ΠΟΣΟ ΚΟΣΤΙΖΕΙ ΝΑ ΕΙΣΑΙ VEGAN ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Παρά το γεγονός ότι στην Ελλάδα οι ακόλουθοι της αυστηρά φυτικής διατροφής εξακολουθούν να αποτελούν μειονότητα, με περίπου 80.000 άτομα ή περίπου το 0,8% του πληθυσμού να δηλώνουν vegan, οι τάσεις δείχνουν αυξανόμενο ενδιαφέρον για διατροφές βασισμένες στα φυτά -ειδικά μεταξύ των νεότερων ηλικιών. Επιπλέον, ένα μεγαλύτερο ποσοστό καταναλωτών αποφεύγει πλέον εν μέρει ή πλήρως το κρέας, αντανακλώντας μια γενικότερη στροφή σε πιο φυτικές επιλογές στις διατροφικές συνήθειες.

Η Κρύστα Παραμύθη είναι vegan content creator και ακτιβίστρια, με έντονη παρουσία στα social media και ιδιαίτερη έμφαση στη σχέση μας με το φαγητό, την ηθική διάσταση της διατροφής και τις κοινωνικές επιπτώσεις των επιλογών μας. Μέσα από τη δουλειά της, επιδιώκει να αποδομήσει τα στερεότυπα γύρω από τον βιγκανισμό και να δείξει ότι ο vegan τρόπος ζωής δεν αφορά μόνο περιορισμούς, αλλά και δημιουργικότητα στην κουζίνα, συνειδητές επιλογές και έναν πιο βιώσιμο τρόπο ζωής.

Η Κρύστα μοιράζεται την εμπειρία της, μιλά για τις προκλήσεις αλλά και τις καθημερινές χαρές της vegan διατροφής, ενώ προσπαθεί να φέρει τη συζήτηση πιο κοντά στην καθημερινότητα του κοινού, χωρίς υπερβολές ή εξιδανικεύσεις. Στο NEWS 24/7 μιλά για το πόσο ακριβό είναι –ή δεν είναι– να ακολουθεί κανείς vegan τρόπο ζωής στην Ελλάδα σήμερα, για τους μύθους που εξακολουθούν να περιβάλλουν το κόστος και την προσβασιμότητα της vegan διατροφής, αλλά και για τη δική της προσωπική πορεία, τις επιλογές και τα γεύματα που την έχουν συνοδεύσει όλα αυτά τα χρόνια.

Κρύστα, ποια είναι η δική σου προσωπική πορεία στον βιγκανισμό; Τι σε οδήγησε σε αυτή την επιλογή και πώς έχει αλλάξει η σχέση σου με το φαγητό -και το κόστος του- με τα χρόνια;

Έγινα vegan στην ψυχή στα 16 μου όταν άρχισα να μαθαίνω για τα δικαιώματα των ζώων και αντιλήφθηκα πως ιστορικά τα ζώα είναι η ομάδα που έχει δεχτεί την περισσότερη και χειρότερη βία και εκμετάλλευση. Ως άτομο που πιστεύω στην ελευθερία και στην αυτοδιάθεση, ο vegan τρόπος ζωής ήταν μονόδρομος για εμένα ώστε να μπορώ να πω πως η καθημερινότητά μου ευθυγραμμίζεται με τις αξίες μου. Τελικά κατάφερα να τον εφαρμόσω στα 20 μου βέβαια. Διατροφικά, άλλαξαν όλα, γιατί μέχρι τότε ήμουν 100% κρεοφάγος. Έκανα λοιπόν τότε μία στροφή προς τα όσπρια, τα λαχανικά, τα δημητριακά, τους ξηρούς καρπούς, τους σπόρους και τα φρούτα.

Πόσο ακριβό είναι τελικά να είσαι vegan σήμερα στην Ελλάδα; Είναι μύθος ή πραγματικότητα ότι ο vegan τρόπος ζωής κοστίζει περισσότερο;

Eίναι μύθος που πιστεύω πως έχει δημιουργηθεί από ανθρώπους που δεν έχουν καταλάβει τι τρώμε εμείς οι vegan. Mάλιστα υπάρχει σχετική μελέτη της Αναστασίας Ψειρίδου (MPhil, PhD) και της Μαρίας Ελισσάβετ Μπόρα (MSc) με τίτλο “Kόστος & θρεπτικότητα 4 διατροφικών επιλογών στην Ελλάδα” η οποία λέει πως η φυτική διατροφή χωρίς επεξεργασμένα τρόφιμα (Whole Food Plant-based Diet) έχει 32% χαμηλότερο κόστος από τη συμβατική ελληνική διατροφή.

