Τι επιδιώκει η Ματσάδο από τη συνάντησή της με τον Τραμπ

Η Μαρία Κορίνα Ματσάδο, ηγετική προσωπικότητα της αντιπολίτευσης στη Βενεζουέλα, μπορεί να κατέχει το Νόμπελ Ειρήνης, όμως γνωρίζει ότι υπάρχει μόνο μία ξένη στήριξη που πραγματικά έχει σημασία: αυτή του Ντόναλντ Τραμπ.

Την Πέμπτη (15/1) αναμένεται να συναντηθεί με τον πρόεδρο των ΗΠΑ στον Λευκό Οίκο, αφού προηγουμένως προσφέρθηκε δημόσια να μοιραστεί μαζί του το Νόμπελ – ένα βραβείο που ο ίδιος επιθυμεί εδώ και καιρό.

Ο Τραμπ δήλωσε ότι θα ήταν «τιμή» του να αποδεχθεί το βραβείο, αν και το Νορβηγικό Ινστιτούτο Νόμπελ ανέφερε ότι νομικά δεν είναι δυνατό να μεταβιβαστεί το βραβείο. Στο παρελθόν, ο Τραμπ είχε επικρίνει την επιτροπή Νόμπελ επειδή τον παρέκαμψε και απένειμε το βραβείο στη Ματσάδο.

Σε γενικές γραμμές, ο Τραμπ εμφανιζόταν ψυχρός απέναντι στη Ματσάδο, η οποία τιμήθηκε με το βραβείο με τη λογική του «μακροχρόνιου αγώνα της για τη δημοκρατία» στη Βενεζουέλα. Το 2023 κέρδισε με μεγάλη διαφορά τις προκριματικές εκλογές της αντιπολίτευσης, όμως της απαγορεύτηκε να είναι υποψήφια απέναντι στον πρόεδρο της χώρας, Νικολάς Μαδούρο, του οποίου η επανεκλογή έναν χρόνο αργότερα επικρίθηκε και καταδικάστηκε ευρέως ως παράνομη.

Ωστόσο, μετά την επιχείρηση των ΗΠΑ που απήγαγε τον Μαδούρο νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ο Τραμπ στήριξε την αντιπρόεδρο του Μαδούρο, Ντέλσι Ροντρίγκες, λέγοντας ότι η Ματσάδο «δεν χαίρει αρκετού σεβασμού» για να ηγηθεί της χώρας.

Από την πλευρά της, η Ροντρίγκες δήλωσε στην πρώτη της συνέντευξη Τύπου ως μεταβατική πρόεδρος την Τετάρτη ότι η Βενεζουέλα εισέρχεται σε μια «νέα πολιτική εποχή», που θα χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερη ανοχή στην «ιδεολογική και πολιτική πολυμορφία».

Τι ελπίζει η Ματσάδο από τη συνάντηση με τον Τραμπ

Η Ματσάδο ελπίζει να αξιοποιήσει τον χρόνο που θα έχει με τον Αμερικανό πρόεδρο την Πέμπτη, προκειμένου να τον πείσει ότι η απόφασή του να στηρίξει τη μεταβατική κυβέρνηση της Ροντρίγκες είναι λανθασμένη και ότι ο συνασπισμός της αντιπολίτευσης θα έπρεπε να ηγηθεί αυτής της μετάβασης.

Όταν το BBC Mundo μίλησε με τη Ματσάδο μετά την πιο πρόσφατη συνομιλία της με τον Τραμπ – πριν από την αμερικανική επέμβαση στη Βενεζουέλα στις 3 Ιανουαρίου – δήλωσε ότι τον ευχαρίστησε για όσα έκανε «για την ειρήνη, την ελευθερία και τη δημοκρατία», επιμένοντας ότι μαζί θα «απελευθερώσουν» τη Βενεζουέλα.

Όμως αμέσως μετά την αμερικανική επιχείρηση, ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει να «διοικήσει» ο ίδιος τη Βενεζουέλα και ότι είναι ικανοποιημένος να διατηρήσει τη μεταβατική κυβέρνηση της Ροντρίγκες, λέγοντας ότι εκείνη είναι «ουσιαστικά πρόθυμη να κάνει ό,τι θεωρούμε απαραίτητο για να γίνει ξανά μεγάλη η Βενεζουέλα».

