ΟΙ 24 ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΩΝ ΟΛΥΜΠΙΑΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ
Με αφορμή την έναρξη των 25ων Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων (6/2) στο Μιλάνο και την Κορτίνα ντ’Αμπέτσο της Ιταλίας, το NEWS 24/7 θυμάται τις προηγούμενες 24 διοργανώσεις, από το Σαμονί στη Γαλλία (1924), μέχρι το Πεκίνο στην Κίνα (2022). Οι συμμετοχές, τα μετάλλια και οι σημαντικότερες Ολυμπιακές στιγμές από αθλητές και αθλήτριες που πρωταγωνίστησαν.
Οι 25οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες, που συνδιοργανώνουν το Μιλάνο και η Κορτίνα ντ’ Αμπέτσο στην Ιταλία, ξεκινούν επίσημα την Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου, με την τελετή έναρξης στο “Σαν Σίρο” του Μιλάνου. Με αυτή την αφορμή, το Magazine παρουσιάζει τις 24 προηγούμενες διοργανώσεις, τις πόλεις που τις φιλοξένησαν, τους αθλητές και τις αθλήτριες που ξεχώρισαν, μαζί με χρήσιμα ιστορικά στοιχεία για κάθε μια από αυτές. Αφετηρία το 1924 στο Σαμονί της Γαλλίας και τερματισμός το 2022 στο Πεκίνο της Κίνας.
Οι 24 Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες έχουν φιλοξενηθεί σε 3 ηπείρους (Ευρώπη, Βόρεια Αμερική, Ασία) και 13 κράτη (Γαλλία, Ελβετία, ΗΠΑ, Γερμανία, Νορβηγία, Ιταλία, Αυστρία, Ιαπωνία, Γιουγκοσλαβία, Καναδάς, Ρωσία, Νότια Κορέα και Κίνα). Οι διοργανώτριες πόλεις ήταν 21, αφού τρεις από αυτές υποδέχθηκαν τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς από δυο φορές (Σεν Μόριτς 1928 & 1948, Λέικ Πλάσιντ 1932 & 1980 και Ίνσμπρουκ 1964 & 1978). Σε αυτές τις τρεις, θα προστεθεί φέτος η Κορτίνα ντ’Αμπέτσο (1956 και το 2026 συνδιοργανώτρια με το Μιλάνο) και το 2034 το Σολτ Λέικ Σίτι (2002).
Από τις 24 προηγούμενες διοργανώσεις, οι 14 έχουν φιλοξενηθεί στην Ευρώπη, οι 6 στη Βόρεια Αμερική και οι 4 στην Ασία. Με το Μιλάνο και την Κορτίνα ντ’Αμπέτσο φέτος, τις Γαλλικές Άλπεις το 2030 και το Σολτ Λέικ Σίτι το 2034, η Ευρώπη θα φτάσεις τις 16 διοργανώσεις, η Βόρεια Αμερική τις 7 και η Ασία θα παραμείνει στις 4. Μέχρι σήμερα, στους 24 Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες, είχαμε συνολικά 34.457 συμμετοχές, εκ των οποίων οι 23.826 ήταν άνδρες και οι 10.631 γυναίκες. Τα αντίστοιχα ρεκόρ είναι για τους άνδρες, οι 2.922 συμμετοχές το 2018 στη Νότια Κορέα, ενώ για τις γυναίκες οι 1.288 συμμετοχές το 2022 στο Πεκίνο.
Πάμε λοιπόν να δούμε πώς ξεκίνησε ο θεσμός το 1924 στο Σαμονί της Γαλλίας και πως εξελίχθηκε σε αυτά τα 98 χρόνια που πέρασαν μέχρι το 2022 και το Πεκίνο. Μαζί με τα ιστορικά στοιχεία που θα παραθέσουμε, θα θυμηθούμε και μερικές από τις σημαντικότερες Ολυμπιακές στιγμές κάθε διοργάνωσης, που αφορούν κυρίως τα επιτεύγματα των κορυφαίων αθλητών και αθλητριών. Πριν ξεκινήσουμε, εδώ μπορείτε να διαβάσετε το κείμενο με τη γενική ιστορία των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων, που ανέβηκε πριν λίγες μέρες στο NEWS 24/7.
1. ΣΑΜΟΝΙ, ΓΑΛΛΙΑ (1924)
Οι πρώτοι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες φιλοξενήθηκαν στο Chamonix, ένα μικρό χωριό στους πρόποδες του Λευκού Όρους. Οι αγώνες διήρκεσαν 11 ημέρες (25/1 – 5/2) και σημείωσαν μεγάλη επιτυχία, αφού στο κάλεσμα της Γαλλικής Ολυμπιακής Επιτροπής ανταποκρίθηκαν 258 αθλητές (προερχόμενοι από 16 χώρες), που πήραν μέρος σε 16 συνολικά αγωνίσματα. Οι γυναίκες σε αυτούς τους αγώνες ήταν μόλις 11 και συμμετείχαν όλες στο καλλιτεχνικό πατινάζ. Στα μετάλλια κυριάρχησε η Νορβηγία με συνολικά 17 (4-7-6).
ΟΛΥΜΠΙΑΚΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ
- Ο Αμερικανός Charles Jewtraw ήταν αυτός που πήρε το πρώτο χρυσό μετάλλιο στην ιστορία των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων, κερδίζοντας τα 500 μέτρα στην παγοδρομία ταχύτητας.
- Λίγες μέρες αργότερα, ο Σουηδός Gillis Grafstrom κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στο καλλιτεχνικό πατινάζ και έγινε ο πρώτος θεωρητικά αθλητής με χρυσό σε θερινούς και χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες, αφού είχε κερδίσει το χρυσό μετάλλιο και στην Αμβέρσα το 1920.
- Η 11χρονη Sonja Henie από τη Νορβηγία ήρθε τελευταία στο καλλιτεχνικό πατινάζ των γυναικών, όμως κατάφερε να ξεσηκώσει τους θεατές με τις φιγούρες της.
2. ΣΕΝ ΜΟΡΙΤΣ, ΕΛΒΕΤΙΑ (1928)
Η ΔΟΕ έδωσε τη διοργάνωση των 2ων Ολυμπιακών Αγώνων στο St. Moritz της Ελβετίας (11-19/2/1928). Σε σχέση με τους Αγώνες του Chamonix αυξήθηκαν σημαντικά οι συμμετοχές (438 άνδρες και 26 γυναίκες από 25 χώρες που πήραν μέρος σε 14 αγωνίσματα). Οι καιρικές συνθήκες που επικράτησαν, χάραξαν και την πορεία των Αγώνων. Η τελετή έναρξης έγινε με χιονοθύελλα, ενώ στο υπόλοιπο της διοργάνωσης επικράτησαν υψηλές θερμοκρασίες που προκάλεσαν προβλήματα.
