Η νέα γενιά ερμηνεύει Θάνο Μικρούτσικο: “Είναι τα τραγούδια που κουβαλάς μέσα σου”

Η μουσική του Θάνου Μικρούτσικου επιστρέφει στη σκηνή μέσα από τις φωνές μιας νεότερης γενιάς δημιουργών, σε ένα αφιέρωμα που θα παρουσιαστεί την Τρίτη 31 Μαρτίου 2026 στην Κεντρική Σκηνή του Σταυρού του Νότου. Μια βραδιά που μοιάζει με σκυταλοδρομία μνήμης και παρόντος, εκεί όπου τα τραγούδια του μεγάλου συνθέτη περνούν από χέρι σε χέρι και αποκτούν νέα ζωή.

Οι Μιχάλης και Παντελής Καλογεράκης, Απόστολος Κίτσος, Σταύρος Τσαντές, Κωστής Χρήστου και Sophie Lies προσεγγίζουν εκ νέου το έργο του, επιχειρώντας να το φέρουν πιο κοντά στη δική τους γενιά. Τα τραγούδια «μιλάνε για το αύριο και το χτες» και αντέχουν στον χρόνο, επειδή κουβαλούν μέσα τους τη διαρκή ανησυχία για τον κόσμο και τη θέση του ανθρώπου μέσα σε αυτόν.

Ο ίδιος ο Θάνος Μικρούτσικος υπήρξε ένας δημιουργός που στάθηκε με αγάπη δίπλα στους νεότερους καλλιτέχνες, ενθαρρύνοντάς τους να οικειοποιηθούν το έργο του και να το ερμηνεύσουν μέσα από τη δική τους εμπειρία. Η μουσική του είναι ένα εγχείρημα συνέχειας. Ένα έργο ζωντανό, που μετασχηματίζεται και συνομιλεί με τις νέες συνθήκες κάθε εποχής.

Η ιδιαιτερότητα του συγκεκριμένου αφιερώματος, σε σχέση με τις πολλές αξιόλογες βραδιές που έχουν αφιερωθεί στον συνθέτη, βρίσκεται στην ιδέα τα τραγούδια να ερμηνευτούν αποκλειστικά από νέους τραγουδιστές και τραγουδοποιούς. Μια επιλογή που ασφαλώς θα αφήσει το δικό της αποτύπωμα στο αισθητικό αποτέλεσμα της παράστασης. Μια φρέσκια ματιά και μια διαφορετική ενέργεια πάνω σε ένα ήδη ισχυρό υλικό.

Στο αφιέρωμα αυτό, με νέες ενορχηστρώσεις του Γιάννη Λουπάκη και του Γιώργου Καρούμπαλου, αναδεικνύονται οι εμβληματικές στιγμές της δημιουργίας του Θάνου Μικρούτσικου. Τραγούδια που έχουν εγγραφεί στη συλλογική μνήμη, αλλά και κάποια λιγότερο παιγμένα σε σχέση με άλλα, επανέρχονται μέσα από «τα όνειρα των εραστών, τα δάκρυα των ποιητών και των τρελών τα γέλια», επιβεβαιώνοντας τη διαχρονική τους δύναμη.

«Ο μόνος δρόμος είναι ο δρόμος!»

Η φράση «ο μόνος δρόμος είναι ο δρόμος» αποκτά εδώ τη βαρύτητα μιας παρακαταθήκης. Ο Μικρούτσικος άφησε πίσω του έναν ανοιχτό ορίζοντα, έναν τρόπο να βλέπεις τη μουσική και τη ζωή ως διαρκή κίνηση, ως υπέρβαση. Την ίδια ιδέα συμπυκνώνει και η γνωστή του προτροπή να «χορεύουμε πάνω στο φτερό του καρχαρία», δηλαδή να ξεπερνάμε τα όριά μας και να επιχειρούμε το αδύνατο.

