Οι στατίνες δεν προκαλούν τις περισσότερες από τις αναφερόμενες παρενέργειες

Οι στατίνες είναι ένα από τα πιο συνταγογραφούμενα φάρμακα, και χορηγούνται με στόχο να μειώσουν τα επίπεδα της χοληστερίνης, μειώνοντας έτσι τις πιθανότητες καρδιακής προσβολής και εγκεφαλικού επεισοδίου.

Σύμφωνα με μια εκτενή ανασκόπηση από ακαδημαϊκούς του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, υπάρχουν εκκλήσεις για την επικαιροποίηση του φύλλου οδηγιών προς τους ασθενείς, καθώς οι στατίνες τελικά δεν έχουν τις παρενέργειες που περιγράφονται.

Μετά την καινούργια ανασκόπηση, οι ακαδημαϊκοί εξήγησαν ότι για «τους περισσότερους ανθρώπους, ο κίνδυνος των παρενεργειών είναι πολύ μικρότερος από τα οφέλη που προσφέρουν οι στατίνες».

Τι δείχνει η μελέτη για τις στατίνες

Η νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet, εξέτασε δεδομένα από 123.940 ανθρώπους που συμμετείχαν σε 19 κλινικές δοκιμές συγκρίνοντας τις επιδράσεις των στατίνων με ένα εικονικό φάρμακο (placebo).

Αυτοί οι άνθρωποι παρακολουθήθηκαν για μέσο όρο 4,5 χρόνια μετά την έναρξη της θεραπείας.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι δεν υπήρχε σημαντική αύξηση του κινδύνου για σχεδόν όλες τις καταστάσεις που αναφέρονται στα φυλλάδια ως πιθανές παρενέργειες.

Αυτό περιλαμβάνει το γεγονός ότι δεν παρατηρήθηκε αυξημένος κίνδυνος για απώλεια μνήμης, κατάθλιψη, προβλήματα ύπνου, στυτική δυσλειτουργία, αύξηση βάρους, ναυτία, κόπωση ή πονοκεφάλους.

Η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, καθηγήτρια Χριστίνα Ρέιθ, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Oxford Population Health, δήλωσε ότι «αυτό που μπορέσαμε να αποδείξουμε αξιόπιστα ήταν ότι οι στατίνες δεν προκαλούν συχνότερη εμφάνιση αυτών των κοινών καταστάσεων».

«Για παράδειγμα, το ποσοστό των ατόμων που πάσχουν από απώλεια μνήμης κάθε χρόνο ήταν παρόμοιο για αυτούς που έπαιρναν θεραπεία με στατίνες και για αυτούς που δεν την έπαιρναν. Το ποσοστό των ατόμων με προβλήματα ύπνου κάθε χρόνο ήταν επίσης παρόμοιο για αυτούς που έπαιρναν θεραπεία με στατίνες και για αυτούς που δεν την έπαιρναν. Αυτό σημαίνει ότι τώρα έχουμε πολύ καλή απόδειξη ότι αν και αυτά τα πράγματα μπορεί να συμβούν στους ανθρώπους κατά τη διάρκεια της θεραπείας με στατίνες, οι στατίνες δεν είναι η αιτία αυτών των προβλημάτων», σημειώνει η δρ Ρέιθ.

«Η μελέτη μας παρέχει διαβεβαίωση ότι, για τους περισσότερους ανθρώπους, ο κίνδυνος των παρενεργειών είναι πολύ μικρότερος από τα οφέλη των στατινών.Ελπίζουμε να δούμε μια αναθεώρηση των ετικετών των φαρμάκων με στατίνες, καθώς και των σχετικών πληροφοριών, ώστε να μπορέσουν οι γιατροί και οι ασθενείς να λάβουν καλύτερες αποφάσεις για την υγεία τους», συμπληρώνει η ίδια.

