Ντέλσι Ροντρίγκες: Ποια είναι η γυναίκα που βρίσκεται πλέον στο “τιμόνι” της Βενεζουέλας

Η Βενεζουέλα διανύει μία από τις κρισιμότερες περιόδους στην ιστορία της, μετά την επέμβαση των ΗΠΑ και την απαγωγή του προέδρου της, Νικολάς Μαδούρο.

Εν μέσω ασφυκτικών πιέσεων από τις ΗΠΑ, η πλούσια σε πετρέλαια χώρα της Λατινικής Αμερικής απέκτησε την Δευτέρα (6/1) νέα πρόεδρο, την Ντέλσι Ροντρίγκες, όπως προβλέπει το Σύνταγμά της.

Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν επέβαλε – όπως πολλοί πίστευαν ότι θα πράξει – την ηγέτιδα της αντιπολίτευσης Μαρία Κορίνα Ματσάδο, στην ηγεσία της χώρας και πλέον θα συνομιλεί με την μέχρι πρότινος αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Μαδούρο και υπουργό Πετρελαίου.

Η Ματσάδο, η οποία τοποθετείται στα δεξιά του πολιτικού χάρτη, είχε έρθει ιδιαίτερα κοντά στον Τραμπ, ειδικά μετά τη βράβευσή της με το Νόμπελ Ειρήνης τον Οκτώβριο, μια τιμή που ο Αμερικανός πρόεδρος διακαώς επιθυμούσε και την οποία εκείνη του αφιέρωσε.

Αλλά αυτό δεν ήταν αρκετό για τον Αμερικανό πρόεδρο, ο οποίος, μετά την επέμβαση, την χαρακτήρισε ως πρόσωπο που δεν διαθέτει επαρκή στήριξη ή «σεβασμό» για να ηγηθεί της Βενεζουέλας.

Ο Τραμπ δήλωσε ότι η Ροντρίγκες είχε συνομιλήσει με τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, και ότι ήταν «ουσιαστικά πρόθυμη να κάνει ό,τι θεωρούμε αναγκαίο για να γίνει ξανά μεγάλη η Βενεζουέλα».

«Νομίζω ότι ήταν αρκετά ευγενική», πρόσθεσε ο Τραμπ. «Δεν μπορούμε να ρισκάρουμε να αναλάβει τη Βενεζουέλα κάποιος άλλος που δεν έχει κατά νου το καλό του λαού της Βενεζουέλας».

Ωστόσο, οι δηλώσεις της Ροντρίγκες λίγο μετά τα πλήγματα των ΗΠΑ και την απαγωγή ήταν εκ διαμέτρου αντίθετες: χαρακτήρισε τη στρατιωτική δράση των ΗΠΑ «βάρβαρη επίθεση» και ζήτησε την άμεση απελευθέρωση του Μαδούρο.

«Υπάρχει μόνο ένας πρόεδρος σε αυτή τη χώρα και το όνομά του είναι Νικολάς Μαδούρο», δήλωσε η Ροντρίγκες στην κρατική τηλεόραση, πλαισιωμένη από κορυφαίους πολιτικούς αξιωματούχους και στρατιωτικούς διοικητές.

Σε νέα ανάρτησή της η Ροντρίγκες υιοθέτησε περισσότερο συμφιλιωτικό τόνο, λέγοντας πως η Βενεζουέλα «επιδιώκει να ζήσει χωρίς εξωτερικές απειλές», ενώ σημείωσε ότι η ίδια επιθυμεί να δώσει προτεραιότητα στην οικοδόμηση ισορροπημένων σχέσεων που θα διέπονται από σεβασμό με την Ουάσινγκτον.

Απευθυνόμενη στον Αμερικανό πρόεδρο, είπε: «Πρόεδρε Τραμπ, οι λαοί μας και οι περιοχές μας αξίζουν ειρήνη και διάλογο, όχι πόλεμο». 