Εξ αιτίας των καιρικών συνθηκών, στα 10.000 μέτρα της παγοδρομίας ταχύτητας, οι αθλητές υποχρεώθηκαν σε εγκατάλειψη (από τη ζέστη έλιωσε ο πάγος) και τελικά ο αγώνας ακυρώθηκε, χωρίς να υπάρξει νικητής. Επίσης, στα 50 χιλιόμετρα του σκι αντοχής ο αγώνας αμφισβητήθηκε, αφού δημιουργήθηκαν σοβαρά προβλήματα με το χιόνι, το κέρωμα των πέδιλων και τη θερμοκρασία να φτάνει τους 25 βαθμούς.
ΟΛΥΜΠΙΑΚΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ
- Η Νορβηγίδα Sonja Henie που είχε πάρει την τελευταία θέση στους Ολυμπιακούς του Chamonix, κατέκτησε στο καλλιτεχνικό πατινάζ το πρώτο της χρυσό μετάλλιο σε ηλικία 15 χρόνων και έγινε η νεότερη χρυσή Ολυμπιονίκης (ρεκόρ που κράτησε 70 ολόκληρα χρόνια).
- Η Νορβηγία με τους Ivar Ballangrud (5.000 μέτρα) και Clas Thunberg (500 και 1.500 μέτρα) που κέρδισαν τρία χρυσά στην παγοδρομία ταχύτητας, έφτασε τα 6 και για δεύτερη φορά κυριάρχησε στον πίνακα των μεταλλίων, έχοντας σχεδόν τα τριπλάσια σε αριθμό από οποιαδήποτε άλλη χώρα.
- Η Ελβετία κατέκτησε μόνο ένα χάλκινο μετάλλιο, που αποτελεί τη μικρότερη συγκομιδή μεταλλίων από διοργανώτρια χώρα σε οποιαδήποτε διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων.
3. ΛΕΪΚ ΠΛΑΣΙΝΤ, ΗΠΑ (1932)
Οι 3οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες φιλοξενήθηκαν το 1932 για πρώτη φορά εκτός Ευρώπης, στο Lake Placid των ΗΠΑ (βόρεια της Νέας Υόρκης) και είχαν αρκετά μικρότερη συμμετοχή (231 άνδρες και 21 γυναίκες από 17 χώρες), αφού η οικονομική κρίση της εποχής, τα αυξημένα έξοδα για τους περισσότερους αθλητές και γενικότερα η απουσία οικονομικής υποστήριξης από τις χώρες τους, δεν επέτρεψαν σε πολλούς να ταξιδέψουν.
Και εδώ υπήρξαν προβλήματα από την έλλειψη του χιονιού και τις θερμοκρασίες. Την έναρξη των αγώνων κήρυξε ο κυβερνήτης της Νέας Υόρκης (και πρόεδρος των ΗΠΑ εννέα μήνες αργότερα), Franklin Delano Roosevelt. Σε αυτή τη διοργάνωση καθιερώθηκε για πρώτη φορά η τελετή απονομής των μεταλλίων σε βάθρο. Η Coca Cola έγινε για πρώτη φορά επίσημος χορηγός των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων, κάτι που συνεχίζεται μέχρι και σήμερα.
ΟΛΥΜΠΙΑΚΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ
- Η 19χρονη πλέον Sonja Henie από τη Νορβηγία υπερασπίστηκε τον τίτλο της στο καλλιτεχνικό πατινάζ, κερδίζοντας το δεύτερο χρυσό μετάλλιο στην καριέρα της.
- Ο Αμερικανός Eddie Eagan έγινε ο πρώτος – και μοναδικός μέχρι σήμερα – αθλητής που πήρε χρυσό μετάλλιο σε θερινή (πυγμαχία) και χειμερινή Ολυμπιάδα (ελκηθροδρομία μπόμπσλεϊ) σε διαφορετικά αθλήματα.
- Οι ΗΠΑ ανέβηκαν στην υψηλότερη θέση του πίνακα των μεταλλίων για πρώτη και τελευταία μέχρι σήμερα φορά σε Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες, συγκεντρώνοντας 6 χρυσά, 4 ασημένια και 2 χάλκινα.
4. ΓΚΑΡΜΙΣ ΠΑΡΤΕΝΚΙΡΧΕΝ, ΓΕΡΜΑΝΙΑ (1936)
Με τον Αδόλφο Χίτλερ να κάνει τα πάντα ώστε τα φώτα της δημοσιότητας να στραφούν στην Γερμανία, η πόλη της Βαυαρίας Garmisch – Partenkirchen ήταν αυτή που φιλοξένησε τους 4ους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες (6-16 Φεβρουαρίου). Λίγους μήνες αργότερα διεξήχθησαν και οι θερινοί αγώνες στο Βερολίνο, αλλά αυτή ήταν η τελευταία φορά που θερινοί και χειμερινοί αγώνες έγιναν στην ίδια χώρα. Για πρώτη φορά εντάχθηκε στο ολυμπιακό πρόγραμμα το αλπικό σκι, όμως οι προπονητές όσων συμμετείχαν στους αγώνες απαγορεύτηκε να μπουν στο στάδιο, επειδή δήλωναν επαγγελματίες. Αυτή η κατάσταση υποχρέωσε τους Αυστριακούς και Ελβετούς αθλητές, πολλοί εκ των οποίων αποτελούσαν την αφρόκρεμα του αθλήματος, να αρνηθούν τη συμμετοχή τους στους αγώνες.
Οι αγώνες διοργανώθηκαν από το αθλητικό τμήμα του Γ’ Ράιχ, υπό την ηγεσία του Karl Ritter Von Halt που ήταν και ο πρόεδρος της αρμόδιας επιτροπής. Οι συμμετοχές των αθλητών και των αθλητριών υπερδιπλασιάστηκαν σε σχέση με το 1928, φτάνοντας τις 646 (566 άνδρες, 80 γυναίκες) από 28 κράτη. Για πρώτη φορά στην ιστορία υπήρξε και ελληνική συμμετοχή, με τον Δημήτρη Νεγρεπόντη να αγωνίζεται στο αλπικό σκι, στην ελεύθερη κατάβαση, στο σλάλομ και στα 18χλμ του σκι αντοχής. Τα μετάλλια που απονεμήθηκαν στους συγκεκριμένους αγώνες ήταν τα μεγαλύτερα και πιο βαριά που έχουν υπάρξει ποτέ, με το καθένα να έχει διάμετρο 10 εκατοστά, πάχος 4 χιλιοστά και βάρος 324 γραμμάρια!
ΟΛΥΜΠΙΑΚΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ
- Ο Αδόλφος Χίτλερ και ο Ρούντολφ Ές ήταν παρόντες στην τελετή έναρξης.
- Το αλπικό σκι έκανε ντεμπούτο σε αυτούς τους αγώνες με το σύνθετο, που ήταν ένας συνδυασμός της ελεύθερης κατάβασης και του σλάλομ (τεχνική κατάβαση).
- Ο Νορβηγός Ivar Ballangrud κατέκτησε τρία χρυσά μετάλλια, και έφτασε τα 4 συνολικά στην παγοδρομία ταχύτητας.
- Η Sonja Henie πήρε ένα ακόμα χρυσό μετάλλιο στο καλλιτεχνικό πατινάζ, φτάνοντας τα τρία συνεχόμενα χρυσά στους Ολυμπιακούς Αγώνες.
- Η Μεγάλη Βρετανία σόκαρε τους Καναδούς, χρυσούς Ολυμπιονίκες του 1932 στο χόκεϊ επί πάγου, πετυχαίνοντας το νικητήριο τέρμα με τον Edgar Brenchley στα τελευταία 90 δευτερόλεπτα του τελικού.
- Η Νορβηγία για 3η φορά σε 4 διοργανώσεις συγκέντρωσε τη μεγαλύτερη συγκομιδή μεταλλίων, με 7 χρυσά, 5 ασημένια και 3 χάλκινα.
5. ΣΕΝ ΜΟΡΙΤΣ, ΕΛΒΕΤΙΑ (1948)
Η ΔΟΕ επέλεξε για δεύτερη φορά το St. Moritz, για να διοργανώσει τους πρώτους μεταπολεμικούς αγώνες (30/1 – 8/2/1948), τους “αγώνες της ανανέωσης” όπως ονομάστηκαν, αφού η Ελβετία είχε μείνει ανέγγιχτη από τον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο λόγω της ουδετερότητας. Συμμετείχαν αθλητές από 28 χώρες (592 άνδρες και 77 γυναίκες), κανείς από τη Γερμανία και την Ιαπωνία, ενώ ο Φώτης Μαυροπίλης ήταν ο 2ος Έλληνας που εκπροσώπησε τα ελληνικά χρώματα και ο πρώτος που πήρε θέση κατάταξης (101ος στην ελεύθερη κατάβαση του αλπικού σκι). Οι αγώνες στιγματίστηκαν από τις αντιπαραθέσεις και τις πολλές κλοπές που αναφέρθηκαν. Ανάμεσα σε άλλα, κλάπηκε και η Ολυμπιακή σημαία των Αγώνων του 1920 της Αμβέρσας και μόλις αντικαταστάθηκε, εξαφανίστηκε και η καινούργια.
Ο λόγος για τον οποίο αυτοί οι αγώνες θεωρήθηκαν επιτυχημένοι, ήταν ο έντονος ανταγωνισμός, αφού εκπρόσωποι δέκα χωρών πήραν χρυσό μετάλλιο, κάτι που δεν είχε ξανασυμβεί μέχρι τότε. Πάνω από 800 δημοσιογράφοι προωθούσαν τα αποτελέσματα σε όλο τον κόσμο και περίπου 500 από αυτούς εργάστηκαν για τη διοργάνωση. Στο St. Moritz διαπιστώθηκε ότι οι ανάγκες της εποχής άλλαζαν, ότι η αύξηση της προβολής των αγώνων θα αποτελούσε μονόδρομο στη συνέχεια και ότι η τηλεόραση θα έμπαινε δυναμικά στους αγώνες. Η τεχνολογία της εποχής έπαιξε πολύ σημαντικό ρόλο και για πρώτη φορά χρησιμοποιήθηκαν το τηλέφωνο και οι τηλεγραφικές υπηρεσίες.
ΟΛΥΜΠΙΑΚΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ
- Ο Γάλλος Henri Oreiller κέρδισε τρία μετάλλια στους άνδρες στο αλπικό σκι (χρυσά στην ελεύθερη κατάβαση και το σύνθετο, και χάλκινο στην τεχνική κατάβαση), ο πρώτος που πέτυχε κάτι τέτοιο.
- Στο bobsleigh η ομάδα των ΗΠΑ κατήγγειλε τις αρχές για σαμποτάζ στα έλκηθρα. Διαπιστώθηκε ότι είχαν πρόβλημα οι λάμες που εφάπτονταν με τον πάγο, όμως όλα διορθώθηκαν λίγο πριν την έναρξη του αγωνίσματος.
- Η ελκηθροδρομία σκέλετον εμφανίστηκε για δεύτερη φορά στο Ολυμπιακό πρόγραμμα μετά το 1928 και εκεί ο Αμερικανός John Heaton πήρε το δεύτερο μετάλλιό του, 20 χρόνια μετά το πρώτο (αμφότερα ασημένια). Ο Ιταλός Nino Biddia πήρε το χρυσό, πετυχαίνοντας την 1η από τις 231 συνολικά νίκες της καριέρας του. Οι Ιταλοί τον τίμησαν στους αγώνες του Τορίνο το 2006 με μια στροφή στην πίστα που έφερε το όνομά του.
- Στο καλλιτεχνικό πατινάζ η Barbara Ann Scott έγινε η πρώτη αθλήτρια από τον Καναδά που κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο. Κατά τη διάρκεια της προσπάθειάς της, ένα αεροπλάνο πραγματοποίησε χαμηλή πτήση πάνω από το παγοδρόμιο, αλλά η ίδια έμεινε απόλυτα συγκεντρωμένη στο πρόγραμμά της.
- Στο καλλιτεχνικό πατινάζ των ανδρών, ο Αμερικανός Dick Button έγινε ο πρώτος αθλητής που κατάφερε να κάνει διπλό άξελ, με αποτέλεσμα να πάρει και το χρυσό μετάλλιο.
- Στον πίνακα των μεταλλίων, την πρώτη θέση μοιράστηκαν Νορβηγία και Σουηδία, με 10 μετάλλια έκαστη (4-3-3), κάτι που δεν έχει ξανασυμβεί σε Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες.
