ΠΩΣ ΝΑ ΓΝΩΡΙΣΕΙΣ ΤΟΝ ΓΕΙΤΟΝΑ ΣΟΥ ΤΟ 2026

«Αν νιώθεις συνδεδεμένος με τη γειτονιά σου και εμπιστεύεσαι τους γείτονες, τότε νιώθεις πιο ασφαλής. Αν νιώθεις πιο ασφαλής, είναι πιο πιθανό να μοιραστείς, να ανοιχτείς, να σεβαστείς. Και αν ανοιχτείς, μπορεί να εκπλαγείς θετικά». Συμφωνείτε; Ακόμα και αν σας ακούγονται ξένα αυτή τη στιγμή όλα αυτά, συνεχίστε παρακάτω.

Μέσα στο 2025, στο πλαίσιο ενός οκταβδόμαδου και εντατικού, δια ζώσης προγράμματος για ανθρώπους που ήθελαν να δουλέψουν πάνω σε πραγματικά προβλήματα, η Μαίρη Πατρικίου βρέθηκε να διερευνά το πρόβλημα της χαμηλής ικανοποίησης από την καθημερινή ζωή, της αποσύνδεσης από την τοπική κοινότητα και της κρίσης της μοναξιάς στις αστικές γειτονιές.

«Με διαόλισε το παράδοξο της κατάστασης: στη χώρα του ήλιου και του “όπα”, η Αθήνα βρίσκεται στον πάτο μιας λίστας 83 ευρωπαϊκών πόλεων όσον αφορά τα παραπάνω προβλήματα. Η προσωπική μου εμπειρία έπαιξε κι αυτή ρόλο, ίσως ήταν και η αφορμή για να εμβαθύνω: επιστρέφοντας στην παλιά μου αθηναϊκή γειτονιά μετά από 16 χρόνια στο εξωτερικό, ένιωθα σαν μια κουκίδα στον χάρτη, χαμένη».

Μια μέρα λοιπόν, ενώ συζητούσε με κάποιους άλλους συμμετέχοντες στο πρόγραμμα του Astylab για το πολύπλοκο πρόβλημα της μοναξιάς στις πόλεις, «και ενώ είχαμε μπει σε μια λούπα για το αν έκανε η κότα το αυγό ή το αυγό την κότα, είπα: “ως εκ τούτου, πρέπει να κάνουμε κάτι που φέρνει χαρά στην καθημερινότητα”». Την επόμενη κιόλας μέρα αγόρασε το domain osektutu.space, προκειμένου να δημιουργήσει τον χώρο μέσα στον οποίο οι άνθρωποι θα συνδέονται.

Η σημασία της σύνδεσης με τη γειτονιά

Ψάχνοντας για αντίστοιχες πρωτοβουλίες στο εξωτερικό, το Nextdoor είναι ένα κοινωνικό δίκτυο με επίκεντρο τις γειτονιές, το οποίο συγκέντρωνε περίπου 46 εκατομμύρια εβδομαδιαίους ενεργούς χρήστες στις αρχές του 2025, με την πλειοψηφία τους να βρίσκεται στις ΗΠΑ, αφού περίπου το 82% της συνολικής δραστηριότητας της πλατφόρμας προέρχεται από εκεί. Το μεγαλύτερο εκτός ΗΠΑ ενεργό κοινό βρίσκεται στο Ηνωμένο Βασίλειο, με πάνω από 10 εκατομμύρια χρήστες. Έπειτα υπάρχουν στις μεγάλες πόλεις τοπικά WhatsApp ή Facebook groups, άλλοτε γενικής θεματολογίας και άλλοτε πιο συγκεκριμένα.

«Το πρόβλημα που παρατηρείται όμως με μερικά από αυτά είναι πως υπάρχει απουσία συνάφειας, γκρίνια και συχνά τοξικό κλίμα στις συνομιλίες – γενικά, η εμπειρία στις πλατφόρμες δεν προάγει τη συμμετοχή και τη σύνδεση, ούτε καθιστά δυνατή τη δια ζώσης συναναστροφή». Υπάρχουν και εφαρμογές, όπως το 222, που συνδέει κόσμο σε Λονδίνο, Τορόντο, Νέα Υόρκη, Βοστώνη και Όστιν χωρίς προφίλ, swiping ή άμεση επιλογή ατόμων, χρησιμοποιώντας την τεχνητή νοημοσύνη και τεστ προσωπικότητας. Ουσιαστικά, δίνεις ραντεβού στα τυφλά και παρτάρεις με αγνώστους που ζουν κοντά σου.

