Τα αθάνατα του Γκάτσου: 5 τραγούδια από το αφιέρωμα του Μανώλη Μητσιά

«Οι αληθινοί ποιητές ανακαλύπτονται κάθε φορά και διαφορετικά. Ο Νίκος Γκάτσος ανήκει σε αυτούς», είχε πει ο Μάνος Χατζιδάκις. Κάθε νέα συνάντηση με το έργο του μεγάλου μας ποιητή επιβεβαιώνει αυτή τη διαπίστωση, μέσα από τη δύναμη της γλώσσας και τη διαχρονία των θεμάτων του.

Την Πέμπτη 5 Φεβρουαρίου και το Σάββατο 7 Φεβρουαρίου 2026, o Μανώλης Μητσιάς ανεβαίνει στη σκηνή του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών για να τραγουδήσει τον κόσμο του Νίκου Γκάτσου. Ο ποιητής τού εμπιστεύτηκε τα περισσότερα τραγούδια του, σχεδόν εκατό, γραμμένα ειδικά για τη φωνή του. Η σχέση τους χτίστηκε στον χρόνο και πήρε τη μορφή μιας σπάνιας ανθρώπινης και καλλιτεχνικής συγγένειας

Ο Μητσιάς βρέθηκε κοντά στον Γκάτσο στα στέκια όπου συναντιούνταν δημιουργοί που σημάδεψαν τον ελληνικό πολιτισμό. Εκεί γνώρισε και τον Μάνο Χατζιδάκι, μαζί με άλλες σημαντικές προσωπικότητες της τέχνης. Αυτές οι συναντήσεις τον διαμόρφωσαν ερμηνευτικά και συνέβαλαν καθοριστικά στη συγκρότηση της προσωπικότητας και του ρεπερτορίου του.

Απ’ τα “Θαλασσινά φεγγάρια” στην “Αθανασία”

Στο πρώτο μέρος της συναυλίας θα παρουσιαστούν, για πρώτη φορά όλα μαζί, τα τραγούδια του δίσκου «Θαλασσινά φεγγάρια» σε μουσική Μίκη Θεοδωράκη. Έντεκα τραγούδια που γράφτηκαν στα τέλη της δεκαετίας του ’60 και κυκλοφόρησαν το 1974, αποτελώντας σημείο αναφοράς για την ελληνική μουσική σκηνή. Στο ίδιο μέρος της βραδιάς θα ακουστούν το «Τραγούδι του παλιού καιρού» σε μουσική Ηλία Ανδριόπουλου και το «1922» σε μουσική Δήμου Μούτση.

Στο δεύτερο μέρος, το πρόγραμμα περιλαμβάνει δεκαεπτά τραγούδια σε μουσική Μάνου Χατζιδάκι, από τους δίσκους «Της γης το χρυσάφι», «Χειμωνιάτικος ήλιος» και «Αθανασία». Την επιμέλεια των συναυλιών υπογράφει η Αγαθή Δημητρούκα.

Η σχέση μου μαζί του ήταν πατρική. Όταν είχα απορίες για κάτι, τον ρωτούσα «κύριε Γκάτσο, τι να κάνω;», κι εκείνος μου έλεγε πάντα «μονάχος σου θα το βρεις» ή «εσύ ξέρεις» – Μ.Μητσιάς

Οι δύο αυτές συναυλίες λειτουργούν ως συνάντηση μνήμης και παρόντος, με τον Μανώλη Μητσιά να επιστρέφει στον πυρήνα ενός έργου που σημάδεψε τη διαδρομή του και τη συλλογική μας ακρόαση. Μέσα από τα τραγούδια, ο λόγος του Νίκου Γκάτσου αποκτά ξανά φωνή και σώμα στη σκηνή, υπενθυμίζοντας τη δύναμη της ποίησης όταν βρίσκει τον δρόμο της προς το τραγούδι. Παράλληλα, το έργο του συγκινεί και λειτουργεί ως ζωντανό πεδίο συνάντησης για τις νεότερες γενιές. Μια αφορμή να ακουμπήσουν και οι νεότεροι σε έναν λόγο επίκαιρο, ανθρώπινο και βαθιά ελληνικό, που αντέχει στον χρόνο και επιστρέφει πάντα με την ίδια καθαρότητα.

