FT: Η Ευρώπη σε συνομιλίες με το Ιράν για την ασφαλή διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ

Ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Γαλλία, έχουν ξεκινήσει συνομιλίες με την Τεχεράνη με στόχο να διαπραγματευτούν μια συμφωνία που θα εγγυάται την ασφαλή διέλευση των πλοίων τους από τα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με πρόσωπα που έχουν ενημερωθεί για τις προσπάθειες αυτές.

Οι μεταφορές μέσω του στενού θαλάσσιου περάσματος — από όπου συνήθως διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου — έχουν σχεδόν μηδενιστεί μετά τις ιρανικές επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια και το μήνυμα του νέου ανώτατου ηγέτη της χώρας να διατηρήσει το πέρασμα κλειστό.

Σύμφωνα με αποκλειστικό δημοσίευμα των Financial Times, ευρωπαϊκές πρωτεύουσες έχουν ξεκινήσει διερευνητικές συνομιλίες σε μια προσπάθεια να επανεκκινήσουν οι εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου χωρίς να επεκταθεί η σύγκρουση, δήλωσαν τρεις αξιωματούχοι που έχουν ενημερωθεί για τις διαπραγματεύσεις, καθώς ναυτιλιακές εταιρείες αναζητούν πιθανή συνοδεία των δεξαμενόπλοιών τους από δυτικές στρατιωτικές δυνάμεις.

Η Γαλλία είναι μία από τις χώρες που συμμετέχουν στις συνομιλίες, ανέφεραν δύο από τους αξιωματούχους. Ένας από αυτούς δήλωσε, επίσης, ότι και η Ιταλία έχει επιχειρήσει να ξεκινήσει συζητήσεις με την Τεχεράνη για το ζήτημα.

Ωστόσο, δύο αξιωματούχοι τόνισαν ότι δεν υπάρχει καμία εγγύηση πως οι συνομιλίες θα προχωρήσουν ή ότι το Ιράν είναι πρόθυμο να διαπραγματευτεί το θέμα.

Η Τεχεράνη θεωρείται ευρέως ότι επιδιώκει να αυξήσει τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου προκειμένου να πιέσει τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να τερματίσει τη σύγκρουση, ενώ ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, δεσμεύτηκε την Πέμπτη να διατηρήσει το μπλόκο στα Στενά.

Οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν επιδιώξει να αποφύγουν οποιαδήποτε άμεση εμπλοκή στη σύγκρουση, ενώ ορισμένες έχουν επικρίνει την αρχική επίθεση ΗΠΑ–Ισραήλ που προκάλεσε την ευρύτερη περιφερειακή σύρραξη.

Ωστόσο, οι κυβερνήσεις ανησυχούν έντονα ότι μια παρατεταμένη παρεμπόδιση της διέλευσης από τα Στενά θα αυξήσει το ενεργειακό κόστος για επιχειρήσεις και νοικοκυριά, επιδεινώνοντας τις οικονομικές δυσκολίες της ηπείρου και ασκώντας περαιτέρω πίεση σε ήδη επιβαρυμένους εθνικούς προϋπολογισμούς.

Οι τιμές του πετρελαίου έχουν αυξηθεί περίπου στα 100 δολάρια το βαρέλι από σχεδόν 60 δολάρια στην αρχή του έτους, ενώ οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχουν αυξηθεί κατά 75% την ίδια περίοδο.

Η Ιταλία, η Γαλλία και η Ελλάδα διαθέτουν πολεμικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής ναυτικής αποστολής προστασίας Aspides. Ωστόσο, σύμφωνα με αξιωματούχους, κανένα ευρωπαϊκό ναυτικό δεν είναι διατεθειμένο να συνοδεύσει πλοία μέσω των Στενών του Ορμούζ εάν υπάρχει κίνδυνος επίθεσης.

«Πρέπει να υπάρχει ένα ομαλό περιβάλλον», δήλωσε ένας αξιωματούχος.

Διαφωνούν οι Ευρωπαίοι στο ενδεχόμενο έναρξης συνομιλιών με το Ιράν

Ένας δεύτερος αξιωματούχος, που αρνήθηκε να κατονομάσει τις χώρες που συμμετέχουν στις συζητήσεις με την Τεχεράνη, ανέφερε ότι άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες έχουν εκφράσει αντίθεση σε αυτές τις προσπάθειες προσέγγισης. «Κάποιοι πιστεύουν ότι πρέπει να μιλήσουμε με τους Ιρανούς. Αλλά [τα κράτη της ΕΕ] έχουν πολύ διαφορετικές απόψεις για αυτό, κάτι που το κάνει πιο περίπλοκο», ανέφερε.

Η Βρετανία δεν βρίσκεται σε άμεσες συνομιλίες με το Ιράν για την πρόσβαση στα Στενά, σύμφωνα με Βρετανούς αξιωματούχους. Ωστόσο, η υπουργός Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου, Ιβέτ Κούπερ — η οποία πραγματοποιεί επίσκεψη στη Σαουδική Αραβία — συζητά με κράτη του Κόλπου τη διασφάλιση της συνέχειας των προμηθειών πετρελαίου.

Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι το Παρίσι θα ήταν έτοιμο να συμμετάσχει σε αποστολές συνοδείας πλοίων, εφόσον αποκλιμακωθεί η σύγκρουση.

Εκπρόσωπος του Ελιζέ παρέπεμψε τους Financial Times σε ανάρτηση του Μακρόν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την περασμένη εβδομάδα, στην οποία ανέφερε ότι είχε συνομιλήσει με τον πρόεδρο του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν και του τόνισε ότι η Τεχεράνη «πρέπει να εγγυηθεί την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, ώστε να τερματιστεί το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ».

Ο υπουργός Άμυνας της Ιταλίας, Γκουίντο Κροσέτο, δήλωσε σε συνέντευξή του στην Corriere della Sera που δημοσιεύθηκε την Παρασκευή: «Προσπαθούμε να κάνουμε την Ευρώπη να μιλήσει με μία ενιαία και κοινή φωνή… προωθώντας δύο βασικά σημεία. Το πρώτο είναι να ζητηθεί επίσημα… να επιτραπεί η διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ σε πλοία χωρών που δεν βρίσκονται σε πόλεμο».