Θα κάνει η Θεσσαλονίκη το πρώτο τοπικό δημοψήφισμα στην Ελλάδα;
Διαβάζεται σε 9'
Συνολικά 23.214 δημότες και δημότισσες Θεσσαλονίκης απάντησαν πως “ναι”, θέλουν να γίνει δημοψήφισμα για τη μοίρα της ΔΕΘ – Τι λέει η Οργανωτική Επιτροπή Δημοψηφίσματος, τι απαντά ο δήμος.
- 14 Μαρτίου 2026 09:35
Εδώ και ένα περίπου χρόνο στη Θεσσαλονίκη έχει ξεκινήσει εκ νέου μία συζήτηση που πρακτικά είχε ανοίξει πολλά χρόνια πριν, αλλά τώρα γίνεται με έναν διαφορετικό τρόπο: να γίνει η ΔΕΘ Μητροπολιτικό Πάρκο; Ας δούμε τι λένε οι πολίτες για αυτό!
Στις 7 Απριλίου 2025 η Οργανωτική Επιτροπή Δημοψηφίσματος ξεκίνησε μία καμπάνια συλλογής υπογραφών -φυσικές ή ηλεκτρονικές- για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος στον δήμο Θεσσαλονίκης. Αν γίνει αυτό θα είναι η πρώτη φορά που θα διενεργηθεί επίσημο τοπικό δημοψήφισμα στη χώρα.
Συνολικά 23.214 δημότες και δημότισσες Θεσσαλονίκης απάντησαν πως “ναι“, θέλουν να γίνει δημοψήφισμα για τη μοίρα της ΔΕΘ. Μετά από έναν περίπου χρόνο, στις 2 Μαρτίου 2026, η Οργανωτική Επιτροπή κατέθεσε στο γραφείο του Προέδρου του Δημοτικού Συμβουλίου της Θεσσαλονίκης τις υπογραφές που δηλώνουν την πρόθεση των πολιτών για το δημοψήφισμα.
Το ερώτημα του προτεινόμενου δημοψηφίσματος θα είναι το ακόλουθο: “Συμφωνείτε το εκθεσιακό κέντρο της ΔΕΘ να μετατραπεί με αποκλειστικά δημόσια χρηματοδότηση σε Μητροπολιτικό Πάρκο υψηλού πρασίνου, πολιτισμού και άθλησης, χωρίς νέες κατασκευές, και ταυτόχρονα (α) να διατηρηθούν μόνο τα περίπτερα με θεσμικά αποδεδειγμένη ιστορική αξία και μνήμη, ώστε να αποκατασταθούν και να φιλοξενούν ήπιες εκθεσιακές και πολιτιστικές δραστηριότητες, και (β) οι μεγάλες εκθέσεις να μεταφερθούν σε νέες εγκαταστάσεις σε δημόσια έκταση στη Σίνδο;”.
Η Οργανωτική Επιτροπή Δημοψηφίσματος απαρτίζεται από τη δημοτική παράταξη “Πόλη Ανάποδα“, τη “Θεσσαλονίκη για όλους“, τους “Οικολόγους” αλλά και συλλογικότητες και ομάδες της πόλης.
Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο για τη διενέργεια τοπικών δημοψηφισμάτων στην Ελλάδα καθορίζεται από τον νόμο 4555/2018.
Σύμφωνα με αυτόν, δημοτικό ή περιφερειακό δημοψήφισμα διεξάγεται:
α) μετά από απόφαση του οικείου Δημοτικού ή Περιφερειακού Συμβουλίου, που λαμβάνεται με την πλειοψηφία των 2/3 του συνόλου των μελών του
β) μετά από αίτηση εγγεγραμμένων εκλογέων του οικείου Δήμου ή Περιφέρειας, ο αριθμός των οποίων δεν μπορεί να είναι μικρότερος του 10% του συνολικού αριθμού των εγγεγραμμένων εκλογέων.
