LAMDA: Τα βήματα, τα στοιχήματα, η πορεία των υποδομών και ο στόχος για την πόλη των “15 λεπτών”

Νέες πρωτοβουλίες γύρω από την ανάπτυξη και τη διαχείριση του The Ellinikon ξεδιπλώνει η LAMDA Development στο φόντο της εξέλιξης των τεχνικών εργασιών, δίνοντας έμφαση στη συνεργασία με τις τοπικές κοινωνίες, αλλά και στην προώθηση μεγάλων έργων που απαιτούνται.

Ουσιαστικά, με το The Ellinikon, η LAMDA επιχειρεί να δημιουργήσει ένα νέο πρότυπο αστικής ανάπτυξης: μια «πόλη των 15 λεπτών», όπου η βιωσιμότητα, η τεχνολογία και η ποιότητα ζωής συνδυάζονται σε ένα ενιαίο μοντέλο. Κάτι που, μάλιστα, παρουσιάστηκε, στην εκδήλωση “Next-generation urban development: Building the cities of tomorrow”, που πραγματοποιήθηκε στις 18 Μαρτίου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με πρωτοβουλία του ευρωβουλευτή Δημήτρη Τσιόδρα.

Σημειώνεται ότι το εμβληματικό έργο στην Αττική, με βάση τη διοίκηση της Lamda, βρίσκεται σε πλήρη ευθυγράμμιση με το Ευρωπαϊκό Σχέδιο Δράσης για την Κυκλική Οικονομία (EU Circular Economy Action Plan), την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (EU Green Deal) και τις αρχές του New European Bauhaus.

Το διπλό στοίχημα

Το στοίχημα πλέον αφορά τόσο στη μελλοντική σημασιοδότηση του έργου στο λαϊκό συνειδητό, ως έργου που δίνει “περηφάνια” και καλλιεργεί λογικές συμπερίληψης και πλήρους διάχυσης της πολλαπλασιαστικής αξίας που γεννάει, αφήνοντας θετικό και διαρκές αναπτυξιακό αποτύπωμα, αλλά και στην τρέχουσα διαδικασία, με την καθημερινή λειτουργία των εργοταξίων, όπου βασικό ζητούμενο είναι, η απόδειξη ότι μια μεγάλη επένδυση μπορεί να συνυπάρξει αρμονικά με το περιβάλλον και τις τοπικές κοινωνίες, αλλά και η ανάπτυξη μια έννοιας συμπερίληψης και ανάπτυξης του γενικού οφέλους με πλήρη διάχυση σε όλο το εύρος της κοινωνίας

Υποδομές και μεγάλες παρεμβάσεις

Στο φόντο αυτό “κλειδί” είναι η ανάπτυξη κομβικών υποδομών, που λειτουργούν ως θεμελιακό στοιχείο ανάπτυξης για το έργο αλλά και την ευρύτερη περιοχή. Έτσι, σε αυτό ακριβώς το πεδίο των υποδομών, ιδιαίτερη σημασία έχει η υπογειοποίηση της Λεωφόρου Ποσειδώνος, έργο που υλοποιείται από την ΑΒΑΞ και εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθεί το πρώτο εξάμηνο του 2028, εφόσον τηρηθούν τα χρονοδιαγράμματα και ολοκληρωθούν οι απαραίτητες αδειοδοτήσεις.

Παράλληλα, σε ένα άλλο βασικό “κλειδί” για το έργα, η εταιρεία έχει καταθέσει προτάσεις για την ενίσχυση του οδικού δικτύου της ευρύτερης περιοχής, σε συνεργασία με κατασκευαστικούς ομίλους όπως η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, η ΑΚΤΟΡ και η ΑΒΑΞ. Στο επίκεντρο βρίσκονται η επέκταση της Περιφερειακής Υμηττού, η αναβάθμιση της Λεωφόρου Βουλιαγμένης και η ανάπτυξη μέσων σταθερής τροχιάς, όπως το Μετρό, με προοπτική επέκτασης προς τη Γλυφάδα και εντός της ανάπτυξης.

Νερό, πράσινο και κυκλική διαχείριση

Την ίδια ώρα, σε συνεργασία με την ΕΥΔΑΠ, αναπτύσσονται κρίσιμες υποδομές ύδρευσης και αποχέτευσης, ενώ προβλέπεται η δημιουργία δεξαμενών και η αξιοποίηση επεξεργασμένων υδάτων για την άρδευση του Μητροπολιτικού Πάρκου.

