Πόσο συχνά προκαλούν παγκρεατίτιδα τα φάρμακα για το αδυνάτισμα

Τα φάρμακα της κατηγορία GLP-1, που χορηγούνται για τον διαβήτη και την απώλεια βάρους, έχουν αποκτήσει αυξανόμενη δημοτικότητα σε όλο τον κόσμο.

Ωστόσο, όσο αποτελεσματικά και αν έχουν αποδειχτεί, σε ορισμένα άτομα έχουν συνδεθεί με κάποιες σοβαρές, αλλά σπάνιες, παρενέργειες.

Μία από αυτές, η οποία έχει τεθεί υπό έλεγχο τελευταία, είναι η οξεία παγκρεατίτιδα.

Η τελευταία αρχή που έλαβε μέτρα για αυτό είναι η Υπηρεσία Ρύθμισης Φαρμάκων και Προϊόντων Υγειονομικής Περίθαλψης (MHRA) στο Ηνωμένο Βασίλειο, η οποία πρόσφατα ενημέρωσε τις οδηγίες της για τις ενέσεις απώλειας βάρους, επικαλούμενη αύξηση των περιπτώσεων οξείας παγκρεατίτιδας που αναφέρθηκαν στο σύστημα Yellow Card, το οποίο παρακολουθεί τις αρνητικές αντιδράσεις στα φάρμακα.

Τι είναι η οξεία παγκρεατίτιδα

Η οξεία παγκρεατίτιδα είναι η φλεγμονή του παγκρέατος, που εκδηλώνεται με συμπτώματα όπως ξαφνικός πόνος στην κοιλιά, ναυτία και πρήξιμο.

Τα έντυπα ενημέρωσης ασθενών για φάρμακα όπως ο Wegovy, το Ozempic και το Mounjaro αναφέρουν ότι η παγκρεατίτιδα είναι μια σπάνια παρενέργεια, που επηρεάζει περίπου ένα άτομο στους 100 ασθενείς.

Πόσο υψηλός είναι ο κίνδυνος παγκρεατίτιδας με τα GLP-1;

Ο Hector Perez, χειρουργός βαριατρικής, χαρακτήρισε την ενημέρωση από τη βρετανική ρυθμιστή αρχή ως «υπεύθυνη διαχείριση κινδύνου», λέγοντας ότι η απόφαση ήταν σύμφωνη με τα δεδομένα της πραγματικής ζωής.

«Οι αγωνιστές υποδοχέων GLP-1 και οι σχετικές θεραπείες ινκρετινών έχουν αποδεδειγμένα έναν γνωστό κίνδυνο για το πάγκρεας στις επιτήρηση μετά την κυκλοφορία και τις αναφορές περιπτώσεων. Είναι σπάνιο, αλλά αρκετά σοβαρό ώστε οι ρυθμιστές σε πολλές χώρες να παρακολουθούν πιο προσεκτικά. Αυτό που διαφοροποιεί την κατάσταση εδώ είναι ότι οι κλινικοί γιατροί και οι ρυθμιστές του Ηνωμένου Βασιλείου αντιδρούν σε συστάδες περιπτώσεων σε πραγματικούς ασθενείς και όχι μόνο σε απομονωμένες αναφορές, και αυτό είναι σημαντικό», εξηγεί ο Perez.

Από την πλευρά του ο Mir Ali, MD, χειρουργός βαριατρικής και ιατρικός διευθυντής του MemorialCare Surgical Weight Loss Center στο Orange Coast Medical Center, δήλωσε ότι η επικαιροποίηση των οδηγιών δεν θα πρέπει να τρομάξει τους χρήστες και ότι η απόφαση ελήφθη με γνώμονα την ασφάλεια των ασθενών.

«Ο κίνδυνος παγκρεατίτιδας με τα φάρμακα αγωνιστές GLP-1 είναι καλά τεκμηριωμένος, αν και η συχνότητα παραμένει πολύ χαμηλή (0,27% έως 2,2%, ανάλογα με τη μελέτη). Η αύξηση των αναφερόμενων περιπτώσεων πιθανώς οφείλεται στη διαδεδομένη χρήση αυτών των φαρμάκων. Οι επικαιροποιημένες οδηγίες του Ηνωμένου Βασιλείου είναι σύμφωνες με τις υπάρχουσες ιατρικές κατευθυντήριες γραμμές», τόνισε.

Ο David Cutler, MD, ειδικός στην οικογενειακή ιατρική, καθησύχασε τους χρήστες GLP-1 λέγοντας ότι «η παγκρεατίτιδα είναι ένας αναγνωρισμένος, αλλά σπάνιος κίνδυνος» που συνδέεται με τις ενέσεις.