Τότε, όμως, ο δήμος έθεσε ζήτημα νομιμότητας των ηλεκτρονικών υπογραφών και κάπως έτσι ξεκίνησε μία διελκυστίνδα της Επιτροπής με τον Δήμο.
Ας δούμε, όμως, τι έχει γίνει.
Πώς ξεκίνησε η απόφαση για τη διενέργεια δημοψηφίσματος
Μιλώντας στο NEWS 24/7 ο Νίκος Νικήσιανης, μέλος της Οργανωτικής Επιτροπής και δημοτικός σύμβουλος της παράταξης “Η πόλη ανάποδα“, είπε πως ήδη από τον Μάρτιο του 2025 κατατέθηκε πρόταση στο Δημοτικό Συμβούλιο της Θεσσαλονίκης για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος με τον Δήμο, με πρόταση η σημερινή έκταση της ΔΕΘ, στο μεγαλύτερο της μέρους να μετατραπεί σε μητροπολιτικό πάρκο, να διατηρηθούν πέντε παλιά, εκθεσιακά περίπτερα της δεκαετίας του ‘50 και του ‘60, που θεωρούνται αρχιτεκτονικά σημαντικά από τα πρώτα μοντερνιστικά κτήρια στη Θεσσαλονίκη και να χρησιμοποιούνται για ήπιες εκθέσεις ή άλλες πολιτιστικές δραστηριότητες και ταυτόχρονα να δημιουργηθεί ένα νέο εκθεσιακό κέντρο στη Σίνδο. “Η πρόταση ήταν ό,τι είχε αποφασιστεί από όλες τις διεργασίες που γινόταν από το 1990 στη Θεσσαλονίκη μέχρι και το 2012 που ακυρώθηκε αυτό το σχέδιο“, σχολίασε.
“Όταν το Δημοτικό Συμβούλιο απέρριψε το αίτημα, αποφασίσαμε να πάμε με τον άλλον τρόπο, να συλλέξουμε υπογραφές. Αυτό έγινε είτε γραπτά, με έντυπο, είτε με ηλεκτρονική πλατφόρμα. Όταν ξεκίνησε η πρωτοβουλία, μέσα στον πρώτο μήνα μαζεύτηκαν 10.000 υπογραφές”, δήλωσε.
Έπειτα, όπως λέει, στα τέλη Αυγούστου του 2025 η κυβέρνηση “ανακοίνωσε ένα πιο σημαζεμένο πλάνο που ήταν πάλι επί τόπου ανάπλαση, αλλά χωρίς το κομμάτι το real estate, χωρίς κατασκευή ξενοδοχείου και εμπορικού κέντρου και να γίνει το έργο όχι με ΣΔΙΤ και συμμετοχή ιδιώτη αλλά ως δημόσια επένδυση. Εμείς μετά από αυτό συνεχίσαμε, όμως, τη συλλογή υπογραφών και το αίτημα για δημοψήφισμα, γιατί υπήρχαν ακόμα και άλλες μεγάλες κρίσιμες διαφορές, δηλαδή θεωρούμε ότι δεν χωρά στο ίδιο μέρος και πραγματικό πάρκο και ΔΕΘ, πρέπει να φτιάχνει νέο κέντρο εκτός, και εντός του δεν θέλουμε να χτιστούν καινούργια κτήρια -ακόμα και χωρίς το εμπορικό κέντρο- αλλά θέλουμε να διατηρηθούν τα παλιά”.
Το ζήτημα που θέτει ο δήμος
“Αφού καταθέσαμε τις υπογραφές, λάβαμε μία επιστολή από τον δήμο που έλεγε πως δεν αναγνωρίζει το νόμιμο του τρόπου συλλογής μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας, λέγοντας πως δεν υπάρχει κάποια τυπική διαδικασία ταυτοποίησης του καθενός που έχει βάλει τα στοιχεία του και έχει υπογράψει ηλεκτρονικά“, σχολίασε ο κ. Νικήσιανης.