Το Πάρκο, έκτασης περίπου 2 εκατ. τ.μ., θα περιλαμβάνει δεκάδες χιλιάδες δέντρα και εκατομμύρια θάμνους, συμβάλλοντας στη βελτίωση του μικροκλίματος και στη μείωση της θερμοκρασίας έως και 1–1,5°C σε σχέση με τον αστικό ιστό. Στόχος είναι το 70% της έκτασης να αποδοθεί σε πράσινο και κοινόχρηστους χώρους.

Παράλληλα, προωθείται η δημιουργία σύγχρονης μονάδας διαχείρισης απορριμμάτων εντός της έκτασης, με έμφαση στην ανακύκλωση και την κυκλική οικονομία.

Αντιπλημμυρική προστασία και περιβαλλοντική παρακολούθηση

Σε εξέλιξη, παράλληλα, βρίσκονται έργα αντιπλημμυρικής θωράκισης, όπως οι παρεμβάσεις στα ρέματα Τραχώνων και Ευρυάλης, σε συνεργασία με τους όμορους Δήμους. Τα έργα αυτά βασίζονται σε σύγχρονες προδιαγραφές και συνδυάζονται με ευρύτερες παρεμβάσεις στη λεκάνη απορροής.

Την ίδια στιγμή, η εταιρεία έχει αναπτύξει δίκτυο παρακολούθησης περιβαλλοντικών παραμέτρων, με σταθμούς μέτρησης θορύβου και σκόνης εντός και εκτός της έκτασης, με στόχο τον περιορισμό των επιπτώσεων από τα εργοτάξια.

Η κοινωνία στο επίκεντρο

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον διάλογο με τις τοπικές κοινωνίες. Σύμφωνα με έρευνες της εταιρείας, η πλειονότητα των κατοίκων των όμορων Δήμων διατηρεί θετική στάση απέναντι στο έργο, αν και δεν λείπουν προβληματισμοί και αντιδράσεις, κυρίως λόγω της κλίμακας και της εγγύτητας της ανάπτυξης με υφιστάμενες αστικές περιοχές.

Οι βασικές προτεραιότητες που αναδεικνύουν οι πολίτες περιλαμβάνουν την ενίσχυση των πράσινων χώρων, την άθληση, την προστασία των ακτών και τη στήριξη ευπαθών ομάδων.

Οι πρωτοβουλίες υλοποιούνται σε συνεργασία με κορυφαία επιστημονικά ιδρύματα και φορείς της χώρας και έχουν ως βασικό άξονα την προστασία του περιβάλλοντος, την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, την ενίσχυση ευπαθών ομάδων και τη συνολική αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των κατοίκων των όμορων Δήμων. Στον πυρήνα τους βρίσκεται η επιδίωξη για μετρήσιμα και διαχρονικά οφέλη, τόσο για την κοινωνία όσο και για το φυσικό περιβάλλον.

Αφετηρία, όπως επισημάνθηκε, πριν λίγες μέρες σε εκδήλωση στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, για τον σχεδιασμό αποτέλεσαν οι ανάγκες, οι προσδοκίες αλλά και οι ανησυχίες των τοπικών κοινωνιών, όπως καταγράφηκαν μέσα από εκτεταμένες έρευνες της εταιρείας στο πλαίσιο της ανάπτυξης του έργου. Παράλληλα, οι ίδιες έρευνες ανέδειξαν και τις προκλήσεις που συνεπάγεται η υλοποίηση μιας τόσο μεγάλης αστικής ανάπλασης.

Στοχευμένες παρεμβάσεις με έμφαση στη βιωσιμότητα

Με βάση τα ευρήματα αυτά, η LAMDA σχεδίασε ένα συνεκτικό πλέγμα δράσεων που εστιάζει:

• στην προστασία και ενίσχυση του φυσικού περιβάλλοντος
• στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή
• στη στήριξη ευπαθών ομάδων και της νέας γενιάς
• στον περιορισμό της όχλησης από τις κατασκευαστικές εργασίες

Κομβικό ρόλο στην ενίσχυση της διαφάνειας θα έχει η δημιουργία ειδικού ψηφιακού dashboard, μέσω του οποίου πολίτες και φορείς θα μπορούν να παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο κρίσιμους περιβαλλοντικούς δείκτες.