6. ΟΣΛΟ, ΝΟΡΒΗΓΙΑ (1952)
Το Όσλο διοργάνωσε τους αγώνες του 1952 (14-25 Φεβρουαρίου) ως η πρώτη πρωτεύουσα κράτους που φιλοξένησε την μεγαλύτερη γιορτή των χειμερινών αθλημάτων. Σημειώθηκε αριθμός ρεκόρ ως προς τις συμμετοχές με 694 αθλητές (585 άνδρες 109 γυναίκες) από 30 χώρες που πήραν μέρος σε 22 αγωνίσματα. Η Ολυμπιακή φλόγα μεταφέρθηκε από 94 αθλητές που ήταν όλοι πάνω σε σκι. Ένα καινούργιο ξενοδοχείο χτίστηκε για να φιλοξενήσει τους αξιωματούχους των Αγώνων και τους δημοσιογράφους, ενώ κατασκευάστηκαν ξενώνες για τους αθλητές, τις αθλήτριες και τους προπονητές τους, το πρώτο υποτυπώδες Ολυμπιακό χωριό.
Η Ιαπωνία και η Γερμανία (που είχαν αποκλειστεί από τους Αγώνες του 1948 λόγω του Β’ΠΠ) πήραν άδεια από τη ΔΟΕ να συμμετάσχουν ξανά. Η Γερμανία εκπροσωπήθηκε μόνο από Δυτικογερμανούς αθλητές, αφού η Ανατολική Γερμανία αρνήθηκε να κατέβει μαζί με τη Δυτική Γερμανία ως μια ομάδα. Την Ελλάδα εκπροσώπησαν ο Αλέξανδρος Βούξινος (72ος στην τεχνική κατάβαση), ο Άγγελος Λεμπέσης στην ελεύθερη κατάβαση και ο Αντώνιος Μιλιόρδος που έκλεψε την παράσταση με τον δικό του ξεχωριστό τρόπο. Τερμάτισε στην ελεύθερη και στην τεχνική κατάβαση, όμως στο τεχνικό αγώνισμα έπεσε 18 φορές και πέρασε τη γραμμή του τερματισμού με την πλάτη! Στα μετάλλια πρώτευσε και πάλι η Νορβηγία (7-3-6).
ΟΛΥΜΠΙΑΚΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ
- Η Αμερικανίδα Andrea Mead Lawrence κατέκτησε το χρυσό στην τεχνική και στην γιγαντιαία τεχνική κατάβαση, η πρώτη από τη χώρα της (σε άνδρες και γυναίκες) με δύο χρυσά στην ίδια Ολυμπιακή διοργάνωση.
- Στην παγοδρομία ταχύτητας ο Νορβηγός οδηγός φορτηγών, Hjalmar Andrersen κατέκτησε τρία χρυσά μετάλλια, στα 1.500 μέτρα, στα 5.000 μέτρα και στα 10.000 μέτρα και έγινε ο πιο πετυχημένος αθλητής της διοργάνωσης.
- Τέσσερα χρόνια μετά το διπλό άξελ και το χρυσό μετάλλιο στο St. Moritz, ο Dick Button πέτυχε για πρώτη φορά το τριπλό άξελ και έτσι πήρε ακόμα ένα χρυσό. Η καριέρα του συνεχίστηκε στην τηλεόραση από τη θέση του σχολιαστή στα κανάλια ABC και NBC.
- Στην τελετή λήξης παρουσιάστηκε για πρώτη φορά μια Ολυμπιακή σημαία, η οποία παραδόθηκε στον δήμαρχο της Κορτίνα ντ’ Αμπέτσο, που θα διοργάνωνε τους επόμενους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες. Η σημαία αυτή, με την ονομασία “Oslo flag”, έκανε την τελευταία της εμφάνιση στους Αγώνες του 2014 στο Σότσι της Ρωσίας και αντικαταστάθηκε το 2018 από την “Pyeongchang flag” στη Νότια Κορέα.
7. ΚΟΡΤΙΝΑ ΝΤ’ΑΜΠΕΤΣΟ, ΙΤΑΛΙΑ (1956)
Οι αγώνες στην Cortina d’ Ampezzo διεξήχθησαν από 26 Ιανουαρίου μέχρι 5 Φεβρουαρίου και στο κάλεσμα της Ιταλικής Ολυμπιακής Επιτροπής ανταποκρίθηκαν 821 αθλητές (687 άνδρες και 134 γυναίκες) από 32 χώρες που πήραν μέρος σε 24 αγωνίσματα. Ήταν οι πρώτοι Ολυμπιακοί Αγώνες στην ιστορία με τηλεοπτική κάλυψη και χορηγούς. Ήταν οι μοναδικοί Χειμερινοί που μπορούσε κανείς να επισκεφθεί όλες τις εγκαταστάσεις με τα πόδια, αφού βρίσκονταν συγκεντρωμένες σε πολύ μικρή απόσταση, αλλά και η τελευταία φορά που το καλλιτεχνικό πατινάζ διεξήχθη σε ανοιχτό στάδιο.
Στην τελετή έναρξης, τελευταίος λαμπαδηδρόμος ήταν ο Ιταλός παγοδρόμος Guido Caroli, ο οποίος είχε μπει στο στάδιο φορώντας παγοπέδιλα. Λίγο πριν φτάσει στο βωμό, το πέδιλό του μπλέχτηκε σε ένα καλώδιο τηλεόρασης, έπεσε, αλλά κατάφερε να διατηρήσει αναμμένη τη δάδα, σηκώθηκε και τελικά άναψε τη φλόγα. Η Σοβιετική Ένωση έκανε αισθητή τη συμμετοχή της, παίρνοντας στο ντεμπούτο της 16 μετάλλια (7-3-6), τα περισσότερα από οποιαδήποτε άλλη χώρα. Οι αγώνες μεταδόθηκαν τηλεοπτικά σε 22 χώρες, ενώ οι αθλητές της Δυτικής και Ανατολικής Γερμανίας συμμετείχαν με κοινή ομάδα, κάτι που συνεχίστηκε μέχρι το 1964.
ΟΛΥΜΠΙΑΚΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ
- Στην ελκηθροδρομία bobsleigh η Ιταλία που δεν είχε κερδίσει ούτε ένα μετάλλιο σε Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες μέχρι τότε, κατάφερε να πάρει ένα χρυσό και δύο ασημένια.
- Στην παγοδρομία ταχύτητας οι αθλητές της Σοβιετικής Ένωσης κέρδισαν τα 7 από τα 12 μετάλλια του αγωνίσματος, σημείωσαν δύο παγκόσμια και ένα Ολυμπιακό ρεκόρ και είχαν τουλάχιστον έναν αθλητή σε κάθε απονομή. Ο Yevgeny Grishin ήταν ο κορυφαίος των Σοβιετικών με δύο χρυσά και δύο παγκόσμια ρεκόρ, ενώ ο Σουηδός Sigvard Ericsson κατέκτησε ένα χρυσό, ένα ασημένιο και σημείωσε ένα Ολυμπιακό ρεκόρ.
