Ενεργειακή κρίση σε δύο στενά: Από το Ορμούζ στο Μπαμπ αλ Μαντάμπ

Η ισορροπία του τρόμου στη Μέση Ανατολή συνεχίζεται, καθώς ΗΠΑ και Ιράν πραγματοποιούν διαπραγματεύσεις αλλά με το δάχτυλο στη σκανδάλη. Και όσο τα στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά, η θηλιά της ενεργειακής κρίσης σφίγγει. 

Το Ιράν απέρριψε την πρόταση 15 σημείων του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος παρόλα αυτά δήλωσε ότι οι συνομιλίες  με την Τεχεράνη εξελίσσονται «πολύ καλά» και ανακοίνωσε νέα παράταση για 10 ημέρες στο σχέδιο επίθεσης σε ιρανικές ενεργειακές εγκαταστάσεις. Ταυτόχρονα το Πεντάγωνο ετοιμάζεται για χερσαία επίθεση στο Ιράν.

Αλλά και το Ιράν έχει συγκεντρώσει ήδη ένα εκατομμύριο μαχητές για να αμυνθεί σε αυτή την περίπτωση, σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο Tasnim. Την ίδια στιγμή στην Τεχεράνη ακούγονται όλο και πιο δυνατά οι σκληροπυρηνικές φωνές υπέρ της αποχώρησης από τη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων (NPT), κάτι που θα ισοδυναμούσε με επίσημη δήλωση του Ιράν για πρόθοεση κατασκευής πυρηνικής βόμβας.

Μέσα σε αυτό το τρομαχτικό πλαίσιο, ο Αμερικανός ΥΠΕΞ, Μάρκο Ρούμπιο, θα συναντηθεί σήμερα στη Γαλλία με τους ομολόγους του των χωρών της G7. Και αναμένεται να ζητήσει εκ νέου βοήθεια σε έναν πόλεμο για τον οποίο οι ΗΠΑ και το Ισραήλ δεν τους ρώτησαν.

Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας είχε δηλώσει ειδικότερα χθες ότι είναι «προς το συμφέρον» των χωρών της G7 να βοηθήσουν ώστε να ανοίξουν και πάλι τα Στενά του Ορμούζ για τη ναυσιπλοΐα. Ενώ εξέφρασε εκ νέου την απογοήτευση  της Ουάσινγκτον για τη στάση των συμμάχων της.

Γαλλία – Βρετανία – ναυτική συμμαχία

Οι χώρες- μέλη της G7, δηλαδή η Γαλλία, η Βρετανία, η Γερμανία, η Ιταλία, ο Καναδάς και η Ιαπωνία, εξέφρασαν εν τω μεταξύ την επιθυμία για μία διπλωματική διέξοδο στον πόλεμο με το Ιράν, στον οποίο αρνούνται να αναμειχθούν. Η Γαλλία, που ασκεί εφέτος την εκ περιτροπής προεδρία της G7, καθώς και η Βρετανία, συζητούν πάντως για τη σύσταση μίας “ναυτικής συμμαχίας” με στόχο τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα στενά του Ορμούζ. 

Ο αρχηγός του Γαλλικού Ναυτικού, ναύαρχος Νικολά Βοζούρ, δήλωσε ότι είχε πρόσφατα συνομιλίες με ομολόγους του από τη Βρετανία, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Ελλάδα, την Ινδία και την Ιαπωνία, σχετικά με την κατάσταση στη Μέση Ανατολή. Ενώ ο αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων της Γαλλίας, πτέραρχος Φαμπιάν Μαντόν, συζήτησε μέσω τηλεδιάσκεψης, με εκπροσώπους 35 χωρών, όπως ανακοίνωσε το γαλλικό υπουργείο Άμυνας, χωρίς να αποκαλύψει ποιες χώρες συμμετείχαν.

Το υπουργείο Άμυνας της Γαλλίας πάντως ξεκαθάρισε ότι αυτή η πρωτοβουλία “είναι αυστηρά αμυντική” και δεν σχετίζεται με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή. “Ο στόχος είναι να οργανωθεί η επανέναρξη της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ αφού παύσουν οι εχθροπραξίες“, τόνισε.

Σύμφωνα δε με βρετανικά ΜΜΕ, η Μεγάλη Βρετανία και η Γαλλία σχεδιάζουν άμεσα συνάντηση με τη συμμετοχή 30 χωρών και σκοπό τη δημιουργία ενός διεθνούς συνασπισμού που θα εγγυάται την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα στενά του Ορμούζ.