Συνεργασίες με την επιστημονική κοινότητα

Για την υλοποίηση των δράσεων, η εταιρεία έχει συνάψει στρατηγικές συνεργασίες με φορείς όπως το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών και το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών.

Οι συνέργειες αυτές καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα παρεμβάσεων, από την ενίσχυση της βιοποικιλότητας και τη βελτίωση του μικροκλίματος έως την παρακολούθηση του θαλάσσιου περιβάλλοντος και την ανάπτυξη συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης για ακραία καιρικά φαινόμενα.

Όπως μάλιστα, τόνισε, κατά την πρόσφατη εκδήλωση των δράσεων αυτών, η Chief Marketing & Communication Officer της εταιρείας, Σίσσυ Ηλιοπούλου, στόχος είναι «ένας διαρκής, ανοιχτός και ειλικρινής διάλογος με τους πολίτες», υπογραμμίζοντας ότι το έργο «αποτελεί μια μοναδική ευκαιρία για την Αθήνα και την Ελλάδα».

Οι πολίτες

Να σημειωθεί ότι έρευνα που πραγματοποιήθηκε ήταν ποσοτική και διενεργήθηκε τον Απρίλιο 2025, από την εταιρία ερευνών MINDSEARCH έδειξε ότι σε συντριπτικό ποσοστό η κοινή γνώμη έχει θετική άποψη για το έργο του Ελληνικού.

Μεταξύ άλλων: 76% των κατοίκων των όμορων δήμων έχει θετική στάση για το έργο του Ελληνικού, 90%+ των κατοίκων των όμορων δήμων έχει θετική γνώμη για την LAMDA, ιδιαίτερα για την οικονομική ευρωστία που δημιουργεί στην ευρύτερη περιοχή, 9 στους 10 κατοίκους των όμορων δήμων έχουν θετική πρόθεση επίσκεψης στο Ελληνικό

Από την έρευνα βεβαίως αναδείχτηκαν και προκλήσεις. Οι όποιες προκλήσεις οφείλονται στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ανάπτυξης, που προσδιορίζουν άλλωστε και τη μοναδικότητα του έργου, όπως μεταξύ άλλων, η τεράστια έκταση – είναι η μεγαλύτερη αστική ανάπλαση στο κόσμο σήμερα -, η άμεση γειτνίαση με 3 Δήμους και 2 μεγάλους οδικούς άξονες, το υφιστάμενο κυκλοφοριακό, η απευθείας επαφή με το παραλιακό μέτωπο.

Η δεύτερη έρευνα αφορούσε στους όμορους δήμους μέσω ερωτηματολογίου στο Viber, που στη συνέχεια επεκτάθηκε με ερωτηματολόγιο στο website της LAMDA. Συμμετείχαν περισσότεροι από 1.200 συμπολίτες μας. Σκοπός ήταν να κατανοήσουμε τι θα ήθελαν να δουν οι κάτοικοι των τριών Δήμων να βελτιώνεται στις γειτονιές τους.

Όπως προκύπτει, οι κάτοικοι ζήτησαν περισσότερο πράσινο. Η LAMDA ανταποκρινόμενη σε αυτή την ανάγκη προχώρησε στη σύναψη συνεργασίας, με τον πλέον αρμόδιο φορέα για τη δημιουργία πρασίνου, που είναι το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο. Το The Ellinikon έχει στην καρδιά της ανάπτυξής του το Μητροπολιτικό Πάρκο έκτασης 2.000.000 τ.μ.

Η LAMDA ξεκίνησε μελέτη με το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο με στόχο την επέκταση των χώρων πρασίνου γύρω από το μεγάλο πάρκο του Ελληνικού, δηλαδή εκτός των ορίων της επένδυσης, ώστε να δημιουργηθούν πράσινες διαδρομές, που θα φτάνουν στις παρυφές του Υμηττού, αλλά και το παραλιακό μέτωπο. Επίσης, ξεκίνησε από το 2025, μέσω του προγράμματος Urban Green Dots, η αναβάθμιση πάρκων και χώρων πρασίνου. Μέχρι σήμερα έχουν αναβαθμιστεί και παραδοθεί 4 πάρκα στους δήμους Αλίμου και Ελληνικού – Αργυρούπολης.