- Η Σοβιετική Lyubov Kozyreva τερμάτισε πρώτη στα 10 χιλιόμετρα του cross-country, κατακτώντας το πρώτο χρυσό μετάλλιο στην ιστορία της Σοβιετικής Ένωσης σε Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες.
- Στο αλπικό σκι ο Αυστριακός Toni Sailer κατάφερε να κερδίσει και τα τρία αγωνίσματα των ανδρών, με την Αυστρία να παίρνει τα εννέα από τα 18 μετάλλια.
- Στο Άλμα με σκι οι Φινλανδοί εισήγαγαν ένα νέο στιλ κατά τη διάρκεια της πτήσης, έχοντας τα χέρια δίπλα στον κορμό και όχι μπροστά από το κεφάλι. Έτσι οι Antti Hyvarinen και Aulis Kallakorpi έκαναν το 1-2 παίρνοντας χρυσό και ασημένιο.
8. ΣΚΟΥΟ ΒΑΛΕΪ, ΗΠΑ (1960)
Μετά από 28 χρόνια οι Αγώνες επανήλθαν στις ΗΠΑ και στο Squaw Valley της Καλιφόρνιας (γνωστό σήμερα ως Palisades Tahoe), ένα μικρό χειμερινό θέρετρο. Οι Αμερικάνοι μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα δημιούργησαν μια εντελώς διαφορετική πόλη, κατασκευάζοντας ξενοδοχεία, εστιατόρια, γέφυρες και όλες τις απαραίτητες αθλητικές εγκαταστάσεις για τους αγώνες. Ήταν μάλιστα οι πρώτοι αγώνες που είχαν κανονικό Ολυμπιακό χωριό για τη φιλοξενία των αθλητών. Συνολικά πήραν μέρος 665 αθλητές (521 άνδρες και 144 γυναίκες) από 30 χώρες σε 27 αγωνίσματα, που έγιναν από τις 18 μέχρι τις 28 Φεβρουαρίου, χωρίς ελληνική συμμετοχή. Η Σοβιετική Ένωση πρώτευσε για δεύτερη συνεχόμενη διοργάνωση στον πίνακα των μεταλλίων (7-5-9).
Σε αυτή τη διοργάνωση εμφανίστηκαν για πρώτη φορά στο Ολυμπιακό πρόγραμμα, το Δίαθλο των ανδρών και η Παγοδρομία ταχύτητας των γυναικών. Οι τελετές έναρξης και λήξης ήταν δημιούργημα του Walt Disney, χρησιμοποιήθηκαν για πρώτη φορά ηλεκτρονικοί υπολογιστές (ο πρωτοποριακός IBM 305 RAMAC), ενώ η τηλεόραση βοήθησε ώστε να δουν οι κριτές αν οι αθλητές του αλπικού σκι είχαν περάσει σωστά όλες τις πόρτες πριν την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων. Η ελκηθροδρομία μπόμπσλεϊ βγήκε από το Ολυμπιακό πρόγραμμα για πρώτη και τελευταία φορά, αφού οι διοργανωτές θεώρησαν οικονομικά ασύμφορο να κατασκευάσουν πίστα μόνο για εννέα συμμετοχές.
ΟΛΥΜΠΙΑΚΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ
- O Σοβιετικός Yevgeny Grishin πήρε χρυσά στα 500 και 1.500 μέτρα στην παγοδρομία ταχύτητας, ενώ στις γυναίκες η συμπατριώτισσά του Lidia Skoblikova πρόσθεσε ακόμα δύο χρυσά, στα 1.500 και 3.000 μέτρα.
- Ο Φιλανδός Veikko Hakulinen (cross-country) ήταν ο μοναδικός αθλητής που πήρε τρία χρυσά μετάλλια στο Squaw Valley. Μάλιστα στην σκυταλοδρομία, που αγωνίστηκε ως τελευταίος αθλητής για την ομάδα του, βρισκόταν πίσω από τον πρωτοπόρο γύρω στα 20 μέτρα και τελικά κέρδισε με διαφορά ενός μέτρου.
- Στο αλπικό σκι ο Γάλλος Jean Vuarnet κέρδισε την ελεύθερη κατάβαση και έγινε ο πρώτος που το πέτυχε με πέδιλα που είχαν μεταλλική λάμα.
- Στο δίαθλο που διεξήχθη για πρώτη φορά, ο Σουηδός Klas Lestander σημείωσε τον 15ο χρόνο, όμως κέρδισε τον αγώνα αφού ήταν απόλυτα εύστοχος στις 20 βολές.
9. ΙΝΣΜΠΡΟΥΚ, ΑΥΣΤΡΙΑ (1964)
Η πόλη του Ίνσμπρουκ φιλοξένησε τους αγώνες του 1964, ξεπερνώντας για πρώτη φορά τους χίλιους αθλητές (1.091 συνολικά, 892 άνδρες και 199 γυναίκες) από 36 χώρες οι οποίοι αγωνίστηκαν σε 34 αγωνίσματα από τις 29 Ιανουαρίου μέχρι τις 9 Φεβρουαρίου. Η ζέστη και η ελάχιστη χιονόπτωση, υποχρέωσαν τον Αυστριακό στρατό να μεταφέρει χιόνι και πάγο από τη γύρω περιοχή, ώστε να διεξαχθούν τα αγωνίσματα. Ήταν η παρθενική εμφάνιση της ελκηθροδρομίας λουτζ (Luge) στο Ολυμπιακό πρόγραμμα, όμως το άθλημα συγκέντρωσε πολύ μικρό αριθμό θεατών, επειδή λίγο πριν την έναρξη των αγώνων είχε σκοτωθεί ο Βρετανός Kazimierz Kay-Skrzypesky.
Για πρώτη φορά είχαμε επίσημη λαμπαδηδρομία, με την φλόγα να ταξιδεύει από την αρχαία Ολυμπία μέχρι την Αθήνα και από εκεί αεροπορικώς στη Βιέννη και το Ίνσμπρουκ. Τρεις ασιατικές χώρες πραγματοποίησαν το ντεμπούτο τους σε Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες, η Νότια Κορέα, η Ινδία και η Μογγολία. Η ομάδα της Σοβιετικής Ένωσης κυριάρχησε για τρίτη συνεχόμενη φορά στον πίνακα των μεταλλίων, καταρρίπτοντας δυο ρεκόρ, των περισσότερων χρυσών (11) και του συνολικού αριθμού των μεταλλίων (25) στην ίδια διοργάνωση.
ΟΛΥΜΠΙΑΚΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ
- Η Ρωσίδα Lidia Skoblikova έγραψε ιστορία κερδίζοντας χρυσό σε τέσσερα αγωνίσματα στην παγοδρομία ταχύτητας και έτσι έφτασε τα 6 (ρεκόρ εποχής στην ιστορία των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων).
- Ο Ιταλός οδηγός του bobsleigh, Eugenio Monti, τιμήθηκε με το μετάλλιο Pierre de Coubertin επειδή βοήθησε τους Βρετανούς Toni Nash και Robin Dixon να διορθώσουν το μηχανικό πρόβλημα που είχαν και να πάρουν στη συνέχεια το χρυσό μετάλλιο.
- Στο σκι αντοχής η Klavdiya Boyarskikh από τη Σοβιετική Ένωση κατέκτησε τρία χρυσά μετάλλια.
- Στο αλπικό σκι οι δυο Γαλλίδες αδελφές, Christine και Marielle Goitschel, κατέκτησαν η κάθε μια από ένα χρυσό και ένα ασημένιο μετάλλιο.
10. ΓΚΡΕΝΟΜΠΛ, ΓΑΛΛΙΑ (1968)
Οι Ολυμπιακοί Αγώνες της Γκρενόμπλ ήταν οι πρώτοι που μεταδόθηκαν από την τηλεόραση με έγχρωμη εικόνα. Στη Γαλλική πόλη αγωνίστηκαν από τις 6 έως τις 18 Φεβρουαρίου 1.158 αθλητές (947 άνδρες και 211 γυναίκες) από 37 χώρες σε 35 αγωνίσματα. Η πώληση των τηλεοπτικών δικαιωμάτων έφτασε τον αριθμό ρεκόρ των 2 εκατομμυρίων δολαρίων (έναντι 936.000 δολαρίων στο Ίνσμπρουκ). Οι αγώνες έγιναν σε διαφορετικές περιοχές γύρω από την πόλη, υποχρεώνοντας τους διοργανωτές να φτιάξουν τρία ολυμπιακά χωριά.
Οι ίδιοι πάντως έλεγαν ότι αυτό έγινε για να αναδείξουν με τον καλύτερο τρόπο τις εγκαταστάσεις και τους αθλητές, με τη βοήθεια της τηλεόρασης. Ήταν οι πρώτοι αγώνες που η Γερμανία αγωνίστηκε ως Ανατολική και Δυτική, αλλά και η πρώτη φορά που υπήρξαν έλεγχοι ντόπινγκ και φύλου στους αγωνιζόμενους. Επίσης ήταν οι πρώτοι Ολυμπιακοί με μασκότ (τον Schuss, έναν στιλάτο σκιέρ). Η Νορβηγία κατάφερε να σπάσει την κυριαρχία της Σοβιετικής Ένωσης και να συγκεντρώσει τα περισσότερα μετάλλια (6 χρυσά, 6 ασημένια και 2 χάλκινα).
ΟΛΥΜΠΙΑΚΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ
- Ο Γάλλος “γόης” Jean Claude Killy κέρδισε χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία τα δύο χρυσά στο αλπικό σκι, όμως στο τρίτο αγώνισμα (σλάλομ) ο Αυστριακός “σούπερ-σταρ” Karl Schranz ισχυρίστηκε ότι ένας μυστηριώδης άνδρας ντυμένος στα μαύρα, βρέθηκε ξαφνικά μπροστά του στη διαδρομή, αναγκάζοντάς τον να σταματήσει, με αποτέλεσμα να επαναλάβει από την αρχή την προσπάθειά του. Το άθροισμα των χρόνων στις δύο προσπάθειες έδινε νικητή τον Αυστριακό, όμως με απόφαση της επιτροπής εφέσεων, ο Schranz ακυρώθηκε και έτσι η νίκη και το τρίτο χρυσό κατέληξαν στον Killy.
- Στην ελκηθροδρομία Λουτζ η γυναικεία ομάδα της Ανατολικής Γερμανίας πήρε χρυσό, ασημένιο και μια τέταρτη θέση, όμως αποδείχτηκε ότι πριν τον αγώνα είχε ζεστάνει τις μεταλλικές λάμες, κάτι που απαγορευόταν από τους κανονισμούς και έτσι ακυρώθηκε.
- Ο Ιταλός οδηγός του bobsleigh, Eugenio Monti κατέκτησε δυο χρυσά μετάλλια. Οι αγώνες του bobsleigh ξεκινούσαν πριν την ανατολή του ήλιου και ολοκληρώνονταν λίγο μετά την αυγή, αφού η πίστα στο Alpe d’Huez δεν διατηρούσε τον πάγο στερεό στο φως της ημέρας.
- Στο καλλιτεχνικό πατινάζ, η Αμερικανίδα Peggy Fleming κατέκτησε το πρώτο χρυσό μετάλλιο μετά το αεροπορικό δυστύχημα του 1961, όταν η πτήση 548 της Sabena, είχε συντριβεί στα περίχωρα των Βρυξελλών, ξεκληρίζοντας ολόκληρη την ομάδα των ΗΠΑ που ταξίδευε με προορισμό την Πράγα και το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα.
11. ΣΑΠΟΡΟ, ΙΑΠΩΝΙΑ (1972)
Το 1972 οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες έγιναν στο Σαπόρο της Ιαπωνίας (για πρώτη φορά εκτός Ευρώπης και Βόρειας Αμερικής) από τις 3 έως τις 13 Φεβρουαρίου. Πήραν μέρος 1.006 αθλητές (801 άνδρες και 205 γυναίκες) από 35 χώρες, σε 35 αγωνίσματα. Ο πρόεδρος της Ολυμπιακής επιτροπής, Avery Brundage, απείλησε έναν μεγάλο αριθμό αθλητών του αλπικού σκι, επειδή πήραν μέρος σε κάμπ προετοιμασίας στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Brundage πίστευε ότι οι συγκεκριμένοι αθλητές είχαν οικονομικές απολαβές από εταιρείες αθλητικού εξοπλισμού και ότι πλέον δεν ήταν ερασιτέχνες, αλλά επαγγελματίες. Τελικά αποκλείστηκε γι’ αυτόν τον λόγο ο Αυστριακός σκιέρ, Karl Schranz, ο οποίος έπαιρνε ως χορηγία από εταιρεία κατασκευής σκι 50.000 δολάρια τον χρόνο.