Σύμφωνα με τον ίδιο, μπαίνουν πλήρη στοιχεία, ώστε να μπορεί να διασταυρωθεί ότι είναι δημότης της Θεσσαλονίκης: ονοματεπώνυμο, πατρώνυμο, μητρώνυμο, χρονολογία γέννησης.
Επειδή το αίτημα κατατέθηκε 2 Μάρτη, σύμφωνα με τον νόμο οφείλει να το εισάγει στο Δημοτικό Συμβούλιο ο Πρόεδρος μέχρι μέσα σε ένα μήνα. “Το Δημοτικό Συμβούλιο είναι στις 30 Μάρτη, οπότε μέχρι τότε θα ξέρουμε ποια θα είναι η εισήγηση του Δήμου, η οποία προς το παρόν είναι αρνητική“, προσθέτει.
“Αν δεν δεχθεί ο δήμος τις υπογραφές τίθεται ένα τεράστιο θέμα δημοκρατίας και πέραν του τι θα γίνει με το Πάρκο. Πάνω από 23.000 δημότισσες και δημότες είπαν πως θέλουν δημοψήφισμα”.
Θα καταθέσουν συμπληρωματικά στοιχεία για το δημοψήφισμα
Ο Νίκος Νικήσιανης είπε πως με σειρά δημόσιων τοποθετήσεών τους, στελέχη της διοίκησης του δήμου, και ο ίδιος ο δήμαρχος, κ. Αγγελούδης, αμφισβητούν τη νομιμότητα του συλλογικού αιτήματος, επαναλαμβάνοντας ότι “διαπιστώνεται η απουσία νόμιμων υπογραφών” και “δεν κατατέθηκε καμία υπογραφή”.
Για τον λόγο αυτό αποφασίστηκε να κατατεθεί συμπληρωματικό υπόμνημα “με πρόσθετη τεκμηρίωση περί του υποστατού των 23.214 υπογραφών και του σύννομου χαρακτήρα του συλλογικού αιτήματος, συνοδευόμενο από φωτοαντίγραφα των έγχαρτων υπογεγραμμένων αιτημάτων και για τα ηλεκτρονικά από ανάτυπα της κάθε επιμέρους-υποβολής υπογραφής”.
Τι λένε τρεις συνταγματολόγοι της νομικής υποστήριξης της οργανωτικής επιτροπής
Η Οργανωτική Επιτροπή Δημοψηφίσματος για τη ΔΕΘ δημοσιοποίησε τοποθέτηση των νομικών-συνταγματολόγων Ιφιγένειας Καμτσίδου, Ακρίτα Καϊδατζή και Χαράλαμπου Κουρουνδή, μελών της ομάδας νομικής υποστήριξης της ΟΕΔ, σχετικά με τη νομιμότητα του αιτήματος για τη διενέργεια τοπικού δημοψηφίσματος αναφορικά με το μέλλον της ΔΕΘ.
Με το κείμενό τους, οι τρεις νομικοί αποσαφηνίζουν, όπως λένε, κρίσιμα νομικά και θεσμικά ζητήματα. Στην τοποθέτησή τους, υπογραμμίζουν ότι “το δημοτικό δημοψήφισμα αποτελεί θεσμό πολιτικής συμμετοχής και όχι διοικητική διαδικασία, ενώ τεκμηριώνουν τη νομιμότητα και την εγκυρότητα του αιτήματος με βάση τη σχετική νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας”. Παράλληλα, τονίζουν ότι “οποιαδήποτε απόπειρα απόρριψης του αιτήματος των 23.214 δημοτών με προσχήματα δεν συνιστά απλώς εσφαλμένη ερμηνεία του νόμου, αλλά σοβαρή θεσμική και δημοκρατική εκτροπή”.
Τι λέει ο δήμος
Σε επικοινωνία του με το NEWS 24/7, ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου του δ. Θεσσαλονίκης, Σπύρος Βούγιας, είπε πως η Διεύθυνση Δημοτολογίου, ή Μητρώου Πολιτών, έκρινε πως δεν μπορεί να αξιολογήσει τα στοιχεία, διότι, όπως λέει, δεν υπάρχουν υπογραφές, αλλά ούτε και στοιχεία διασταύρωσης ή έστω δειγματοληπτικού ελέγχου, όπως τηλέφωνα, mail αλλά ούτε κάποιο είδος πιστοποίησης.
