Γιατί τα emojis στο πρόσωπο δεν κρύβουν πραγματικά τα παιδιά online

Ένας ειδικός στην κυβερνοασφάλεια κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για μια πρακτική που έχει γίνει σχεδόν αντανακλαστική από τους γονείς: τα emoji που κρύβουν τα πρόσωπα παιδιών σε φωτογραφίες που ανεβαίνουν στα social media.

Πολλοί γονείς, φοβούμενοι την έκθεση των παιδιών τους στο διαδίκτυο, αποφεύγουν τις δημόσιες αναρτήσεις. Άλλοι επιλέγουν μια ενδιάμεση λύση, να καλύπτουν το πρόσωπο του παιδιού με ένα emoji, πιστεύοντας ότι έτσι διαφυλάσσουν την ιδιωτικότητά του.

Οι ειδικοί ωστόσο, προειδοποιούν ότι η εν λόγω πρακτική δημιουργεί μια ψευδαίσθηση ασφάλειας και δεν προσφέρει ουσιαστική προστασία.

Σε μια εποχή όπου η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αλλοιώσει εικόνες με ελάχιστη προσπάθεια (ακόμη και με τρόπους βαθιά ανησυχητικούς, όπως τα περιστατικά ψηφιακής “απογύμνωσης” φωτογραφιών χωρίς συναίνεση) κάθε δημόσια εικόνα αποκτά μεγαλύτερο ρίσκο από ποτέ.

Η Lisa Ventura, βραβευμένη ειδικός στην κυβερνοασφάλεια, μιλώντας στον Independent, είναι ξεκάθαρη: «Το να βάζεις ένα emoji πάνω στο πρόσωπο ενός παιδιού δεν προσφέρει σχεδόν καμία πραγματική προστασία ιδιωτικότητας. Πρόκειται περισσότερο για ένα “placebo” ασφάλειας, για την αίσθηση ότι κάνεις κάτι παρά για πραγματική ασφάλεια».

Ο όρος περιγράφει μέτρα που μοιάζουν καθησυχαστικά, αλλά στην πράξη έχουν ελάχιστο αντίκτυπο. Σαν έναν έλεγχο που γίνεται απλώς για τα μάτια του κόσμου.

Όπως εξηγεί η Ventura, το ζήτημα δεν βρίσκεται σε μία μεμονωμένη εικόνα. Οι περισσότεροι γονείς ανεβάζουν πολλές φωτογραφίες με την πάροδο του χρόνου. Και αυτές, όλες μαζί, συνθέτουν ένα πλήρες ψηφιακό αποτύπωμα.

Ακόμη κι αν το πρόσωπο δεν φαίνεται, παραμένουν δεκάδες αναγνωρίσιμες πληροφορίες: μια σχολική στολή, το περιβάλλον, οι συνήθειες, οι τοποθεσίες.

«Όλα αυτά χτίζουν ένα προφίλ. Κάθε φωτογραφία που ανεβαίνει στο διαδίκτυο εκπαιδεύει αλγορίθμους αναγνώρισης προσώπου και τροφοδοτεί διαφημιστικά συστήματα», επισημαίνει.

Μπορεί να “αφαιρεθεί” το emoji;

Ένας συχνός φόβος είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αφαιρέσει το emoji και να αποκαλύψει το πρόσωπο από κάτω. Η ειδικός ξεκαθαρίζει ότι αυτό δεν ισχύει.

Το emoji ενσωματώνεται στην εικόνα και δεν υπάρχει “κάτι από πίσω” που μπορεί να αποκαλυφθεί.

Ο πραγματικός κίνδυνος δεν είναι η αφαίρεση του emoji, αλλά το σύνολο των πληροφοριών που συνεχίζουν να δημοσιοποιούνται, έστω και με καλυμμένο πρόσωπο.

Η απάντηση στο πώς μπορούν οι γονείς να προστατεύσουν τα παιδιά τους είναι σκληρή αλλά σαφής: η μόνη πλήρως ασφαλής επιλογή είναι να μην ανεβάζουν δημόσια φωτογραφίες των παιδιών τους.

«Αν δεν θα δίνατε αυτή τη φωτογραφία σε έναν άγνωστο στον δρόμο, μην την ανεβάζετε στο διαδίκτυο. Γιατί ουσιαστικά αυτό κάνετε – με τη διαφορά ότι αυτός ο άγνωστος μπορεί να την κρατήσει για πάντα ή να τη χρησιμοποιήσει με τρόπους που δεν μπορείτε να ελέγξετε», τονίζει χαρακτηριστικά η Lisa Ventura.

Ενώ σε άλλο σημείο υπενθυμίζει ότι τα ψηφιακά ίχνη είναι δύσκολο, αν όχι αδύνατο, να διαγραφούν. Και τα παιδιά, στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν έχουν λόγο στο αν και πώς μοιράζεται η εικόνα τους.

«Τα παιδιά αξίζουν να έχουν αυτό το δικαίωμα προστατευμένο μέχρι να είναι αρκετά μεγάλα για να αποφασίσουν τα ίδια για το ψηφιακό τους αποτύπωμα», καταλήγει.