Θεωρείς ότι το κόστος μπορεί να αλλάζει, ανάλογα με τις συνήθειες; Τι συμβαίνει με το κόστος σούπερ μάρκετ, με το φαγητό εκτός σπιτιού και με τα vegan προϊόντα;

Το κόστος αλλάζει φυσικά με τις συνήθειες. Δηλαδή ένα άτομο που δεν μαγειρεύει στο σπίτι αλλά τρώει σε εστιατόρια ενδέχεται να πληρώσει κάποια πιάτα ακριβότερα εκτός αν εστιάσει σε ταβέρνες και μαγειρεία που σε αυτή την περίπτωση το κόστος του φαγητού του θα είναι χαμηλότερο συγκριτικά με ενός ατόμου που θα έτρωγε ζωικά από τα ίδια εστιατόρια. Το κόστος ανεβαίνει όταν μιλάμε για συγκεκριμένα προϊόντα όπως είναι τα φυτικά γάλατα και τα γιαούρτια και ένας σημαντικός λόγος είναι πως δεν θεωρούνται είδη πρώτης ανάγκης όπως τα αντίστοιχα ζωικά με αποτέλεσμα να έχουν αυξημένο συντελεστή ΦΠΑ.

Αυτό είναι ιδιαίτερα προβληματικό γιατί εκτός από τα vegan άτομα, επιβαρύνονται οικονομικά και άτομα με αλλεργίες και δυσανεξίες και έτσι δημιουργείται μία πολύ άδικη διάκριση.

Αυτό είναι σημαντικό να αλλάξει και επειδή στα πλαίσια του μηδενικού αποτυπώματος άνθρακα που είναι στόχος για την Ευρωπαϊκή Ένωση μέχρι το 2050, θα έπρεπε να ενθαρρύνεται η χρήση φυτικών προϊόντων και να είναι πιο εύκολα προσβάσιμα.

Μπορεί κάποιος να είναι vegan με χαμηλό budget; Τι θα έλεγες σε κάποιον που θέλει να ξεκινήσει αλλά φοβάται ότι δεν «βγαίνει» οικονομικά;

Αρχικά αποδείξαμε ήδη με την παραπάνω έρευνα πως ένα άτομο με χαμηλό μπάτζετ μπορεί να εξοικονομήσει και χρήματα ακολουθώντας whole food plant based diet, δηλαδή διατροφή που αποτελείται από όσπρια, λαχανικά, δημητριακά, ξηρούς καρπούς, σπόρους και φρούτα. Εφόσον λοιπόν η διατροφή αυτή στοιχίζει 32% λιγότερο από την συμβατική ελληνική, θα έχει και το οικονομικό περιθώριο να ξοδέψει σε ορισμένα επεξεργασμένα που έχουν μεγαλύτερο κόστος όπως είναι το τόφου ή το φυτικό γιαούρτι ή να φάει έξω κάτι πιο ακριβό ή διαφορετικά να παραμείνει στην Whole Food Plant-based Diet και έτσι να κάνει και οικονομία.

Υπάρχουν ελληνικά τρόφιμα ή συνήθειες που δείχνουν ότι η vegan διατροφή δεν είναι ούτε κάτι καινούργιο ούτε απαραίτητα ακριβό; Ποια θα ξεχώριζες;

Η παραδοσιακή ελληνική μεσογειακή διατροφή αποτελείται κατά βάση από φυτικές τροφές. Πιάτα όπως η φασολάδα, τα γεμιστά, οι γίγαντες, η φάβα, τα φασολάκια είναι μόνο λίγα από τα φαγητά που βρίσκονται συνέχεια στα ελληνικά τραπέζια. Εάν ρωτήσουμε ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας που έχουν ζήσει και σε πιο δύσκολες εποχές όπου δεν υπήρχε εύκολη πρόσβαση σε όλο αυτό το φαγητό που έχουμε τώρα, θα καταλάβουμε πως η βάση της διατροφής τους ήταν ό,τι παρήγαγαν στους λαχανόκηπούς τους.

Χωρίς διατροφικές οδηγίες και καθαρά από προσωπική εμπειρία, ποια είναι 4-5 καθημερινά vegan γεύματα που θεωρείς οικονομικά, χορταστικά και εύκολα;

Τα πιο βασικά γεύματα που ακολουθώ είναι κλασικά τα όσπρια κατσαρόλας που τα βάζεις να βράσουν και ναι μεν έχουν μία αναμονή μέχρι να μαγειρευτούν αλλά μετά έχεις φαγητό για 2 μέρες. Για πολύ γρήγορα πάω πάντα σε μακαρονάδες με ντοματούλα, σκόρδο, κρεμμύδι που αν βάλεις και ελιές και κάπαρη ξεφεύγουν γευστικά. Οι σούπες με ό,τι λαχανικό έχουμε στο ψυγείο σε συνδυασμό με δημητριακό όπως το ρύζι ή η κινόα, που το καλοκαίρι γίνεται σαλάτα αντί για σούπα είναι επίσης μία πολύ καλή λύση. Αλλά τα αγαπημένα μου είναι τα σαντουιτσάκια που βάζεις μέσα χούμους, λαχανικά, σπόρια ή ό,τι σου έρθει και φτιάχνεις ένα πολύ θρεπτικό γεύμα με ό,τι χρειάζεται το σώμα σου εκείνη τη στιγμή μέσα σε λίγα λεπτά.