Ο Θάνος Μικρούτσικος αντιμετώπιζε το έργο του ως μια ανοιχτή διαδικασία, που βρίσκει συνέχεια μέσα από νέες φωνές και νέες αναγνώσεις. Τα τραγούδια του αποκτούν νέα ενέργεια κάθε φορά που περνούν σε διαφορετικά χέρια και επανατοποθετούνται στο παρόν. Η ουσία αυτής της συνάντησης θα φανεί στη σκηνή, εκεί όπου ο σεβασμός συνυπάρχει με την προσωπική ματιά και μετατρέπει τα τραγούδια σε κάτι εκ νέου προσωπικό.

«Αν η μισή μου καρδιά»

Στη σκηνή θα δούμε καλλιτέχνες που ακολουθούν μια παράλληλη πορεία στο σύγχρονο ελληνόφωνο τραγούδι. Νέοι δημιουργοί που κουβαλούν την παρακαταθήκη του Θάνου. Γιατί με τα τραγούδια του είδαν και ένιωσαν τον κόσμο διαφορετικά. Τα ποιήματα του Καββαδία, όπως τα μελοποίησε ο Μικρούτσικος, σημάδεψαν βαθιά τον Παντελή Καλογεράκη. Αλλά ήταν τα τραγούδια του με τη φωνή της Δ. Δημητριάδη που έχουν χαραχτεί μέσα του από νωρίς. Και όταν τον ρωτάμε ποιο τραγούδι ξεχωρίζει απαντάει το «Αν η μισή μου καρδιά»: «Είναι το πρώτο τραγούδι του Μικρούτσικου που άκουσα και ερωτεύτηκα. Το βρίσκω τόσο ευαίσθητα και ανοιχτά μελοποιημένο και ερμηνευμένο».

Το «Αν η μισή μου καρδιά» είναι ένα από τα πιο γνωστά μελοποιημένα ποιήματα του Ναζίμ Χικμέτ. Έχει ταυτιστεί κυρίως με τη μελοποίηση του Θάνου Μικρούτσικου το 1975, στον δίσκο “Πολιτικά τραγούδια”, τον πρώτο προσωπικό του. Το «Αν η μισή μου καρδιά» μεταφρασμένο από τον Γιάννη Ρίτσο, μελοποιήθηκε από τον Μικρούτσικο το 1974. Ο συνθέτης πίστευε πολύ τη συγκεκριμένη μελοποίηση και ένοιωσε κάποια απογοήτευση όταν εντελώς τυχαία ανακάλυψε ότι το ίδιο ποίημα έχει μελοποιήσει πρώτος ο Μάνος Λοΐζος.

Ο Μάνος Λοΐζος θα ερμηνεύσει μαζί με τον Χρήστο Λεοντή, το μελοποιημένο από τον Μικρούτσικο «Αν η μισή μου καρδιά», σε συναυλία στο γήπεδο του Πανιωνίου τον Ιούλη του 1981. Το τραγούδι έχουμε ακούσει με τη φωνή της Μαρίας Δημητριάδη, αλλά και σε νέες ερμηνείες πχ από τα Υπόγεια Ρεύματα.

Το «Λούνα Παρκ» και «Μια πίστα από Φώσφορο»

Η Sophie Lies, μέσα από τα τραγούδια της αναζητά έναν τρόπο να εκφράσει όσα αισθάνεται και όσα αντιλαμβάνεται για τον κόσμο, τους ανθρώπους και τη δική της διαδρομή. Με αυτή τη ματιά προσεγγίζει και το αφιέρωμα στον Θάνο Μικρούτσικο, επιλέγοντας τραγούδια που λειτουργούν σαν μικρές προσωπικές αφηγήσεις. Για τη συμμετοχή της στο αφιέρωμα μας λέει: «Από τα τραγούδια που θα ερμηνεύσω στο live, νομίζω ότι ξεχωρίζω λίγο περισσότερο το Λούνα Παρκ σε στίχους του Άλκη Αλκαίου και ερμηνεία του Δημήτρη Μητροπάνου. Πέρα από το ότι με συγκινεί πολύ, έχει και μια πολύ ξεχωριστή θέση στην καρδιά μου γιατί είναι συνδεδεμένο με έναν πολύ αγαπημένο μου φίλο, ο οποίος το τραγουδάει συχνά και το αγαπά βαθιά, όπως και τους δημιουργούς του.»