Παράγοντες κινδύνου και άλλες παρενέργειες

Προηγούμενες μελέτες έχουν εντοπίσει μια αύξηση 1% στις μυϊκές συμπτώματα σε άτομα που παίρνουν στατίνες, συνήθως στον πρώτο χρόνο θεραπείας.

Οι στατίνες μπορεί επίσης να προκαλέσουν μια μικρή αύξηση στα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα, πράγμα που σημαίνει ότι κάποιοι άνθρωποι που είναι σε υψηλό κίνδυνο για διαβήτη μπορεί να αναπτύξουν την πάθηση νωρίτερα.

Πέρα από αυτές τις γνωστές παρενέργειες, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι μόνο τέσσερις από τις 66 ανεπιθύμητες ενέργειες που είχαν προηγουμένως συσχετιστεί με τις στατίνες ήταν πράγματι συνδεδεμένες με το φάρμακο.

Αυτές περιλάμβαναν έναν μικρό αυξημένο κίνδυνο περίπου 0,1% για ανώμαλες εξετάσεις ηπατικών δεικτών.

Όμως, δεν υπήρξε αυξημένος κίνδυνος σοβαρής ηπατικής νόσου, όπως ανέφεραν.

Επίσης, εντοπίστηκε αυξημένος κίνδυνος για πρησμένα πόδια, αστραγάλους και πόδια, γνωστός ως οίδημα, καθώς και αλλαγές στα ούρα.

Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης δεδομένα από 30.724 ανθρώπους που συμμετείχαν σε τέσσερις δοκιμές, συγκρίνοντας πιο εντατική με λιγότερο εντατική θεραπεία με στατίνες.
Αυτή η πλευρά της μελέτης εντόπισε μόνο έναν μικρό κίνδυνο για ανώμαλα αποτελέσματα στις εξετάσεις ηπατικών αιματολογικών δειγμάτων, χωρίς αυξημένους κινδύνους στα ούρα ή πιθανότητες οίδημα.<

Τι λένε οι ειδικοί για τη μελέτη με τις στατίνες

Ο καθηγητής Σερ Ρόρι Κόλινς, επίτιμος καθηγητής ιατρικής και επιδημιολογίας στο Oxford Population Health και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, πρόσθεσε πως «τώρα που ξέρουμε ότι οι στατίνες δεν προκαλούν τη μεγαλύτερη πλειοψηφία των παρενεργειών που αναφέρονται στα φυλλάδια, οι πληροφορίες σχετικά με τις στατίνες χρειάζονται άμεση αναθεώρηση για να βοηθήσουν τους ασθενείς και τους γιατρούς να κάνουν καλύτερες, ενημερωμένες αποφάσεις για την υγεία».

Ο καθηγητής Μπράιαν Γουίλιαμς, επικεφαλής επιστημονικός και ιατρικός σύμβουλος στο British Heart Foundation, που συνέβαλε χρηματοδοτικά στη μελέτη, ανέφερε ότι «τα δεδομένα δείχνουν ότι περίπου επτά έως οκτώ εκατομμύρια άνθρωποι αυτή τη στιγμή παίρνουν στατίνες (στο Ηνωμένο Βασίλειο) – στην Αγγλία είναι περίπου πέντε εκατομμύρια. Η πρόβλεψη, βάσει των αποδείξεων και των κινδύνων για τον πληθυσμό, είναι ότι με την βέλτιστη θεραπεία, θα ήταν περίπου 15 εκατομμύρια. Οπότε πιθανώς υπάρχει έλλειμμα κοντά στο 50% των ασθενών που θα ωφελούνταν από αυτά τα εξαιρετικά φάρμακα και δεν τα λαμβάνουν για οποιονδήποτε λόγο».

Αυτά τα δεδομένα είναι ένα πολύ αναγκαίο αντίβαρο στην παραπληροφόρηση γύρω από τις στατίνες και θα πρέπει να βοηθήσουν στην πρόληψη άχρηστων θανάτων από καρδιοαγγειακές παθήσεις, κατέληξαν οι ειδικοί.