Νέα μέτρα, αλλά με ευρωπαϊκή κάλυψη, ψάχνει ο Μητσοτάκης

Από τη στιγμή που φάνηκε ότι η επίθεση ΗΠΑ- Ισραήλ στο Ιράν δεν θα είχε το άμεσο αποτέλεσμα που προσδοκούσε ο Ντόναλντ Τραμπ, στην Αθήνα άρχισαν να εξετάζουν τις πιθανές οικονομικές συνέπειες και να σχεδιάζουν πιθανά νέα μέτρα στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων.

Το ζήτημα όμως είναι ότι χωρίς μία συντονισμένη ευρωπαϊκή στρατηγική ή έστω ανοχή των Βρυξελλών σε “γενναιόδωρες” κινήσεις των κρατών- μελών, η κυβέρνηση δεν μπορεί για παράδειγμα να επαναφέρει το fuel pass, το οποίο είχε εφαρμοστεί για πρώτη φορά τον Απρίλιο του 2022 για να αντισταθμιστούν οι αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων λόγω της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Όσο “τραβάει” δε ο πόλεμος στο Ιράν, υπάρχει ο κίνδυνος να εξαντληθούν τα δημοσιονομικά περιθώρια. Αν και η κυβέρνηση διαβεβαιώνει ότι η ελληνική οικονομία έχει αντοχές και ο προϋπολογισμός προβλέπει και σενάρια εξωγενών κρίσεων.

Ήδη όμως το πετρέλαιο Brent φτάνει κάθε τόσο πάνω από το όριο συναγερμού που είχε θέσει η κυβέρνηση στα 100 δολάρια το βαρέλι για τη λήψη μέτρων στα καύσιμα. Την Παρασκευή έφτασε τα 103 δολάρια το βαρέλι και με το που άνοιξαν ξανά οι διεθνείς αγορές τη Δευτέρα πήγε στα 104. Παρά την απόφαση 32 χωρών μελών του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΔΟΕ) για σταδιακή αποδέσμευση 400 εκ  βαρελιών από τα στρατηγικά τους αποθέματα. 

Κρίσιμη θα είναι λοιπόν η Σύνοδος Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης αυτή την Πέμπτη 19 Μαρτίου. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, κάλεσε τους 27 ηγέτες της ΕΕ να εντοπίσουν τα κατάλληλα εργαλεία για «έγκαιρη, συντονισμένη και αποτελεσματική απόκριση» στις συνέπειες της κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή, ιδίως ως προς τις τιμές της ενέργειας. Και η χώρα μας, δια του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, αλλά και του υπουργού Οικονομικών και επικεφαλής του Eurogroup, Κυριάκου Πιερρακάκη, θα υποστηρίξει την ανάγκη ανάληψης ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών.

Οι οδηγίες Μητσοτάκη στον Πιερρακάκη

“Η κατεύθυνση που έχω δώσει στον υπουργό Οικονομικών είναι ότι στο κακό σενάριο δε θα χρειαστεί μόνο εθνική αλλά και ευρωπαϊκή αντίδραση”, δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ.Μητσοτάκης από το προσυνέδριο της Νέας Δημοκρατίας στη Λάρισα το Σάββατο. “Νομίζω πια η φωνή μας ακούγεται στην Ευρώπη και ελπίζω ότι σε αυτό το απευκταίο σενάριο η Ευρώπη θα σταθεί στο ύψος των περιστάσεων”, πρόσθεσε ο πρωθυπουργός.

Διαβεβαίωσε πάντως ότι η ελληνική κυβέρνηση έχει δυνατότητα να στηρίξει την κοινωνία με στοχευμένα μέτρα, όσο κρατήσει η κρίση με εθνικούς πόρους. Αλλά τόνισε ότι όπου χρειάζεται θα πρέπει να ληφθούν και  ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες. 

Ο κ.Μητσοτάκης προανήγγειλε σε κάθε περίπτωση άμεσα ανακοινώσεις για τη στήριξη της ενεργοβόρου ελληνικής βιομηχανίας, όπως πράττουν ήδη και άλλα κράτη-μέλη.