Το Osek Tutu έχει θέσει ως στόχο να φέρει σε ουσιαστική και συχνή επαφή ανθρώπους που μένουν σε απόσταση ενός χιλιομέτρου, έτσι ώστε να χτιστούν «μικρογειτονιές» και συνδέσεις ανάμεσα στα μέλη της εκάστοτε κοινότητας. «Η εγγύτητα είναι στον πυρήνα της προσέγγισής μας. Από την έρευνα και τις συνεντεύξεις μας ήταν ξεκάθαρο πως ο κόσμος δυσκολεύεται να συνδεθεί με τους γείτονές του κυρίως λόγω των γρήγορων ρυθμών ζωής, αλλά και επειδή δεν έχει καλή πληροφόρηση για το τι συμβαίνει δίπλα του. Δύο στους τρεις δηλώνουν πως δεν νιώθουν συνδεδεμένοι με τη γειτονιά τους».

«Όλοι θα θέλαμε να βλέπουμε πιο συχνά τους φίλους και την οικογένειά μας, αλλά οι αποστάσεις και η έλλειψη χρόνου δεν βοηθούν – ειδικά σε μια πόλη σαν την Αθήνα», αναφέρει η Μαίρη Πατρικίου. Αν μπορείς όμως να συναντήσεις κόσμο καλύπτοντας μια μικρή απόσταση με τα πόδια, τότε όλα γίνονται πιο εύκολα. Το Osek Tutu δημιουργεί τις ευκαιρίες για τέτοιου είδους walk-distance συναντήσεις και διευκολύνει το να κανονίσουν να βρεθούν άνθρωποι που δεν γνωρίζονται ήδη καλά.

 

Μια πλατφόρμα που φέρνει ανθρώπους κοντά

Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που, κάνοντας ένα ρεπορτάζ για τους τελευταίους κατοίκους του αθηναϊκού κέντρου με τη στενότερη έννοια –από το Σύνταγμα μέχρι την περιοχή του Ψυρρή– κατάλαβα πως ένας από τους λόγους που κάποιοι επιμένουν να ζουν τόσο κεντρικά είναι ότι, παρά την έντονη τουριστικοποίηση της γειτονιάς τους, έχουν αναπτύξει σχέσεις και δεσμούς με τους εναπομείναντες γύρω τους, λες και ζουν σε έναν μικρό τόπο. Η «καλημέρα» που ανταλλάσσουν με τους παλιούς εμπόρους ή με τους νέους δημιουργικούς που αναπτύσσουν τις ιδέες τους στο κέντρο, όπως και η ευκολία να αφήσουν το κλειδί τους στο απέναντι καφενείο –που πια φιλοξενεί περισσότερους επισκέπτες της πόλης παρά ντόπιους– είναι πράγματα πολύ σημαντικά στην καθημερινότητά τους.

«Αν έχεις πέντε με δέκα γνώριμες φυσιογνωμίες στη γειτονιά, στην πολυκατοικία, στο τετράγωνο, η ζωή είναι πιο όμορφη και οι σχέσεις γίνονται πιο προσιτές. Αυτό προσπαθούμε να πετύχουμε με τις συναντήσεις του Osek Tutu σε αυτή την αρχική φάση: να φέρουμε την εμπειρία της ζωής στο χωριό στις αστικές γειτονιές, χωρίς το κουτσομπολιό».

Το Osek Tutu έχει διοργανώσει μέχρι τώρα έξι συναντήσεις, ξεκινώντας από την Κυψέλη και συνεχίζοντας στα Βριλήσσια. «Έχουμε πιει, έχουμε φάει, έχουμε επισκεφθεί στούντιο καλλιτεχνών και σχεδιαστών μόδας, πήραμε καφέ στο χέρι και περπατήσαμε στο πάρκο, χορέψαμε σε γλέντι στη Δημοτική Αγορά της Κυψέλης. Σε μια περιοχή σαν την Κυψέλη οι επιλογές είναι ατελείωτες, τόσο για εξωτερικούς όσο και για εσωτερικούς, προσβάσιμους χώρους. Στα Βριλήσσια, όπου δεν υπάρχει τόσο μεγάλη ποικιλία σε μαγαζιά, η διοργάνωση των συναντήσεων θα αφορά περισσότερο το πότε θα βρεθούμε και τι θα κάνουμε και λιγότερο το πού. Συν το ότι θα επικεντρωθούμε περισσότερο σε συναντήσεις για παιχνίδι έξω με παιδιά και γονείς».

«Τα γκρουπ είναι σκοπίμως μικρά, ώστε οι γνωριμίες να είναι πιο ποιοτικές και να υπάρχει χρόνος και χώρος για όλους. Αν και δεν συλλέγουμε στοιχεία όπως ηλικίες ή φύλο κατά την εγγραφή, αν κρίνω από όσους έχουν έρθει μέχρι τώρα, στις συναντήσεις του Osek Tutu εκπροσωπούνται τέσσερις δεκαετίες, από τα 20 έως τα 50. Το κοινό στοιχείο των ενεργών μελών είναι η ανάγκη να έρθουν πιο κοντά στη γειτονιά τους με ουσιαστικό τρόπο. Την πρώτη φορά μπορεί να έρχονται από περιέργεια. Στη δεύτερη, δηλώνεται ξεκάθαρα η διάθεση να συνδεθούμε όλοι περισσότερο μεταξύ μας. Γιατί χωρίς προσωπική βούληση και συμμετοχή, το Osek Tutu δεν υφίσταται».