Πόσο ασφαλή είναι τα ενέσιμα φάρμακα για το αδυνάτισμα

«Αυτό που είναι πιο σημαντικό για τους περισσότερους είναι ότι, εάν δεν πρόκειται να επωφεληθούν σημαντικά από το φάρμακο GLP-1, οι κίνδυνοι ενδέχεται να υπερβούν οποιαδήποτε πιθανά οφέλη. Για αυτούς που δεν έχουν προϋπάρχουσα παγκρεατική νόσο, τα φάρμακα GLP-1 θεωρούνται ότι έχουν ευνοϊκό προφίλ ασφάλειας, με την παγκρεατίτιδα να είναι σπάνια και όχι αποδεδειγμένα αυξημένη σε δεδομένα καλά ελεγχόμενης δοκιμής», αναφέρει ο Cutler.

Ποιοι είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν παγκρεατίτιδα με τα φάρμακα GLP-1;

Σύμφωνα με τον τον David Cutler, για τους περισσότερους ανθρώπους, ο απόλυτος κίνδυνος εμφάνισης παγκρεατίτιδας είναι πολύ χαμηλός. Ωστόσο, ανέφερε μερικούς παράγοντες που μπορεί να συντελέσουν σε αυξημένο κίνδυνο.

«Οι ασθενείς με διαβήτη και παχυσαρκία, οι οποίοι είναι οι λόγοι χρήσης των φαρμάκων GLP-1, συχνά έχουν προϋπάρχοντες παράγοντες κινδύνου για την παγκρεατίτιδα, όπως πέτρες στη χολή, πολύ υψηλά τριγλυκερίδια, έντονη κατανάλωση αλκοόλ ή ιστορικό παγκρεατίτιδας. Αυτοί οι παράγοντες πρέπει να ληφθούν υπόψη όταν αξιολογείται η ισορροπία των οφελών και των κινδύνων για τη χρήση των φαρμάκων GLP-1», είπε.

Ο Perez, από την άλλη, επεσήμανε ότι η παγκρεατίτιδα είναι μια σπάνια παρενέργεια των φαρμάκων GLP-1, αλλά ότι οι άνθρωποι θα πρέπει να είναι προσεκτικοί με τα σημάδια.

«Οι περισσότεροι ασθενείς θα πρέπει να είναι ενήμεροι, αλλά όχι πανικοβλημένοι, επειδή η οξεία παγκρεατίτιδα παραμένει σπάνια, απλά όχι εξαιρετικά σπάνια. Ανησυχούμε γι’ αυτό κυρίως σε ασθενείς που έχουν επίσης πέτρες στη χολή, υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, υπερτριγλυκεριδαιμία ή προϋπάρχουσα παγκρεατική νόσο», είπε.

Ποια είναι τα πρώτα συμπτώματα της παγκρεατίτιδας

Ο Ali περιέγραψε τα συμπτώματα της παγκρεατίτιδας που πρέπει να προσέχουν τα άτομα που λαμβάνουν ενέσιμα φάρμακα για το αδυνάτισμα.

«Η πιο συνηθισμένη ένδειξη της παγκρεατίτιδας είναι ο σοβαρός, επίμονος πόνος στην άνω μεσαία κοιλία, που μπορεί να ακτινοβολεί στην πλάτη. Αυτό συνήθως συνοδεύεται από ναυτία και έμετο. Καθώς η φλεγμονή εξελίσσεται, μπορεί να εμφανιστούν πυρετός και ρίγη. Εάν ο ασθενής βιώσει αυτά τα συμπτώματα, θα πρέπει να ζητήσει άμεση ιατρική βοήθεια», εξήγησε.

Ο Perez επίσης σημείωσε ότι η παγκρεατίτιδα που σχετίζεται με το GLP-1 δεν παρουσιάζεται πάντα με τα τυπικά της συμπτώματα.

«Ορισμένοι ασθενείς παρουσιάζουν ασαφή δυσφορία, φούσκωμα ή πρώιμη πληρότητα που δεν ανταποκρίνεται σε αντιεμετικά φάρμακα, και ένας υψηλός δείκτης υποψίας είναι αυτό που τους σώζει από τη καθυστερημένη διάγνωση. Δυστυχώς, οι ασθενείς που διαγιγνώσκονται συνήθως το κάνουν όταν έχουν αποκλειστεί άλλες καταστάσεις, και μέχρι τότε έχουν περάσει πολύ πόνο», είπε.

Ο Cutler προειδοποίησε τους ασθενείς να ζητήσουν βοήθεια άμεσα αν εμφανίσουν οποιοδήποτε σύμπτωμα, όπως σοβαρό κοιλιακό ή πονόλαιμο στην πλάτη, ναυτία ή έμετο.

«Ενώ οι περισσότερες περιπτώσεις παγκρεατίτιδας επιλύονται με υποστηρικτική φροντίδα και διακοπή του φαρμάκου, η παγκρεατίτιδα μπορεί να εξελιχθεί σε πιο σοβαρή κατάσταση», πρόσθεσε ο Ali.