Κι όμως, η νηστεία μπορεί να μας παχαίνει

Η νηστεία της Σαρακοστής, πέρα από τη θρησκευτική της διάσταση, αποτελεί για πολλούς μια ευκαιρία διατροφικής «αποτοξίνωσης» και επαναπροσδιορισμού των συνηθειών τους.

Όταν οργανώνεται σωστά, μπορεί να προσφέρει ουσιαστικά οφέλη για την υγεία. Αν όμως εφαρμοστεί χωρίς ισορροπία και προγραμματισμό, ενδέχεται να οδηγήσει σε αύξηση βάρους ή σε ελλείψεις βασικών θρεπτικών συστατικών.

Τα διατροφικά οφέλη της νηστείας

Η αποχή από το κρέας και τα γαλακτοκομικά στρέφει το καθημερινό διαιτολόγιο προς τα όσπρια, τα θαλασσινά, τα λαχανικά, τα φρούτα και το ελαιόλαδο.

Το πρότυπο αυτό προσεγγίζει σε μεγάλο βαθμό τη μεσογειακή διατροφή, η οποία έχει μελετηθεί εκτενώς για τα οφέλη της στην καρδιαγγειακή υγεία.

Επιστημονικά δεδομένα, όπως η μελέτη PREDIMED που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The New England Journal of Medicine, έδειξαν ότι η μεσογειακή διατροφή, εμπλουτισμένη με ελαιόλαδο ή ξηρούς καρπούς, μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο καρδιαγγειακών επεισοδίων.

Επομένως, μια ισορροπημένη νηστεία με έμφαση σε φυτικές τροφές, καλά λιπαρά και θαλασσινά μπορεί να συμβάλει:

• στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος
• στη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα
• στη μείωση της αρτηριακής πίεσης
• στη βελτίωση των επιπέδων χοληστερίνης και τριγλυκεριδίων
• στη μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου
• στον καλύτερο έλεγχο του σωματικού βάρους

Παράλληλα, η αυξημένη πρόσληψη φυτικών ινών από όσπρια, λαχανικά και δημητριακά ολικής άλεσης υποστηρίζει τη λειτουργία του εντέρου και το αίσθημα κορεσμού.

Τι περιλαμβάνει το σαρακοστιανό τραπέζι

Η παραδοσιακή σαρακοστιανή διατροφή μπορεί να είναι ιδιαίτερα θρεπτική, εφόσον καταναλώνεται με μέτρο.

Ταραμοσαλάτα: Παρέχει πρωτεΐνη και ιχνοστοιχεία όπως κάλιο, μαγνήσιο και φώσφορο, καθώς και βιταμίνες Α και D. Ωστόσο, έχει υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι, οπότε χρειάζεται προσοχή στην ποσότητα.

Θαλασσινά: Χταπόδι, καλαμάρια, μύδια και ψάρια αποτελούν εξαιρετικές πηγές πρωτεΐνης υψηλής βιολογικής αξίας και ωμέγα-3 λιπαρών οξέων. Προτιμώνται ψητά ή μαγειρευτά αντί για τηγανητά, ώστε να περιορίζεται η πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών και θερμίδων.

Όσπρια: Φακές, ρεβίθια, φασόλια και φάβα αποτελούν τη βάση της νηστίσιμης διατροφής. Είναι πλούσια σε φυτικές ίνες, βιταμίνες του συμπλέγματος Β και φυτικό σίδηρο, ενώ προσφέρουν παρατεταμένο κορεσμό.

Ελιές: Πλούσιες σε μονοακόρεστα λιπαρά και βιταμίνη Ε, διαθέτουν αντιοξειδωτική δράση και εντάσσονται εύκολα σε κάθε γεύμα, αρκεί να καταναλώνονται με μέτρο λόγω αλατιού.

Χαλβάς: Περιέχει βιταμίνες Ε και Β, ασβέστιο, μαγνήσιο και σελήνιο. Παρότι θρεπτικός, είναι ιδιαίτερα θερμιδογόνος, με αρκετή ζάχαρη, σε κάποιες περιπτώσεις με φοινικέλαιο, και η υπερκατανάλωσή του μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση βάρους.

Λαγάνα: Αποτελεί πηγή σύνθετων υδατανθράκων, ενώ το σουσάμι προσφέρει ασβέστιο. Ωστόσο, η ποσότητα παίζει καθοριστικό ρόλο, ειδικά όταν συνδυάζεται με ταραμά και χαλβά.

Οι παγίδες που κρύβει η νηστεία

Παρά τα οφέλη της, η παρατεταμένη αποχή από ζωικά προϊόντα μπορεί να οδηγήσει σε ελλείψεις βασικών θρεπτικών συστατικών, εάν δεν υπάρξει σωστός σχεδιασμός.

Ασβέστιο: Η έλλειψη γαλακτοκομικών μειώνει την πρόσληψή του. Καλές φυτικές και θαλασσινές πηγές είναι τα μύδια, τα στρείδια, τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, το μπρόκολο, το ταχίνι και τα εμπλουτισμένα προϊόντα σόγιας.

Σίδηρος: Βρίσκεται σε όσπρια, σπανάκι, αποξηραμένα φρούτα και ξηρούς καρπούς. Για καλύτερη απορρόφηση, πρέπει να συνδυάζεται με βιταμίνη C, όπως λεμόνι, πορτοκάλι ή πιπεριά.

Βιταμίνη Β12: Εντοπίζεται κυρίως σε ζωικά προϊόντα. Κατά τη νηστεία μπορεί να καλυφθεί από λιπαρά ψάρια (όπου επιτρέπονται), θαλασσινά ή εμπλουτισμένα φυτικά ροφήματα.

Επιπλέον, συχνό λάθος αποτελεί η υπερβολική χρήση ελαιόλαδου. Παρότι πρόκειται για υγιεινό λιπαρό, είναι θερμιδικά πυκνό. Όπως έχει επισημανθεί από ειδικούς, η αυξημένη κατανάλωση ελαιόλαδου μπορεί να οδηγήσει σε θερμιδικό πλεόνασμα και αύξηση σωματικού βάρους, αν δεν υπάρχει μέτρο.

Πώς να νηστέψετε σωστά

Για να αποκομίσετε τα οφέλη της Σαρακοστής χωρίς επιπτώσεις:

• Διατηρήστε ποικιλία στο πιάτο σας.
• Συνδυάστε φυτικές πρωτεΐνες (π.χ. όσπρια με δημητριακά).
• Ελέγχετε τις μερίδες, ιδιαίτερα σε τρόφιμα με υψηλή θερμιδική αξία.
• Δώστε έμφαση σε φρέσκα, μη επεξεργασμένα τρόφιμα.

Η νηστεία μπορεί να αποτελέσει μια περίοδο διατροφικής εξισορρόπησης και βελτίωσης της υγείας, αρκεί να εφαρμόζεται με γνώση, μέτρο και σωστή κάλυψη των βασικών θρεπτικών αναγκών.