Την Τετάρτη, ο Τραμπ δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι είχε μια «εξαιρετική συνομιλία» με τη Ροντρίγκες και την επαίνεσε ως «εξαιρετικό άνθρωπο», μετά από μια μακρά τηλεφωνική επικοινωνία.

Θα μπορούσε μια συνάντηση μεταξύ της Ματσάδο και του Τραμπ στο Οβάλ Γραφείο να αλλάξει όλα αυτά;

Ο Τραμπ είναι ευρέως γνωστό πως είναι απρόβλεπτος στις προσωπικές του σχέσεις με άλλους πολιτικούς, όμως το πώς αντιλαμβάνεται τον ρόλο της Ματσάδο είναι πιθανό να εξαρτηθεί λιγότερο από όσα θα του πει η ίδια και περισσότερο από το τι θα κάνει η Ροντρίγκες τις επόμενες εβδομάδες και κατά πόσο αυτό θα τύχει της έγκρισής του.

Παρότι πολλοί υποστηρικτές της αντιπολίτευσης σοκαρίστηκαν όταν ο Τραμπ παραμέρισε τη Ματσάδο υπέρ της Ροντρίγκες, ορισμένοι αρχίζουν πλέον να κατανοούν τι μπορεί να κρυβόταν πίσω από αυτή την απόφαση.

Η Ματσάδο είναι μια πολωτική προσωπικότητα. Αν και είναι ιδιαίτερα δημοφιλής στους υποστηρικτές της – οι οποίοι, μεταξύ άλλων, θαυμάζουν την ικανότητά της να ενώσει μια έως τότε κατακερματισμένη αντιπολίτευση – αποτελεί “κόκκινο πανί” για το καθεστώς Μαδούρο και τους ανθρώπους του ακριβώς για τον ίδιο λόγο. Για εκείνους, αποτελεί έναν ισχυρό και, πάνω απ’ όλα, ανοιχτά επικριτικό αντίπαλο.

Οι Βενεζουελάνοι δεν υποδέχτηκαν θετικά την επέμβαση Τραμπ

Αν και, σύμφωνα με δημοσκοπήσεις και αναλυτές, η κυβέρνηση έχει μειοψηφική λαϊκή υποστήριξη, διατηρεί σταθερό έλεγχο των κρατικών θεσμών, συμπεριλαμβανομένου του στρατού.

Ένοπλες πολιτοφυλακές αμάχων, γνωστές ως «colectivos», που χρηματοδοτούνται από το κράτος, παραμένουν αναπόσπαστο μέρος του φιλοκυβερνητικού κινήματος.

Σε αυτό το περιβάλλον, όπως έχει διαμορφωθεί σήμερα στη Βενεζουέλα, η δημόσια έκφραση στήριξης προς τη Ματσάδο ή προς μια αμερικανική παρέμβαση ενέχει σοβαρούς κινδύνους.

Ακόμη και ορισμένοι αντίπαλοι του Μαδούρο φοβούνται τι θα μπορούσε να συμβεί αν ο Τραμπ εγκαθιστούσε έναν ηγέτη της αντιπολίτευσης χωρίς τη διεξαγωγή νέων εκλογών.

Οι Βενεζουελάνοι είναι διχασμένοι σχετικά με τις ενέργειες του Τραμπ — ακόμη και μεταξύ όσων αντιτάχθηκαν στον Μαδούρο.

Ενώ κάποιοι εκφράζουν σιωπηρά τη στήριξή τους, άλλοι αντιδρούν έντονα στις δηλώσεις του που υπονοούν ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να ελέγξουν τη Βενεζουέλα και το πετρέλαιό της.

Τι θέλουν για την ηγεσία της Βενεζουέλας οι πολίτες της;

Ο διχασμός γύρω από το ποιος θα πρέπει να ηγηθεί της χώρας είναι ακόμη βαθύτερος.

