Μετά από πόσο καιρό εξαφανίζονται τα αποτελέσματα των φαρμάκων απώλειας βάρους;

Αρκετοί άνθρωποι που σταματούν τη χρήση φαρμάκων για απώλεια βάρους επανέρχονται στο προηγούμενο βάρος τους μέσα σε δύο χρόνια, σύμφωνα με μια νέα ανασκόπηση υπαρχουσών μελετών.

Αυτή η τάση επαναπρόσληψης βάρους είναι σημαντικά πιο γρήγορη σε σχέση με εκείνους που χάνουν βάρος μέσω αλλαγών στον τρόπο ζωής τους, όπως η διατροφή και η άσκηση, χωρίς να βασίζονται σε φάρμακα GLP-1, αναφέρουν ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης σε μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The BMJ.

Το GLP-1, το οποίο σημαίνει «γλυκαγόνο-όμοιο πεπτίδιο 1», είναι μια ορμόνη που παράγεται φυσικά από το σώμα και βοηθά στην αποστολή σημάτων στον εγκέφαλο και το έντερο ότι έχουμε χορτάσει και δεν χρειάζεται να φάμε άλλο.

Τα φάρμακα για την απώλεια βάρους μιμούνται τη δράση αυτής της ορμόνης αυξάνοντας την έκκριση ινσουλίνης για να μειώσουν τη γλυκόζη στο αίμα. Επιπλέον, επιβραδύνουν την κίνηση της τροφής μέσω του πεπτικού συστήματος, βοηθώντας τους ανθρώπους να νιώθουν πλήρεις πιο γρήγορα και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, ενώ ενεργούν στον εγκέφαλο για να μειώσουν την όρεξη.

Τα φάρμακα GLP-1, όπως τα Ozempic, Wegovy, Mounjaro και Zepbound, έχουν αποδειχθεί εξαιρετικά αποτελεσματικά για την απώλεια βάρους.

Ωστόσο, ερευνητές του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης ανέλυσαν τα αποτελέσματα 37 μελετών που περιλάμβαναν περισσότερους από 9.300 ενήλικες. Διαπίστωσαν ότι «η επαναπρόσληψη βάρους μετά τη διακοπή των φαρμάκων ήταν ταχύτερη από ότι μετά την ολοκλήρωση προγραμμάτων απώλειας βάρους με συμπεριφορικές προσεγγίσεις, όπως η διατροφή και η υποστήριξη άσκησης, κατά περίπου 0,3 κιλά (0,7 λίβρες) το μήνα», σύμφωνα με δήλωση της μελέτης.

«Αυτό δεν είναι αποτυχία των φαρμάκων, αντανακλά τη φύση της παχυσαρκίας ως χρόνιας, υποτροπιάζουσας κατάστασης», δήλωσε ο κύριος συγγραφέας της μελέτης, Σαμ Γουέστ, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Τμήμα Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, στην ανακοίνωσή του.

«Πρόκειται για μια προειδοποιητική σημείωση για τη βραχυχρόνια χρήση χωρίς μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση στη διαχείριση του βάρους».

Η υπερφαγία πιο πιθανή

Ο Άνταμ Κόλινς, αναπληρωτής καθηγητής διατροφής στο Πανεπιστήμιο του Σάρεϊ στην Αγγλία, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, χαρακτήρισε τη μελέτη «χρονικά σωστή και σημαντική».

Ο Κόλινς υπογράμμισε ότι η επαναπρόσληψη βάρους είναι ένα κοινό πρόβλημα σε όλες τις παρεμβάσεις απώλειας βάρους, αλλά η μελέτη δείχνει ότι το πρόβλημα αυτό εντείνεται με τα φάρμακα GLP-1. Παράλληλα, προσέφερε μερικές πιθανές εξηγήσεις για το γιατί συμβαίνει αυτό.

«Η τεχνητή χορήγηση επιπέδων GLP-1 που είναι αρκετές φορές υψηλότερα από τα φυσιολογικά για μεγάλο χρονικό διάστημα μπορεί να προκαλέσει μείωση της φυσικής παραγωγής του GLP-1 και να κάνει τον οργανισμό λιγότερο ευαίσθητο στα αποτελέσματά του», είπε σε δήλωσή του που κοινοποιήθηκε στο CNN από το Science Media Centre.

Πρόσθεσε ότι αυτό δεν είναι πρόβλημα όσο χρησιμοποιούνται τα φάρμακα, αλλά όταν απομακρυνθεί αυτή η πηγή GLP-1, η υπερφαγία γίνεται «πολύ πιο πιθανή».

«Όπως και με κάθε εξαρτημένο άτομο, το να κόψεις απότομα τη χρήση είναι πραγματική πρόκληση. Αυτό εντείνεται αν το άτομο έχει βασιστεί αποκλειστικά στα φάρμακα GLP-1 για να κάνει τη “βαριά δουλειά” κατά την απώλεια βάρους», σημείωσε, αντί να έχει κάνει συμπεριφορικές αλλαγές.

Συμπεράσματα μακροπρόθεσμου χαρακτήρα με προσοχή

Η Μαρί Σπρέκλι, ερευνήτρια παχυσαρκίας και διατροφολόγος δημόσιας υγείας στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ στην Αγγλία, που δεν συμμετείχε στη μελέτη, προειδοποίησε ότι τα συμπεράσματα της μελέτης για τη μακροχρόνια επαναπρόσληψη βάρους βασίζονται σε μοντέλα πρόβλεψης και όχι σε δεδομένα που παρατηρήθηκαν, καθώς η περίοδος παρακολούθησης μετά τη διακοπή της θεραπείας με τα νεότερα φάρμακα περιορίζεται σε περίπου 12 μήνες.

«Ως αποτέλεσμα, οι δηλώσεις για τη μακροχρόνια επαναπρόσληψη βάρους εντός δύο ετών βασίζονται σε επεκτάσεις πέρα από τα διαθέσιμα δεδομένα», είπε σε δήλωσή της που κοινοποιήθηκε στο CNN από το Science Media Centre, τονίζοντας ότι οι συγκρίσεις με τις συμπεριφορικές αλλαγές πρέπει «να ερμηνεύονται ως ενδεικτικές και όχι ως οριστικές».

«Στην πραγματική ζωή, τα ευρήματα ενισχύουν την ανάγκη για μακροχρόνιο προγραμματισμό στη διαχείριση της παχυσαρκίας. Αν οι άνθρωποι σταματήσουν τη φαρμακευτική αγωγή, πολλοί θα χρειαστούν συνεχιζόμενη διατροφική και συμπεριφορική υποστήριξη, και οι υπηρεσίες υγείας πρέπει να αναμένουν ότι τα καρδιομεταβολικά οφέλη μπορεί να μειωθούν καθώς το βάρος επανέρχεται», πρόσθεσε η Σπρέκλι, τονίζοντας την ανάγκη για περαιτέρω έρευνες σχετικά με στρατηγικές που θα επιτρέπουν τη μακροχρόνια συντήρηση του βάρους, παράλληλα με τη φαρμακευτική αγωγή.

Τα φάρμακα GLP-1 έχουν γίνει ευρέως χρησιμοποιούμενα τα τελευταία χρόνια, με περισσότερους από 15 εκατομμύρια Αμερικανούς να χάνουν βάρος με αυτά.