Mastercard–Focus Bari: Η κυβερνοασφάλεια στο επίκεντρο της επιχειρηματικής στρατηγικής στην Ελλάδα

Η διεύρυνση των ψηφιακών υποδομών στις επιχειρήσεις έχει μετατρέψει την κυβερνοασφάλεια σε έναν από τους βασικούς παράγοντες επιχειρησιακής ανθεκτικότητας. Στην Ελλάδα, η αυξανόμενη εξάρτηση από ψηφιακά συστήματα και διαδικτυακές συναλλαγές συνοδεύεται από μεγαλύτερη έκθεση σε κακόβουλες επιθέσεις, γεγονός που αποτυπώνεται σε πρόσφατη έρευνα που πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της Mastercard.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι περίπου το 60% των ελληνικών επιχειρήσεων εκτιμά πως η πιθανότητα να αποτελέσει στόχο κυβερνοεπίθεσης είναι υψηλή. Παράλληλα, σχεδόν οι μισές εταιρείες δηλώνουν ότι η προστασία των ψηφιακών συστημάτων συγκαταλέγεται πλέον στις κορυφαίες στρατηγικές προτεραιότητες της διοίκησης. Η αυξημένη αυτή ευαισθητοποίηση αντανακλά τις εξελίξεις των τελευταίων ετών, καθώς οι κυβερνοεπιθέσεις έχουν μετατραπεί από σποραδικό κίνδυνο σε καθημερινή επιχειρησιακή πρόκληση.

Τι καταγράφει η έρευνα

Η έρευνα καταγράφει επίσης τη συχνότητα περιστατικών που σχετίζονται με ηλεκτρονικές απάτες. Οκτώ στις δέκα επιχειρήσεις δηλώνουν ότι το προηγούμενο έτος αντιμετώπισαν τουλάχιστον μία απόπειρα εξαπάτησης μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή άλλης μορφής ψηφιακής απάτης. Την ίδια στιγμή, περίπου το 74% των ερωτηθέντων προβλέπει ότι η ένταση των απειλών θα αυξηθεί στο άμεσο μέλλον, αντανακλώντας την ταχύτητα με την οποία εξελίσσονται τα εργαλεία των κυβερνοεγκληματιών.

Παρά την αυξημένη επίγνωση, η οργανωμένη προετοιμασία παραμένει περιορισμένη. Μόλις το 27% των επιχειρήσεων διαθέτει ειδικευμένα στελέχη ή δομές που ασχολούνται αποκλειστικά με την ασφάλεια πληροφοριακών συστημάτων. Το κενό αυτό ενισχύεται από έναν ακόμη παράγοντα κινδύνου: περισσότεροι από τους μισούς συμμετέχοντες στην έρευνα επισημαίνουν ότι η απροσεξία ή η ελλιπής εκπαίδευση των εργαζομένων αποτελεί την πιο συχνή αιτία έκθεσης σε κυβερνοαπειλές.

Μορφές επίθεσης κακόβουλου λογισμικού

Σε επίπεδο μορφών επίθεσης, τα περιστατικά που σχετίζονται με κακόβουλο λογισμικό, ψηφιακές απάτες υποκλοπής στοιχείων και επιθέσεις που «κλειδώνουν» δεδομένα απαιτώντας λύτρα αντιπροσωπεύουν περίπου το μισό των καταγεγραμμένων συμβάντων. Οι επιθέσεις αυτές έχουν ως βασικό στόχο προσωπικά στοιχεία χρηστών και οικονομικά δεδομένα, γεγονός που αυξάνει το κόστος για τις επιχειρήσεις τόσο σε οικονομικό όσο και σε επίπεδο φήμης.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η κατανομή των επιθέσεων ανά κλάδο. Στην Ελλάδα, οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες συγκεντρώνουν περίπου το 15% των περιστατικών, ποσοστό υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ο οποίος διαμορφώνεται κοντά στο 12%. Η τάση αυτή συνδέεται με τον όγκο ευαίσθητων οικονομικών δεδομένων που διαχειρίζονται τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, γεγονός που τα καθιστά συχνό στόχο.