5 τραγούδια που θα μας ταξιδέψουν στο αφιέρωμα για τον Γκάτσο

Το πανηγύρι των άστρων (μουσική: Μίκης Θεοδωράκης)

«Βάλτο μαχαίρι σου στο θηκάρι…». Οι στίχοι του Γκάτσου και η μουσική του Θεοδωράκη συνθέτουν ένα τραγούδι με έντονη συμβολική φόρτιση. Αρχές του 1967 ο Μίκης ετοιμάζει τον κύκλο τραγουδιών του σε στίχους αποκλειστικά του Ν. Γκάτσου και τίτλο «Έξη Φεγγάρια Της Θάλασσας». Τις ερμηνείες των έξι τραγουδιών μοιράζονται ο βασικός ερμηνευτής του συνθέτη Γρηγόρης Μπιθικώτσης και η Βίκυ Μοσχολιού, που για πρώτη και εν τέλει μοναδική φορά ηχογραφεί τραγούδια του Θεοδωράκη σε πρώτη εκτέλεση. Ο δίσκος είναι έτοιμος στα μέσα Απρίλη του ’67, αλλά η κυκλοφορία του “αναβάλλεται” για μια επταετία. Θα κυκλοφορήσει ως μεγάλος δίσκος βινυλίου το 1974, με τον τίτλο “Θαλασσινά Φεγγάρια”.

1922 (μουσική: Δήμος Μούτσης)

“Παιδάριο παιδάριο στην Προύσσα στον Σαγγάριο μες στου πολέμου τη φωτιά έριξ’ η μοίρα τα χαρτιά και με την πρώτη καραβιά γλιτώσαμε από την σκλαβιά και πέσαμε στην προσφυγιά”. Ένα τραγούδι που συνομιλεί με τη συλλογική μνήμη της Μικρασιατικής Καταστροφής. Ο Δήμος Μούτσης μελοποιεί στίχους του Γκάτσου για τον δίσκο «Το δρομολόγιο» του 1979, ολοκληρώνοντας μια μακρά και ουσιαστική συνεργασία με τον Μανώλη Μητσιά.

Η μικρή Ραλλού (μουσική: Μάνος Χατζιδάκις)

Περιλαμβάνεται στον δίσκο «Της Γης το χρυσάφι » του 1971 με την εξαίρετη ερμηνεία του Μανώλη Μητσιά.  Το τραγούδι κυκλοφόρησε και σε δίσκο 45 στροφών το 1973, μαζί με την «Πρωτομηνιά», αποτυπώνοντας τη λεπτότητα και τη δραματικότητα του κόσμου του Χατζιδάκι. Κλασική χαρακτηρίζεται και η εκτέλεση από την Φλέρυ Νταντωνάκη.

Πώς να κρατήσω το φως που βασιλεύει (μουσική: Μάνος Χατζιδάκις)

Περιλαμβάνεται στο άλμπουμ «Χειμωνιάτικος ήλιος» που κυκλοφόρησε το 1986 από τη Minos–EMI. Ένα τραγούδι που αναπτύσσει έναν στοχασμό πάνω στον χρόνο και τη φθορά.

Ο Γιάννης ο φονιάς (μουσική: Μάνος Χατζιδάκις)

Από τον δίσκο «Αθανασία» του 1976, με τη συμμετοχή της Δήμητρας Γαλάνη. Ένα αφηγηματικό τραγούδι που αξιοποιεί τη λαϊκή φόρμα και την ποιητική διεισδυτικότητα του Γκάτσου.