφορούν τη μεταμόρφωση ολόκληρου του πολιτικού πεδίου και το πώς η πολιτική έγινε κουλτούρα», λέει ο Kidd.

Καταλήγονρας, η Maddox υποστηρίζει ότι το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο αυτού του ψηφιακού ταξιδιού πίσω στο 2016 είναι η ίδια η αντίδραση στο τρεντ.

Στα χρόνια που ακολούθησαν, το διαδίκτυο έγινε πιο χαοτικό, πιο σκληρό, πιο θυμωμένο. Ακόμη και μια αθώα φωτογραφία από το 2016 μπορεί να πυροδοτήσει κακεντρεχή σχόλια.

«Πλέον τίποτα δεν μπορεί απλώς να υπάρξει στο διαδίκτυο χωρίς να γίνει θέμα αντιπαράθεσης», λέει. «Και, ειλικρινά, η ποσότητα της κριτικής που είδα για αυτό το trend είναι ο λόγος που το τρεντ υπάρχει εξαρχής».