Πολλοί Βενεζουελάνοι θαυμάζουν τη Ματσάδο και τη θεωρούν τη μοναδική ηγέτιδα της αντιπολίτευσης που διατήρησε μια συνεκτική και σταθερή πρόκληση απέναντι στην κυβέρνηση του Μαδούρο.

Άνθρωποι από το Καράκας δήλωσαν στο BBC ότι, σε αντίθεση με τον ισχυρισμό του Τραμπ, απολαμβάνει ισχυρή στήριξη στο εσωτερικό της χώρας.

Επικαλούνται τη σαρωτική νίκη της στις προκριματικές εκλογές της αντιπολίτευσης ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2024, καθώς και την ικανότητά της να κινητοποιήσει χιλιάδες Βενεζουελάνους σε διαδηλώσεις, όταν ο Μαδούρο ανακοίνωσε τη νίκη του στις εκλογές, παρότι ανεξάρτητα επαληθευμένες καταμετρήσεις έδειχναν ότι είχε κερδίσει ο υποψήφιος που υποστήριζε η Ματσάδο.

Αυτή η ομάδα θεωρεί τη Ροντρίγκες μία από τους αρχιτέκτονες της κυβέρνησης Μαδούρο.

Θα ήθελαν η Ματσάδο να πιέσει τον Τραμπ στον Λευκό Οίκο σχετικά με το πώς οι ΗΠΑ σκοπεύουν να «διοικήσουν» τη Βενεζουέλα και να προσπαθήσει να τον πείσει ότι, ενώ η υπόσχεσή του να «κάνει ξανά μεγάλη τη Βενεζουέλα» μέσω του ελέγχου της πετρελαϊκής βιομηχανίας μπορεί να βρίσκει απήχηση σε ορισμένους υποστηρικτές του MAGA στις ΗΠΑ, προσφέρει ελάχιστα στην αποκατάσταση της δημοκρατίας.

Άλλοι, ωστόσο, συμφωνούν με τον Τραμπ και πιστεύουν ότι η Ροντρίγκες θα πρέπει να επιβλέψει τη μετάβαση. Τη θεωρούν την καλύτερη επιλογή για να αποφευχθεί η αστάθεια που θα μπορούσε να προκληθεί από μια αντίδραση των υποστηρικτών της σημερινής κυβέρνησης και των colectivos.

Δεν θα έβλεπαν θετικά την ανάληψη της εξουσίας από την αντιπολίτευση μετά από μια αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση, κατά την οποία ο Μαδούρο απήχθη και μεταφέρθηκε στη Νέα Υόρκη για να αντιμετωπίσει κατηγορίες για διακίνηση ναρκωτικών και όπλων.

Ο στρατός και οι colectivos είναι προς το παρόν απίθανο να υπακούσουν σε εντολές της αντιπολίτευσης και, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα, κάποιοι θεωρούν ότι η διατήρηση του status quo είναι πιο ασφαλής επιλογή.

Πολιτικός αναλυτής από τη Βενεζουέλα —ο οποίος ζήτησε να διατηρήσει την ανωνυμία του— δήλωσε στο BBC ότι πολλοί πιστεύουν πως η ικανότητα του Τραμπ να ανατρέψει τον Μαδούρο κατέστη δυνατή σε μεγάλο βαθμό χάρη στις προσπάθειες της Ματσάδο να αποδυναμώσει το καθεστώς.

«Προσωπικά, αμφιβάλλω ότι ο Τραμπ πιστεύει πλήρως όσα είπε. Αν πραγματικά θεωρούσε ότι η Ματσάδο δεν έχει στήριξη στη Βενεζουέλα, γιατί να τη φιλοξενήσει στον Λευκό Οίκο;» ανέφερε.

«Περισσότερο από το 80% των Βενεζουελάνων θέλει πολιτική αλλαγή», πρόσθεσε. «Πιστεύουν ότι η αντιπολίτευση είναι η μόνη που μπορεί να επιβλέψει μια διαδικασία επιστροφής της δημοκρατίας στη Βενεζουέλα.».

«Και οι περισσότεροι από αυτούς τους Βενεζουελάνους που επιθυμούν αλλαγή δεν πιστεύουν ότι αυτή μπορεί να επιτευχθεί υπό τη Ντέλσι Ροντρίγκες» κατέληξε.