Από την πλευρά της επιστημονικής κοινότητας, η καθηγήτρια Μαρία Παπαφωτίου ανέδειξε τη σημασία της σύνδεσης επιστήμης και πράξης για τη βελτίωση του αστικού περιβάλλοντος, ενώ ο Βασίλης Καψιμάλης από το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών στάθηκε στην προστασία του θαλάσσιου οικοσυστήματος.

Η LAMDA έχει ήδη αναπτύξει σταθερή και ουσιαστική συνεργασία με το ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε. για τον έλεγχο και την πλήρη προστασία του θαλάσσιου οικοσυστήματος, από την έναρξη των εργασιών της ανάπτυξης έως και μετά την ολοκλήρωσή τους. Η συχνότητα των ελέγχων του ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε. στο θαλάσσιο μέτωπο του The Ellinikon περιλαμβάνει καθημερινή επιτόπια παρακολούθηση, μηνιαία και εβδομαδιαία δειγματοληψία, καθώς και ετήσια καταγραφή φυτοκοινωνιών (λιβάδια Ποσειδωνίας).

Παράλληλα, πραγματοποιείται έλεγχος της θολότητας του νερού σε 18 σημεία και μετρήσεις σε αποστάσεις 50 μ., 100 μ. και 150 μ. από την ακτή, διασφαλίζοντας τη συστηματική παρακολούθηση και την ολοκληρωμένη αξιολόγηση της περιβαλλοντικής κατάστασης της θαλάσσιας περιοχής. Οι καταγραφές και οι έλεγχοι έως σήμερα δείχνουν ότι το θαλάσσιο περιβάλλον παραμένει σε καλή κατάσταση και δεν έχει επηρεαστεί από τις εργασίες.

Μέσα από αυτή τη συνεργασία, έχει εξασφαλιστεί ότι κάθε στοιχείο, κάθε μέτρηση και κάθε συμπέρασμα βασίζεται σε αδιάσειστη επιστημονική τεκμηρίωση. Παράλληλα, δημιουργείται ένα πλαίσιο πλήρους διαφάνειας για το κοινό, ώστε οι πολίτες να γνωρίζουν, με τρόπο απλό και κατανοητό, την πραγματική εικόνα του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

Τέλος, ο Ευάγγελος Γερασόπουλος από το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών αναφέρθηκε στη μελέτη του μικροκλίματος και την ανάπτυξη συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης, ενώ ο Αντώνης Καναβάκης υπογράμμισε τη συνεχή παρακολούθηση περιβαλλοντικών δεικτών για τον περιορισμό της όχλησης.

Σε συνεργασία με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών δημιουργείται μια νέα βάση γνώσης για το πώς μπορεί να μετασχηματιστεί το μικροκλίμα και η βιοποικιλότητα μιας ολόκληρης περιοχής. Δημιουργείται ένα πρότυπο δίκτυο παρακολούθησης μετεωρολογικών δεδομένων σε πραγματικό χρόνο Με την ανάπτυξη του Μητροπολιτικού Πάρκου του Ελληνικού και των χώρων πρασίνου στους όμορους δήμους, η εταιρεία φιλοδοξεί να αφήσει ένα μετρήσιμο, θετικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

Για αυτό εγκαθιστά μετεωρολογικούς σταθμούς εντός του έργου, αλλά και στους όμορους Δήμους, ώστε να καταγράφονται σε πραγματικό χρόνο οι αλλαγές και να αποδεικνύεται με στοιχεία η βελτίωση του. Παράλληλα στη συνεργασία προβλέπεται:

• η εγκατάσταση μετεωρολογικού εξοπλισμού και η ανάπτυξη συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης για ακραία καιρικά φαινόμενα και υψηλά επίπεδα ρύπανσης,
• μελέτη αξιολόγησης της μικροκλιματικής επίδρασης του έργου και της συμβολής του στον περιορισμό της Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης.
• η εκπόνηση μελέτης βιοποικιλότητας του τοπίου, καθώς και μέτρα βελτίωσης του.