Το “μακρύ χέρι” του Ιράν στην Ερυθρά Θάλασσα

Το Ιράν όμως όχι μόνο έχει τον έλεγχο στα στενά του Ορμούζ, αλλά με τους Χούθι ως “μακρύ του χέρι” μπορεί να προκαλέσει και δεύτερο “βραχυκύκλωμα” στην παγκόσμια οικονομία, δημιουργώντας προβλήματα στη ναυσιπλοΐα και στην Ερυθρά Θάλασσα.

Την Τετάρτη το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο Tasnim, επικαλούμενο ιρανική στρατιωτική πηγή που δεν κατονομάζει, προειδοποίησε ότι θα μπορούσε να ανοίξει ένα νέο μέτωπο στο στενό Μπαμπ αλ Μαντάμπ, εάν πραγματοποιηθούν επιθέσεις στο έδαφος ή στα νησιά του Ιράν όπως η νήσος Χάργκ.

Δεν ήταν τυχαίο λοιπόν ότι μέχρι σήμερα οι Χούθι, που πρόσκεινται στο καθεστώς της Τεχεράνης, είχαν παραμείνει ηχηρά σιωπηλοί και εντυπωσιακά αδρανείς. Αποτελούν τις εφεδρείες του Ιράν στην περίπτωση που οι ΗΠΑ, με ή χωρίς συμμαχική βοήθεια, επιχειρήσουν να ανοίξουν δια της βίας τα στενά του Ορμούζ. Διότι ένα νέο μέτωπο στο στενό Μπαμπ αλ Μαντάμπ θα ακύρωνε σε σημαντικό βαθμό το άνοιγμα των στενών του Ορμούζ. Εάν βέβαια υποτεθεί ότι το δεύτερο είναι όντως εφικτό.

Σημειωτέον ότι το στενό Μπαμπ αλ Μαντάμπ είναι το θαλάσσιο πέρασμα από την Ερυθρά Θάλασσα προς τον κόλπο του Άντεν, μεταξύ Υεμένης και Τζιμπουτί. Υπενθυμίζεται δε ότι στο Τζιμπουτί περιπολεί η ελληνική φρεγάτα “Σπέτσαι” στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής επιχείρησης “Ασπίδες”.

Η θέση της Ελλάδας

Η χώρα μας, όπως και τα υπόλοιπα κράτη- μέλη της ΕΕ, είχε αρνηθεί την εμπλοκή σε μία ναυτική επιχείρηση στα στενά του Ορμούζ. Μάλιστα η ελληνική κυβέρνηση μεταξύ άλλων είχε επικαλεστεί ότι οι “Ασπίδες” είχαν σαφώς προσδιορισμένη γεωγραφικά εντολή και ότι στο πλαίσιο αυτής έχει σταλεί η ελληνική φρεγάτα στο Τζιμπουτί.

Εάν όμως οι μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες, επισήμως η ΕΕ ή ο ΟΗΕ, αποφασίσουν κάποια αποστολή στην περιοχή, εφόσον βέβαια έχουν σταματήσει οι πολεμικές επιχειρήσεις ΗΠΑ και Ισραήλ, η Ελλάδα προφανώς δεν θα μείνει εκτός, αφού ως η χώρα με το μεγαλύτερο εμπορικό στόλο στον κόσμο έχει ενδιαφέρον για την ελευθερία της διεθνούς ναυσιπλοΐας.

Σημειωτέον ότι ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας χθες στο υπουργικό συμβούλιο τόνισε “αυτά που συμβαίνουν στη Μέση Ανατολή επηρεάζουν άμεσα την πατρίδα μας, πέραν των οικονομικών επιπτώσεων, είτε μιλάμε για τον ελληνισμό της Κύπρου, είτε για την ελεύθερη ναυσιπλοΐα με τα στενά του Ορμούζ, είτε για την ενεργειακή ασφάλεια.”

Και πρόσθεσε ότι: “Όλες αυτές είναι πτυχές της κρίσης που μας επηρεάζουν άμεσα. Για αυτό η Ελλάδα είναι και θα είναι παρούσα, είτε στο Συμβούλιο Ασφαλείας, είτε στην ΕΕ, είτε διμερώς και πολυμερώς μέσω των σημαντικών στρατηγικών σχέσεων που έχουμε αναπτύξει με όλες τις χώρες της Μέσης Ανατολής και του Περσικού Κόλπου”.