Το «Λούνα Παρκ» άνοιγε τον δίσκο «Στου αιώνα την παράγκα», που κυκλοφόρησε το 1996, έναν από τους πιο εμβληματικούς της δεκαετίας, σε μουσική Θάνου Μικρούτσικου και με τη φωνή του Δημήτρη Μητροπάνου. Σε αυτή τη συνάντηση, ο Μικρούτσικος άφησε χώρο στη φωνή του Μητροπάνου να αναπνεύσει και να απλωθεί, φωτίζοντας τη δύναμη και τη βαθιά της συγκίνηση μέσα από τραγούδια που μιλούν κατευθείαν στην καρδιά.

«Οπότε όταν το φέρνω κατά νου, πιο πολύ εκείνον ακούω να το τραγουδάει στο κεφάλι μου παρά τον Μητροπάνο, ο οποίος έτσι κι αλλιώς με συνεπαίρνει. Φυσικά, θα είναι πολύ ξεχωριστή στιγμή για μένα και το ντουέτο που θα κάνουμε με τον Απόστολο Κίτσο στο “Μια πίστα από Φώσφορο”», μας λέει η Sophie Lies, αναφέροντας ένα ακόμη εμβληματικό τραγούδι που θα ακουστεί στο live.

Το «Μια πίστα από Φώσφορο», σε στίχους της Λίνας Νικολακοπούλου, φέρνει στον νου την ερμηνεία της Χάρις Αλεξίου, ενώ η Ρίτα Αντωνοπούλου έχει δώσει στο τραγούδι μια δική της, βαθιά εσωτερική διάσταση, ανοίγοντας νέους δρόμους στην ερμηνεία του.

Αυτό το ταξίδι των τραγουδιών, από φωνή σε φωνή και από εποχή σε εποχή, φωτίζει και την ουσία της βραδιάς στο Σταυρό του Νότου. Και για αυτό η φράση «ο μόνος δρόμος είναι ο δρόμος» συμπυκνώνει για τον Θάνο Μικρούτσικο μια βαθιά πίστη στην κίνηση ως ουσία της ζωής και της δημιουργίας. Ο δρόμος γίνεται μια συνεχής πορεία, μια διαδικασία εξέλιξης και αναμέτρησης με το παρόν, όπου η πράξη έχει μεγαλύτερη σημασία από τον προορισμό. Εκεί δοκιμάζονται οι αντοχές, εκεί γεννιούνται οι ιδέες, εκεί συναντιούνται οι άνθρωποι. Μέσα σε αυτή τη διαδρομή, η τέχνη, η σκέψη και η στάση ζωής συνυπάρχουν ως ενεργή συμμετοχή στον κόσμο, ως ανάγκη να προχωράς, να μετακινείσαι και να υπερβαίνεις τα όριά σου.

Η ερμηνεία αυτών των τραγουδιών από νέους καλλιτέχνες αποκτά ιδιαίτερη σημασία, γιατί μετατρέπει τη μνήμη σε ζωντανή πράξη. Όταν μια νεότερη γενιά παίρνει τη σκυτάλη με σεβασμό, φέρνει το έργο στο παρόν, το διαβάζει ξανά μέσα από τη δική της εμπειρία και το συνεχίζει. Έτσι, το έργο παραμένει ζωντανό, αποκτά νέα φωνή και νέο ακροατήριο, διατηρεί την ουσία του και ανοίγει δρόμο για τη δική του επόμενη διαδρομή.