Επίσης οι Καναδοί δεν κατέβασαν ομάδα στο χόκεϊ επί πάγου στους αγώνες του 1972 και του 1976, διαμαρτυρόμενοι για τον αποκλεισμό αθλητών από τα επαγγελματικά πρωταθλήματα, τη στιγμή που όπως υποστήριζαν, επαγγελματίες αθλητές από τις Ανατολικές χώρες έπαιρναν κανονικά μέρος χωρίς κανέναν περιορισμό. Ήταν οι τελευταίοι αγώνες στους οποίους αθλητής κατέκτησε χρυσό μετάλλιο στο σκι αντοχής, χρησιμοποιώντας ξύλινα πέδιλα, αφού στη συνέχεια τα υλικά ήταν συνθετικά. Στον πίνακα των μεταλλίων, η Σοβιετική Ένωση πρώτευσε με 8 χρυσά, 5 ασημένια και 3 χάλκινα.
ΟΛΥΜΠΙΑΚΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ
- Η Ιαπωνία, που μέχρι τότε δεν είχε κερδίσει ποτέ χρυσό μετάλλιο (είχε μόνο ένα ασημένιο από το 1956), κατόρθωσε να ανεβάσει τρεις αθλητές στο βάθρο του άλματος με σκι στον μικρό λόφο. Ο Yukio Kasaya ήταν ο νικητής, με δεύτερο τον Akitsugu Konno και τρίτο τον Seiji Aochi.
- Στο σκι αντοχής γυναικών η Galina Kulakova από την Σοβιετική Ένωση κέρδισε και τα τρία αγωνίσματα.
- Στο αλπικό σκι η άγνωστη 17χρονη Marie-Therés Nadig από την Ελβετία, κέρδισε χρυσά μετάλλια στην ελεύθερη κατάβαση και τη γιγαντιαία τεχνική κατάβαση.
- Στο δίαθλο, ο Magnar Solberg έγινε ο πρώτος αθλητής του αγωνίσματος που κέρδισε χρυσό σε δύο συνεχόμενους Ολυμπιακούς Αγώνες (στα 20 χιλιόμετρα ατομικού).
- Η Ισπανία κατέκτησε το πρώτο της χρυσό μετάλλιο σε Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες με τον Francisco Fernández Ochoa στο σλάλομ του αλπικού σκι.
12. ΙΝΣΜΠΡΟΥΚ, ΑΥΣΤΡΙΑ (1976)
Οι 12οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες δόθηκαν από τη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή στο Ντένβερ των ΗΠΑ, όμως μετά από δημοψήφισμα οι κάτοικοι του Κολοράντο αποφάσισαν να μη χρηματοδοτηθούν οι αγώνες από την πολιτεία. Μετά από διαδοχικές αρνήσεις από τη Σιόν της Ελβετίας, το Γουίστλερ του Καναδά, το Σολτ Λέικ Σίτι και το Λέικ Πλάσιντ των ΗΠΑ, η ΔΟΕ επέλεξε το 1973 το Ίνσμπρουκ της Αυστρίας (το οποίο είχε όλες τις υποδομές και την εμπειρία από τους αγώνες του 1964), για να αναλάβει τη διοργάνωση τρία χρόνια αργότερα.
Άναψαν ταυτόχρονα δύο Ολυμπιακές φλόγες, αφού ήταν η δεύτερη φορά που η πόλη φιλοξενούσε Αγώνες, ενώ εφαρμόστηκαν δρακόντεια μέτρα ασφαλείας μετά τον “μαύρο Σεπτέμβρη” του 1972 (Ολυμπιακοί Αγώνες του Μονάχου). Συμμετείχαν 1.123 αθλητές (892 άνδρες και 231 γυναίκες) από 37 χώρες που πήραν μέρος σε 37 αγωνίσματα (4 έως 15 Φεβρουαρίου). Η Σοβιετική Ένωση διατηρήθηκε για μια ακόμη φορά στην κορυφή του πίνακα των μεταλλίων με 13 χρυσά, 6 ασημένια και 8 χάλκινα.
ΟΛΥΜΠΙΑΚΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ
- Για πρώτη φορά τα αγωνίσματα των ελκηθροδρομιών (Bobsleigh & Luge) διεξήχθησαν σε κοινή πίστα, στο γειτονικό Igls.
- Η Αμερικανίδα Dorothy Hamill, που έγινε αμέσως γνωστή από την χαρακτηριστική της κόμη “wedge”, κέρδισε το χρυσό μετάλλιο στο καλλιτεχνικό πατινάζ.
- Στο καλλιτεχνικό πατινάζ των ανδρών, ο Αμερικανός Terry Kubicka επιχείρησε – και πέτυχε – για πρώτη φορά ένα άκρως επικίνδυνο backflip.
- Η Σοβιετική Ένωση κέρδισε για τέταρτη φορά το χρυσό στο χόκεϊ επί πάγου εκμεταλλευόμενη και την απουσία του Καναδά για δεύτερη συνεχόμενη διοργάνωση.
- Η αθλητική τεχνολογία έκανε εντυπωσιακή εμφάνιση στο Ίνσμπρουκ, με νέα συνθετικά υλικά στα σκι, καινούργιες λείες στολές με κουκούλα και αεροδυναμικά κράνη, στα αθλήματα του αλπικού σκι, του άλματος με σκι και στο πατινάζ ταχύτητας.
- Η Σοβιετική Galina Kulakova ήρθε τρίτη στα 5 χιλιόμετρα του σκι αντοχής, όμως δεν της δόθηκε το χάλκινο μετάλλιο λόγω θετικού δείγματος στην εφεδρίνη. Ήταν η πρώτη φορά στην Ιστορία των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων που είχαμε αφαίρεση μεταλλίου λόγω απαγορευμένης ουσίας. Παρόλα αυτά, τόσο η FIS, όσο και η ΔΟΕ, της επέτρεψαν να αγωνιστεί στη συνέχεια στα 10 χιλιόμετρα και στη σκυταλοδρομία 4 Χ 5 χλμ, όπου κέρδισε το χρυσό μετάλλιο.