Πλέον μένει να φανεί στην πράξη πώς ακριβώς θα οικοδομηθούν οι σχέσεις αυτές μεταξύ Βενεζουέλας και ΗΠΑ, με τα βλέμματα όλων να είναι πλέον στραμμένα στο εάν, η καλύτερα με ποιον ακριβώς τρόπο, οι ΗΠΑ θα καταφέρουν να αποκτήσουν πρόσβαση στο πετρέλαιο της Βενεζουέλας και το “deal” που ενδεχομένως θα προκύψει.

Ποια είναι, λοιπόν, η νέα πρόεδρος της Βενεζουέλας που ηγείται της χώρας αυτή την κρίσιμη στιγμή;

Οι επαναστατικές ρίζες

Η Ροντρίγκες γεννήθηκε στις 18 Μαΐου 1969 στο Καράκας. Είναι κόρη του αριστερού αντάρτη Χόρχε Αντόνιο Ροντρίγκες, ο οποίος ίδρυσε το κόμμα Σοσιαλιστική Λίγκα τη δεκαετία του 1970. Ο πατέρας της σκοτώθηκε ενώ βασανιζόταν υπό αστυνομική κράτηση το 1976, ένα έγκλημα που συγκλόνισε πολλούς ακτιβιστές της εποχής, μεταξύ αυτών και τον νεαρό τότε Μαδούρο.

Ο αδελφός της Ροντρίγκες, επίσης ονόματι Χόρχε, κατέχει επίσης καίριο κυβερνητικό ρόλο ως πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης.

Η ίδια είναι νομικός, απόφοιτος του Κεντρικού Πανεπιστημίου της Βενεζουέλας, και την τελευταία δεκαετία ανέβηκε ταχύτατα στην πολιτική ιεραρχία. Η Ροντρίγκες έχει μακρά πορεία εκπροσώπησης του Τσαβισμού στη διεθνή σκηνή, αυτού που ο εκλιπών πρόεδρος Ούγκο Τσάβες αποκαλούσε σοσιαλιστική «επανάσταση» και όσους λένε ότι συνεχίζουν την κληρονομιά του.

Διετέλεσε υπουργός Επικοινωνίας και Πληροφόρησης από το 2013 έως το 2014, υπουργός Εξωτερικών από το 2014 έως το 2017 και επικεφαλής της φιλοκυβερνητικής Συντακτικής Συνέλευσης το 2017, η οποία διεύρυνε τις εξουσίες του Μαδούρο.

Η οικονομική ισχύς και η επιρροή της Ροντρίγκες

Η Ροντρίγκες θεωρείται κατά καιρούς πιο μετριοπαθής σε σύγκριση με πολλούς στρατιωτικούς που είχαν πάρει τα όπλα στο πλευρό του Τσάβες τη δεκαετία του 1990.

Οι ρόλοι της ως υπουργού Οικονομικών και Πετρελαίου, τους οποίους άσκησε παράλληλα με το αξίωμα της αντιπροέδρου, την κατέστησαν κεντρική φιγούρα στη διαχείριση της οικονομίας της Βενεζουέλας και της χάρισαν σημαντική επιρροή στον αποδυναμωμένο ιδιωτικό τομέα της χώρας. Εφάρμοσε ορθόδοξες οικονομικές πολιτικές, όπως αναφέρει το Al Jazeera, στην προσπάθειά της να αντιμετωπίσει τον υπερπληθωρισμό.

Ο Μαδούρο πρόσθεσε το υπουργείο Πετρελαίου στο χαρτοφυλάκιό της τον Αύγουστο του 2024, αναθέτοντάς της τη διαχείριση των κλιμακούμενων αμερικανικών κυρώσεων στον σημαντικότερο κλάδο της χώρας.

«Αυτό το υψηλό προφίλ εντός της κυβέρνησης είναι πιθανότατα εκείνο που κατέστησε τις διαπραγματεύσεις ελκυστικές για τις Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε στο Al Jazeera o δημοσιογράφος από το Καράκας Σλάιθερ Φερνάντες.

