FT: Τρεις μεγάλες οικονομίες της Μέσης Ανατολής παίρνουν την κατάσταση στα χέρια τους

Η πίεση στους προϋπολογισμούς των κρατών του Κόλπου θα μπορούσε να τα οδηγήσει να επανεξετάσουν τις επενδύσεις τους στο εξωτερικό και τις μελλοντικές δεσμεύσεις τους, καθώς εξετάζουν επιλογές για να περιορίσουν την οικονομική πίεση που προκαλεί ο πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν.

Ένας αξιωματούχος του Κόλπου δήλωσε στους Financial Times ότι αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει τα πάντα, από επενδυτικές δεσμεύσεις προς ξένα κράτη ή εταιρείες, έως χορηγίες στον αθλητισμό, συμβάσεις με επιχειρήσεις και επενδυτές ή ακόμη και πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων.

Ο αξιωματούχος ανέφερε ότι τρεις από τις τέσσερις μεγάλες οικονομίες του Κόλπου -η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ και το Κατάρ– συζήτησαν από κοινού τις πιέσεις που ασκούνται στους προϋπολογισμούς και τις οικονομίες τους. Ωστόσο, αρνήθηκε να κατονομάσει ποιες χώρες συμμετείχαν.

«Ορισμένες χώρες του Κόλπου έχουν ξεκινήσει εσωτερική αναθεώρηση για να διαπιστώσουν αν μπορούν να ενεργοποιήσουν ρήτρες ανωτέρας βίας (force majeure) σε υφιστάμενα συμβόλαια, ενώ ταυτόχρονα εξετάζουν τις τρέχουσες και μελλοντικές επενδυτικές δεσμεύσεις τους, προκειμένου να περιορίσουν μέρος της αναμενόμενης οικονομικής πίεσης από τον τρέχοντα πόλεμο», δήλωσε ο αξιωματούχος. «Ιδιαίτερα αν ο πόλεμος και οι σχετικές δαπάνες συνεχιστούν με τον ίδιο ρυθμό».

«Προληπτικό μέτρο»

Πρόσθεσε ότι η κίνηση αυτή αποτελεί προληπτικό μέτρο και οφείλεται «στις πιέσεις στους προϋπολογισμούς που αντιμετωπίζουν αυτές οι χώρες λόγω μειωμένων εσόδων από την ενέργεια -εξαιτίας της επιβράδυνσης της παραγωγής ή της αδυναμίας μεταφοράς-, καθώς και λόγω των απωλειών στον τουρισμό και στις αερομεταφορές, σε συνδυασμό με την αύξηση των αμυντικών δαπανών».

Σύμβουλος κυβέρνησης κράτους του Κόλπου δήλωσε ότι το ενδεχόμενο επανεξέτασης των επενδύσεων από τα πλούσια αυτά κράτη έχει τραβήξει την προσοχή του Λευκού Οίκου. Οι χώρες αυτές διαχειρίζονται μερικά από τα μεγαλύτερα και πιο ενεργά κρατικά επενδυτικά ταμεία στον κόσμο, ενώ η Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ και το Κατάρ πέρυσι δεσμεύτηκαν να επενδύσουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια στις ΗΠΑ μετά την επίσκεψη του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στην περιοχή.

Είναι επίσης μεγάλοι χρηματοδότες αθλητικών διοργανώσεων σε όλο τον κόσμο και έχουν επενδύσει σημαντικά και στο εσωτερικό τους για την ανάπτυξη των χωρών τους και τη διαφοροποίηση των οικονομιών τους.

Οποιαδήποτε κίνηση που επηρεάζει επενδύσεις στις ΗΠΑ ή σε άλλα δυτικά κράτη μπορεί να αυξήσει την πίεση προς τον Τραμπ να αναζητήσει μια διπλωματική στρατηγική για να τερματίσει τον πόλεμο.

Τα πλούσια σε πετρέλαιο κράτη του Κόλπου έχουν παρασυρθεί στη σύγκρουση που ξεκίνησαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν, με την Τεχεράνη να εξαπολύει σφοδρή απάντηση εναντίον των περιφερειακών συμμάχων της Ουάσινγκτον. Ο πόλεμος έχει προκαλέσει σχεδόν πλήρη επιβράδυνση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ -το κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα από το οποίο διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου– με τουλάχιστον 10 δεξαμενόπλοια να έχουν πληγεί στον Περσικό Κόλπο.

Το Κατάρ, ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στον κόσμο, αναγκάστηκε αυτή την εβδομάδα να κηρύξει κατάσταση ανωτέρας βίας, αφού ανέστειλε την παραγωγή του έπειτα από επίθεση με drone στο κύριο εργοστάσιο LNG του. Ένα από τα μεγαλύτερα διυλιστήρια πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας έχει επίσης πληγεί.

Το Ιράν έχει επίσης πλήξει αμερικανικές βάσεις και πρεσβείες στην περιοχή, καθώς και αεροδρόμια, ξενοδοχεία και κατοικίες, διαταράσσοντας σοβαρά την αεροπορική κίνηση και τον τουρισμό.

Τα κράτη του Κόλπου είχαν πιέσει τον Τραμπ να αποφύγει την επίθεση και να επιδιώξει διπλωματική λύση με το Ιράν, αλλά έκτοτε έχουν υποστεί το μεγαλύτερο μέρος των αντιποίνων της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Ο Χαλάφ αλ-Χαμπτούρ, γνωστός επιχειρηματίας από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, εξέφρασε τη δυσαρέσκεια πολλών χωρών του Κόλπου για το ότι σύρθηκαν σε έναν πόλεμο που προκλήθηκε από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης απευθυνόμενη στον Τραμπ.

«Μια άμεση ερώτηση: Ποιος σας έδωσε την εξουσία να σύρετε την περιοχή μας σε πόλεμο με το Ιράν; Και με ποια βάση πήρατε αυτή την επικίνδυνη απόφαση;» έγραψε στην πλατφόρμα X. «Υπολογίσατε τις παράπλευρες απώλειες πριν πατήσετε τη σκανδάλη;»

Επισήμανε ότι τα κράτη του Αραβικού Κόλπου αναμενόταν να είναι βασικοί χρηματοδότες του σχεδίου του Τραμπ για την ανοικοδόμηση της Γάζας, καθώς και υποστηρικτές της ευρύτερης πρωτοβουλίας του που αποκαλείται «Board of Peace».

Τόνισε ότι οι χώρες του Αραβικού Κόλπου «έχουν συνεισφέρει δισεκατομμύρια δολάρια με στόχο τη στήριξη της σταθερότητας και της ανάπτυξης», προσθέτοντας: «Οι χώρες αυτές έχουν σήμερα το δικαίωμα να ρωτήσουν: πού πήγαν αυτά τα χρήματα; Χρηματοδοτούμε πρωτοβουλίες ειρήνης ή χρηματοδοτούμε έναν πόλεμο που μας εκθέτει σε κίνδυνο;»