Axios: Διαφορετικοί οι στόχοι ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν – Θα φέρουν όμως ρήξη;

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, Μπενιαμίν Νετανιάχου, μιλούν σχεδόν καθημερινά από την έναρξη του πολέμου, με τον Τραμπ να δηλώνει στο Axios ότι «συνεργαζόμαστε εξαιρετικά».

Ωστόσο, Αμερικανοί αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι οι τελικοί στόχοι και η ανοχή στον κίνδυνο των δύο χωρών ενδέχεται να αποκλίνουν όσο συνεχίζεται η σύγκρουση, που διανύει ήδη την 19η ημέρα της. Η σημασία αυτού είναι μεγάλη, καθώς –όπως επισημαίνουν– οποιαδήποτε ρήξη μεταξύ των δύο συμμάχων θα μπορούσε να καθορίσει την έκβαση του πολέμου.

Πολλοί αξιωματούχοι περιγράφουν τον Τραμπ ως τον πιο «επιθετικό» υπέρ της σύγκρουσης με το Ιράν εντός του Λευκού Οίκου, ενώ φαίνεται πιο ευθυγραμμισμένος με τους μαξιμαλιστικούς στόχους του Νετανιάχου σε σχέση με αρκετούς συνεργάτες του.

Τρεις σύμβουλοι του Τραμπ εκτιμούν ότι ο Αμερικανός πρόεδρος θα επιδιώξει να τερματίσει τις μεγάλες στρατιωτικές επιχειρήσεις πριν από τον Νετανιάχου. Παρ’ όλα αυτά, οι δύο ηγέτες εμφανίζονται σήμερα πιο κοντά από ποτέ, ενώ η κρίση στα Στενά του Ορμούζ καθιστά απίθανη μια άμεση αποχώρηση των ΗΠΑ. Σε γενικές γραμμές, οι αμερικανικές και ισραηλινές στρατιωτικές και μυστικές υπηρεσίες κινούνται συντονισμένα, αν και με διαφορετικούς στόχους: οι ΗΠΑ επικεντρώνονται κυρίως σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις, ενώ το Ισραήλ προχωρά και σε στοχευμένες δολοφονίες υψηλόβαθμων προσώπων και ενέργειες που αποσκοπούν σε αλλαγή καθεστώτος.

Ανώτεροι Αμερικανοί αξιωματούχοι σημειώνουν ότι, παρότι ο Τραμπ θα θεωρούσε την αλλαγή καθεστώτος «μπόνους», στόχος του είναι να τερματίσει τον πόλεμο μόλις επιτευχθούν οι βασικοί στρατιωτικοί στόχοι: η αποδυνάμωση του πυραυλικού και πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, του ναυτικού του και της χρηματοδότησης των συμμάχων του. «Το Ισραήλ έχει άλλες προτεραιότητες και το γνωρίζουμε», δήλωσε αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, ενώ άλλος πρόσθεσε ότι «το Ισραήλ ενδιαφέρεται περισσότερο να εξοντώσει τη νέα ηγεσία του Ιράν απ’ ό,τι εμείς».

Ενδεικτικά, κατά το πρώτο πλήγμα, το Ισραήλ στόχευσε την αποκεφαλισμό της ιρανικής ηγεσίας, ενώ οι ΗΠΑ επικεντρώθηκαν σε πυραύλους και drones που απειλούσαν τις βάσεις τους στην περιοχή. Το Ισραήλ συνεχίζει να διεξάγει ευρύτερο φάσμα επιχειρήσεων, με τη Μοσάντ να επιχειρεί ακόμη και να υποκινήσει χερσαία εισβολή από Κούρδους του Ιράν στο βόρειο Ιράκ, χωρίς μέχρι στιγμής αποτέλεσμα.

Οι ΗΠΑ θέλουν σταθερότητα αλλά το Ισραήλ “δεν ενοχλείται από το χάος”

Το μοναδικό σαφές σημείο τριβής μεταξύ των δύο πλευρών προέκυψε όταν το Ισραήλ βομβάρδισε ιρανικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις. Για τις ΗΠΑ, η σταθερότητα της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου αποτελεί μεγαλύτερη προτεραιότητα, με τον Λευκό Οίκο να ζητά από το Ισραήλ να μην επαναλάβει τέτοιες επιθέσεις χωρίς έγκριση. «Το Ισραήλ δεν ενοχλείται από το χάος. Εμείς θέλουμε σταθερότητα», σχολίασε αξιωματούχος.

Στο παρασκήνιο, η σχέση Τραμπ – Νετανιάχου έχει ενισχυθεί σημαντικά μετά τον πόλεμο των 12 ημερών τον περασμένο Ιούνιο, τον οποίο ο Τραμπ χαρακτήρισε επιτυχημένο, αποδίδοντας εύσημα στον Ισραηλινό πρωθυπουργό. Παρά τις επιφυλάξεις ορισμένων αξιωματούχων του Λευκού Οίκου, ο Τραμπ εμφανίζεται πιο συγχρονισμένος από ποτέ με τον Νετανιάχου. Μάλιστα, φέρεται να εξέφρασε ικανοποίηση για τη δολοφονία του Ιρανού αξιωματούχου Αλί Λαριτζανί, παρά τις ανησυχίες ότι θα μπορούσε να διαδραματίσει ρόλο σε πιθανή ειρηνευτική συμφωνία.

Η παραίτηση του επικεφαλής του Εθνικού Κέντρου Αντιτρομοκρατίας, Τζο Κεντ, μετά από ισχυρισμούς ότι το Ισραήλ οδήγησε τις ΗΠΑ σε έναν περιττό πόλεμο, ανέδειξε και το πολιτικό κόστος της σύγκρουσης για την αμερικανική κυβέρνηση. «Γνωρίζουμε ότι δημιουργείται η εντύπωση πως εξυπηρετούμε τα συμφέροντα του Ισραήλ – δεν ισχύει, αλλά κατανοούμε ότι αυτή η εικόνα δεν βοηθά», δήλωσε σύμβουλος του Τραμπ.

Ο ίδιος ο Τραμπ παραδέχθηκε ότι οι στόχοι του Ισραήλ μπορεί να είναι «λίγο διαφορετικοί» από τους αμερικανικούς, ενώ Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αναφέρουν ότι ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο αναγνώρισε αυτές τις διαφορές σε επαφές με Ευρωπαίους ομολόγους του. Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ ξεκαθάρισε ότι οι ΗΠΑ θα καθορίσουν πότε θα θεωρηθούν επιτευγμένοι οι στόχοι τους, τονίζοντας: «Οι στόχοι μας είναι δικοί μας – εμείς θα ορίσουμε τον ρυθμό ολοκλήρωσής τους».