Μικρές αποστάσεις, μεγάλα χαμόγελα

«Πήγα σε ιδιωτικό σχολείο και δεν ξέρω κόσμο στη γειτονιά» / «Δουλεύω μακριά και δεν αντέχω να βγαίνω σε άλλη περιοχή το βράδυ» / «Μόλις επέστρεψα από το εξωτερικό και νιώθω σαν να ξεκινάω από την αρχή»: ποικίλουν οι λόγοι που οδηγούν τους Αθηναίους στις συναντήσεις του Osek Tutu, οι περισσότερες από τις οποίες μέχρι τώρα ήταν sold out. «Το πιο αξιοθαύμαστο είναι το πόσο γρήγορα σπάει ο πάγος μεταξύ των συμμετεχόντων, πόσα κοινά βρίσκουν –ακόμα κι αν εκ πρώτης όψεως δεν θα το περίμενε κανείς– και πόσο γρήγορα προτείνουν οι ίδιοι ιδέες για να έρθει πιο κοντά η γειτονιά».

«Μπορεί να πας σε ένα πάρτι, να γνωρίσεις κάποιον που έχει στούντιο ζωγραφικής και να θέλεις πραγματικά να το επισκεφτείς, αλλά να βρίσκεται στην άλλη άκρη της πόλης. Στις συναντήσεις μας, όμως, η κοπέλα που διατηρεί αυτό το στούντιο θα είναι δέκα λεπτά με τα πόδια μακριά σου. Και τότε είναι πολύ πιο πιθανό να πας. Το αγαπημένο μου είναι όταν κάποιο μέλος μου στέλνει μήνυμα πως συναντήθηκε τυχαία ή έδωσε ραντεβού με κάποιο άλλο στη γειτονιά και τα είπαν. Αυτή η “ζεστασιά” μπορεί να μας οδηγήσει στο να ξαναβρούμε τη χαρά μέσα από την απλότητα των καθημερινών συνδέσεων, σε υπερτοπικό επίπεδο. Το αίσθημα του ανήκειν δεν είναι μικρό πράγμα· είναι συστατικό της ψυχικής και κοινωνικής υγείας».

Σε αντίθεση με το Nextdoor, στο Osek Tutu σημασία δεν έχει η πλατφόρμα –η οποία είναι απλώς το εργαλείο– αλλά οι δια ζώσης συναναστροφές. Για να κάνεις «φίλο» κάποιον στην πλατφόρμα, πρέπει να τον γνωρίζεις ήδη στην πραγματική ζωή. Όσοι μένουν στη μικρογειτονιά όπου ανήκει ο χώρος της εκάστοτε συνάντησης έχουν προτεραιότητα στη συμμετοχή. «Η μικρογειτονιά είναι ένα “πλακίδιο” στον χάρτη, διαστάσεων μικρότερων από ένα επί ένα χιλιόμετρο. Προϋπόθεση είναι πάντα να μπορεί κάποιος να έρθει στη συνάντηση με τα πόδια – χωρίς, προφανώς, να τον ελέγχουμε αν οδήγησε για 300 μέτρα!».

Ποια είναι τα επόμενα σχέδια του Osek Tutu; Ποιες γειτονιές θα φέρει κοντά στο μέλλον; «Η Κυψέλη και τα Βριλήσσια, που τρέχουμε πιλοτικά, θα παραμείνουν στο επίκεντρο μέχρι να “αποφοιτήσουν” και μέχρι να μάθουμε τι δουλεύει καλύτερα σε αυτές τις τόσο διαφορετικές περιοχές. Υπάρχει πλάνο για το πώς θα κινηθούμε στη συνέχεια και με ποια σειρά θα ενεργοποιούμε τις γειτονιές, αλλά αν, για παράδειγμα, στο Παγκράτι τα μέλη αυξηθούν πιο γρήγορα, τότε η σειρά θα αλλάξει. Ιδανικά και θεωρητικά, όλες οι γειτονιές της Αττικής θα μπορούσαν να γίνουν Osek Tutu γειτονιές – ακόμα και όλες οι πολυκατοικίες. Όραμά μας είναι τα μέλη να αρχίσουν να σκέφτονται πού θα μετακομίσουν με βάση το πού γνωρίζουν περισσότερο κόσμο ή πού υπάρχει community. Ή να υπάρξουν και πολυκατοικίες όπου μένουν μέλη της κοινότητας. Όσο πιο κοντά, τόσο πιο καλά».