Η Ροντρίγκες ανέπτυξε ισχυρούς δεσμούς με Ρεπουμπλικανούς στον αμερικανικό πετρελαϊκό κλάδο και στη Wall Street, οι οποίοι αντιδρούσαν στην ιδέα μιας αλλαγής κυβέρνησης στη Βενεζουέλα υπό την ηγεσία των ΗΠΑ.

Μεταξύ των συνομιλητών της στο παρελθόν συγκαταλέγονταν ο ιδρυτής της εταιρείας ασφαλείας Blackwater Έρικ Πρινς και, πιο πρόσφατα, ο Ρίτσαρντ Γκρένελ, ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ, που επιχείρησε να διαπραγματευτεί συμφωνία με τον Μαδούρο για μεγαλύτερη αμερικανική επιρροή στη Βενεζουέλα.

Η απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να αποδεχθεί τη Ροντρίγκες ελήφθη ταυτόχρονα με την απόφαση για την απομάκρυνση του Μαδούρο, όπως έγραψαν οι New York Times.

Λίγο αργότερα, η Ροντρίγκες αναγνωρίστηκε ως κατάλληλη, αλλά προσωρινή, αντικαταστάτρια, ανέφερε η εφημερίδα.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η κυβέρνηση πείστηκε από διαμεσολαβητές ότι η Ροντρίγκες αποτελούσε τη βιώσιμη επιλογή, δεδομένου του ενδιαφέροντος του Τραμπ για τον πετρελαϊκό κλάδο της Βενεζουέλας, ο οποίος είχε τύχει αποτελεσματικής διαχείρισης από τη Ροντρίγκες κατά τη θητεία της ως υπουργού Πετρελαίου.

Μια “τίγρης” για τον Νικολάς Μαδούρο

Παρά το γεγονός ότι συχνά θεωρείται πιο μετριοπαθής, ο Μαδούρο έχει αποκαλέσει τη Ροντρίγκες «τίγρη» για την αδιάλλακτη υπεράσπισή της της σοσιαλιστικής του κυβέρνησης.

Όταν διορίστηκε αντιπρόεδρος τον Ιούνιο του 2018, ο Μαδούρο την περιέγραψε ως «μια νέα γυναίκα, γενναία, έμπειρη, κόρη ενός μάρτυρα, επαναστάτρια και δοκιμασμένη σε χίλιες μάχες».

Μετά την απαγωγή του Μαδούρο το Σάββατο, η Ροντρίγκες απαίτησε από την κυβέρνηση των ΗΠΑ να προσκομίσει αποδείξεις ότι ο Μαδούρο και η σύζυγός του, Σίλια Φλόρες, είναι εν ζωή, και δεν μάσησε τα λόγια της καταγγέλλοντας τις αμερικανικές ενέργειες.

«Καλούμε τους λαούς της μεγάλης πατρίδας να παραμείνουν ενωμένοι, γιατί αυτό που έγινε στη Βενεζουέλα μπορεί να γίνει σε οποιονδήποτε. Αυτή η βάρβαρη χρήση βίας για να καμφθεί η βούληση των λαών μπορεί να εφαρμοστεί εναντίον οποιασδήποτε χώρας», δήλωσε σε διάγγελμα που μεταδόθηκε από το κρατικό τηλεοπτικό κανάλι VTV.

Το Συνταγματικό Τμήμα του Ανώτατου Δικαστηρίου της Βενεζουέλας διέταξε αργότερα το Σάββατο η Ροντρίγκες να αναλάβει καθήκοντα υπηρεσιακής προέδρου.

Το δικαστήριο έκρινε ότι η Ροντρίγκες θα αναλάβει «το αξίωμα του Προέδρου της Μπολιβαριανής Δημοκρατίας της Βενεζουέλας, προκειμένου να διασφαλιστεί η διοικητική συνέχεια και η συνολική άμυνα του Έθνους».

Σύμφωνα με τον Φερνάντες, ορισμένες συνταγματικές εγγυήσεις ενδέχεται να περιοριστούν προσωρινά, κάτι που συνεπάγεται ότι οι δημόσιες εξουσίες της υπηρεσιακής προέδρου μπορεί να είναι περιορισμένες.