Παρά τις προκλήσεις, τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι η ελληνική αγορά εμφανίζει σε αρκετές περιπτώσεις βελτιωμένες επιδόσεις σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο όσον αφορά τη συνολική ψηφιακή ανθεκτικότητα. Δείκτες αξιολόγησης της κυβερνοασφάλειας καταγράφουν θετικές επιδόσεις για τις ελληνικές επιχειρήσεις σε οκτώ από εννέα βασικούς τομείς μέτρησης, στοιχείο που υποδηλώνει πρόοδο στη διαχείριση ψηφιακών κινδύνων.

Βασικό εργαλείο το ΑΙ

Η τεχνητή νοημοσύνη αναδεικνύεται παράλληλα σε βασικό εργαλείο της επόμενης ημέρας. Περίπου το 80% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι γνωρίζει την ύπαρξη τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης για την πρόληψη και τον εντοπισμό κυβερνοεπιθέσεων, ενώ περισσότερες από επτά στις δέκα εκφράζουν πρόθεση να τις υιοθετήσουν τα επόμενα χρόνια. Η αξιοποίηση τέτοιων συστημάτων συνδέεται κυρίως με την ανάγκη ταχύτερης ανίχνευσης ύποπτης δραστηριότητας και με την αυτοματοποίηση διαδικασιών ασφάλειας.

Στο πλαίσιο αυτής της τεχνολογικής μετάβασης, η Mastercard έχει επενδύσει τα τελευταία χρόνια περισσότερα από 11 δισεκατομμύρια δολάρια σε λύσεις κυβερνοασφάλειας, τεχνητής νοημοσύνης και ανάλυσης δεδομένων. Οι τεχνολογίες αυτές χρησιμοποιούνται για την προστασία του παγκόσμιου δικτύου συναλλαγών της εταιρείας, ενώ πλέον διατίθενται και σε επιχειρήσεις που επιδιώκουν να ενισχύσουν τις δυνατότητες πρόληψης και αντιμετώπισης ψηφιακών απειλών.

Σχολιάζοντας τα αποτελέσματα της έρευνας, ο Country Manager της Mastercard για Ελλάδα, Κύπρο και Μάλτα, Παναγιώτης Πολύδωρος, επισημαίνει ότι η ασφάλεια των ψηφιακών υποδομών αποτελεί θεμέλιο για την εμπιστοσύνη στην ψηφιακή οικονομία. Όπως αναφέρει, η πρόοδος που έχει επιτευχθεί από τις ελληνικές επιχειρήσεις είναι σημαντική, ωστόσο η ενίσχυση της εκπαίδευσης και η συνεχής επένδυση σε τεχνολογικές λύσεις θα καθορίσουν το επίπεδο ανθεκτικότητας των οργανισμών τα επόμενα χρόνια.

Δείγμα 190 επιχειρήσεων

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε το φθινόπωρο του 2025 σε δείγμα 190 επιχειρήσεων με περισσότερους από 50 εργαζομένους, που δραστηριοποιούνται σε τομείς όπως η μεταποίηση, το εμπόριο, οι υπηρεσίες, η εστίαση και οι χρηματοοικονομικές δραστηριότητες.

Καθώς η ψηφιακή οικονομία διευρύνεται, η προστασία δεδομένων και υποδομών αναμένεται να μετατραπεί σε ακόμη σημαντικότερο παράγοντα ανταγωνιστικότητας. Για τις επιχειρήσεις, η ενίσχυση των μηχανισμών ασφάλειας και η καλλιέργεια κουλτούρας ψηφιακής προστασίας φαίνεται να αποτελούν πλέον όχι απλώς τεχνολογική επιλογή, αλλά κρίσιμη προϋπόθεση βιώσιμης ανάπτυξης.