Στην καθιερωμένη κυριακάτικη ανάρτηση του δε ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στην επιβολή πλαφόν στο περιθώριο κέρδους τόσο στα καύσιμα -με ειδικές ρυθμίσεις για τα νησιά- όσο και σε 61 προϊόντα στο σούπερ μάρκετ.

“Προφανώς, καμία χώρα δεν μπορεί από μόνη της να αντιμετωπίσει μια διεθνή κρίση τιμών. Μπορεί, όμως, να θέσει κανόνες στην αγορά ώστε η πίεση που ήδη υπάρχει να μην μετατρέπεται σε αδικαιολόγητη επιβάρυνση για τους πολίτες”, σημείωσε.

Επανέλαβε ότι η κυβέρνηση θα κινηθεί ανάλογα “όταν υπάρχει μια πιο ξεκάθαρη εικόνα σε σχέση με την εξέλιξη της κρίσης και φυσικά με βάση τις αντοχές της οικονομίας”. Καθώς και ότι: “Η δημοσιονομική σοβαρότητα των τελευταίων ετών μας δίνει σήμερα περιθώρια παρέμβασης, με την ευχή να οδηγηθούμε σύντομα σε μια αποκλιμάκωση.”

Η δύσκολη απόφαση για τις Ασπίδες

Η Αθήνα εν τω μεταξύ θα κληθεί όμως να λάβει άμεσα και μία δύσκολη απόφαση, όσον αφορά στο ενδεχόμενο διεύρυνσης της αποστολής “Ασπίδες” στα στενά του Ορμούζ. Κάτι που σύμφωνα με τους Financial Times θα συζητήσουν σήμερα οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ στο Συμβουλιο Εξωτερικών Υποθέσεων.

Υπενθυμίζεται ότι για μία νέα επιχείρηση ευρωπαϊκών χωρών στα στενά του Ορμούζ είχε κάνει λόγο ο Γάλλος πρόεδρος Εμμανουέλ Μακρόν, κατά τις κοινές δηλώσεις με τον κ.Μητσοτάκη και τον Κύπριο πρόεδρο, Νίκο Χριστοδουλίδη, στο πλαίσιο της κοινής επίσκεψης τους στην Κύπρο την περασμένη Δευτέρα.

Κυβερνητικά στελέχη διευκρίνιζαν στη συνέχεια ότι δεν υπάρχει πρόθεση αποστολής ελληνικών πλοίων στα στενά του Ορμούζ, υπενθυμίζοντας ότι η επιχείρηση Ασπίδες έχει συγκεκριμένη εντολή και περιορισμένα γεωγραφικά όρια.

Η αποστολή «Ασπίδες», στην οποία συμμετέχουν επί του παρόντος η Ελλάδα, η Γαλλία και η Ιταλία με ένα πλοίο η κάθε μία, αφορά μέχρι σήμερα στην παροχή προστασίας από επιθέσεις των Χούθι σε εμπορικά πλοία στο στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, στα ανοικτά των ακτών της Υεμένης.

Εν τω μεταξύ, ο Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε το Σάββατο Κίνα, Γαλλία, Ιαπωνία, Νότια Κορέα, Ηνωμένο Βασίλειο και άλλες χώρες που επηρεάζονται από το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ, να στείλουν πολεμικά πλοία για να βοηθήσουν να παραμείνει ανοιχτός αυτός ο κρίσιμος δίαυλος.

Σημειωτέον ότι ο υπουργός Άμυνας, Νίκος Δένδιας, ερωτηθείς στις 4 Μαρτίου για το ενδεχόμενο συμμετοχής της Ελλάδας σε μία ευρωπαϊκή επιχείρηση στα στενά του Ορμούζ ή σε μια πολυεθνική δύναμη του ΝΑΤΟ κατά του Ιράν, δήλωσε: “Δεν μπορώ να αποκλείσω ο,τιδήποτε, αλλά δεν μπορώ και να συμφωνήσω σε ο,τιδήποτε.” Είπε επίσης: “Εάν υπάρξει ευρωπαϊκή επιχείρηση θα το δούμε, αλλά θα σταθμίσουμε το ρίσκο και τον κίνδυνο για το Πολεμικό Ναυτικό”.  Ξεκαθάρισε άλλωστε ότι: “Πάντα προέχει για μας η ασφάλεια του προσωπικού”.