“Το Δημοτικό Συμβούλιο θα αξιολογήσει όλες τις απόψεις σχετικά και με το νομικό θέμα πριν προχωρήσει στη διαδικασία της προκήρυξης του δημοψηφίσματος με δυνατότητα αλλαγής και το ερωτήματος“, τόνισε.
Όπως λέει, ο Δήμος το παρέπειψε αφενώς στη νομική υπηρεσία του Δήμου, η οποία και αυτή συνηγόρησε με την πρώτη άποψη της υπηρεσίας, αλλά, κυρίως, στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, την ανώτατη γνωμοδοτική αρχή της χώρας σε σχέση με τέτοιου είδους ζητήματα που αφορούν την ερμηνεία και την εφαρμογή των νόμων.
“Το Δημοτικό Συμβούλιο θα αποφασίσει στη συνεδρίασή του στις 30 Μαρτίου αν όλα αυτά συγκροτούν ένα νόμιμο υπόβαθρο προώθησης μιας σοβαρής διοικητικής πράξης, όπως είναι το δημοψήφισμα. Αν προχωρήσουμε θα συζητήσουμε αμέσως μετά την επαναδιατύπωση του ερωτήματος εφόσον κρίνεται απαραίτητο”, λέει.
“Ο δήμος Θεσσαλονίκης δεν μπορεί να κάνει τα στραβά μάτια προκειμένου να ικανοποιηθεί το αίτημα των πολιτών, χωρίς να συντρέχουν οι νομικές προϋποθέσεις. Ελπίζω να βοηθήσει η νομολογία του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους”, δήλωσε ο κ. Βούγιας.
“Υπάρχει και το ζήτημα πως ο πρύτανης του Διεθνούς Πανεπιστημίου, στο οποίο ανήκει το οικόπεδο, που ζητά η Επιτροπή να μεταφερθεί η Έκθεση, είπε ότι δεν έχει καμία πρόθεση να τη φιλοξενήσει εκεί. Έτσι και αλλιώς, η συγκεκριμένη πρωτοβουλία για το δημοψήφισμα έχει συμβουλευτικό χαρακτήρα: δεν μπορεί να υποχρεώσει την κυβέρνηση να προχωρήσει το πρότζεκτ”.
Τι θα γίνει μετά
Εφόσον το Δημοτικό Συμβούλιο αποφασίσει να προχωρήσει το δημοψήφισμα, αυτό πρέπει να γίνει μέσα σε ένα μήνα, δηλαδή έως τέλη Απριλίου. Για να θεωρηθεί έγκυρο, πρέπει να έχει 40% συμμετοχή αλλιώς είναι άκυρο.
Να σημειωθεί πως το 2014 είχε γίνει έναν άτυπο δημοψήφισμα για το νερό στη Θεσσαλονίκη. Είχαν στηθεί παντού αυτοσχέδιες κάλπες, ταυτόχρονα με άλλες εκλογές, και είχε και μεγάλη πλειοψηφία λόγω του θέματος. Ήταν τόσο μεγάλη συμμετοχή και μεγάλη πίεση και ενδεχομένως επηρέασε αρκετά την κατάσταση ώστε να μείνει το νερό δημόσιο αγαθό.
Πάντως, σύμφωνα με τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης που προωθείται από την κυβέρνηση, αλλάζει ο τρόπος που μπορούν να διεξάγονται τα τοπικά δημοψηφίσματα, καταργώντας τη δυνατότητα να μπορούν να τα ζητούν οι πολίτες. Θα μένει, έτσι, η δυνατότητα διεξαγωγής τους μετά από απόφαση του οικείου Δημοτικού ή Περιφερειακού Συμβουλίου.