13. ΛΕΪΚ ΠΛΑΣΙΝΤ, ΗΠΑ (1980)
Οι 13οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες έγιναν στο ίδιο μέρος που είχαν διεξαχθεί και το 1932, στο Lake Placid της Νέας Υόρκης, στις ΗΠΑ. Συμμετείχαν 1.072 αθλητές (840 άνδρες και 272 γυναίκες) από 37 χώρες που πήραν μέρος σε 38 αγωνίσματα (14 έως τις 23 Φεβρουαρίου). Πρωταγωνίστησαν τα κυκλοφοριακά προβλήματα, με τους χιλιάδες θεατές να παραμένουν επί ώρες καθηλωμένοι στους δρόμους του παγωμένου Lake Placid. Επίσης δημιουργήθηκε χάος με τα εισιτήρια, αφού για να μπορέσει κανείς να πάρει το πολυπόθητο χαρτάκι έπρεπε ήδη να είναι κάτοχος.
Τα εκδοτήρια είχαν τοποθετηθεί σε χώρους που για να φτάσεις εκεί, έπρεπε να είχες ακυρώσει κάποιο άλλο εισιτήριο νωρίτερα. Στο Lake Placid, τα εισιτήρια των αγώνων πωλούνται ακόμα και σήμερα σε τουριστικά καταστήματα ως σουβενίρ. Για πρώτη φορά συμμετείχαν σε Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες η Κίνα, η Κύπρος και η Κόστα Ρίκα. Η Ανατολική Γερμανία ήρθε πρώτη στο σύνολο των μεταλλίων (23), όμως στην κορυφή του πίνακα βρέθηκε και πάλι η Σοβιετική Ένωση λόγω περισσότερων χρυσών μεταλλίων (10 έναντι 9 των Ανατολικογερμανών).
ΟΛΥΜΠΙΑΚΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ
- Ήταν οι πρώτοι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες που οι διοργανωτές χρησιμοποίησαν τεχνητό χιόνι.
- Η ομάδα χόκεϊ επί πάγου των Ηνωμένων Πολιτειών ήταν αυτή που έγραψε ιστορία στους αγώνες του Lake Placid. Στις φάσεις των μεταλλίων νίκησε 4-3 την κάτοχο του επί 16 χρόνια χρυσού, Σοβιετική Ένωση και στον τελευταίο αγώνα τη Φινλανδία παίρνοντας το χρυσό μετάλλιο. Αυτό ονομάστηκε από τους δημοσιογράφους ως το “θαύμα στον πάγο” (miracle on ice), αποτέλεσε σημείο αναφοράς του “ψυχρού πολέμου” για πολλά χρόνια και ήταν η αιτία για να γυριστεί η ταινία “Miracle” το 2004.
- Στο αλπικό σκι ο θρύλος Ingemar Stenmark από τη Σουηδία κέρδισε δυο χρυσά μετάλλια στη γιγαντιαία τεχνική κατάβαση και την τεχνική κατάβαση.
- Η Hanni Wenzel κέρδισε τα ίδια αγωνίσματα στις γυναίκες, χρίζοντας το Λιχτενστάιν ως το μικρότερο κράτος που αθλητής του έχει κατακτήσει χρυσό Ολυμπιακό μετάλλιο.
- Ο Αμερικανός Eric Heiden πήρε πέντε χρυσά στην παγοδρομία ταχύτητας (500m, 1.000m, 1.500m, 5.000m και 10.000m) και έγινε ο μοναδικός αθλητής στην ιστορία με πέντε χρυσά μετάλλια σε ατομικά αγωνίσματα μιας διοργάνωσης Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων.
- Ο Σοβιετικός Nikolay Zimyatov κατέκτησε τρία χρυσά μετάλλια στο σκι αντοχής.
- Στην πιθανότατα πλέον δραματική αναμέτρηση της διοργάνωσης, ο Σουηδός Thomas Wassberg κέρδισε το χρυσό μετάλλιο, ξεπερνώντας τον Φινλανδό Juha Mieto στα 15 χιλιόμετρα του σκι αντοχής κατά μόλις ένα εκατοστό του δευτερολέπτου, που είναι και η μικρότερη χρονική διαφορά ανάμεσα στον πρώτο και τον δεύτερο στην Ολυμπιακή ιστορία του αθλήματος.
14. ΣΑΡΑΓΕΒΟ, ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ (1984)
Στους πρώτους αγώνες επί προεδρίας Juan Antonio Samaranch, το Σαράγεβο επιλέχθηκε για τη διοργάνωση του 1984. Συμμετείχαν 1.272 αθλητές (998 αθλητές και 274 αθλήτριες) από 49 χώρες που πήραν μέρος σε 39 αγωνίσματα (7 έως τις 19 Φεβρουαρίου). Ήταν η πρώτη διοργάνωση των Χειμερινών Ολυμπιακών που δόθηκε σε κομμουνιστική χώρα. Τις πρώτες μέρες των Αγώνων, υπήρξαν πολλές αλλαγές στο πρόγραμμα λόγω πολύ δυσμενών καιρικών συνθηκών. Η Γιουγκοσλαβία, πολύ καλή στον οργανωτικό τομέα, κέρδισε το πρώτο της μετάλλιο στην ιστορία των Χειμερινών Ολυμπιακών με τον Jure Franco (ασημένιο στη γιγαντιαία τεχνική κατάβαση).
Από ελληνικής πλευράς για πρώτη φορά συμμετείχαν 6 αθλητές, ενώ ο Σενεγαλέζος Lamine Gueye έγινε ο πρώτος μαύρος Αφρικανός που πήρε μέρος σε Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες. Στην τελετή έναρξης, η Ολυμπιακή σημαία ανέβηκε κατά λάθος ανάποδα στον ιστό, κάτι που επαναλήφθηκε στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες το 2024 στο Παρίσι. Αυτή τη φορά, σε αντίθεση με το 1980, η Σοβιετική Ένωση ήρθε πρώτη στη συνολική συγκομιδή μεταλλίων (25), όμως στην κορυφή του πίνακα βρέθηκε η Ανατολική Γερμανία λόγω περισσότερων χρυσών μεταλλίων (9 έναντι 6 των Σοβιετικών).
ΟΛΥΜΠΙΑΚΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ
- Οι δίδυμοι Αμερικάνοι Phil και Steve Mahre κατέλαβαν την πρώτη και δεύτερη θέση στην τεχνική κατάβαση των ανδρών (με διαφορά 21 εκατοστά του δευτερολέπτου ο ένας από τον άλλο).
- Στο σκι αντοχής η Marja Liisa Hamalainen από τη Φινλανδία κέρδισε και τα τρία αγωνίσματα.
- Στην παγοδρομία ταχύτητας ο Καναδός Gaetan Boucher και η Ανατολικογερμανίδα Karin Enke πήραν από δύο χρυσά μετάλλια, ενώ η Ανατολική Γερμανία κέρδισε τα 9 από τα 12 μετάλλια του αθλήματος.
- Στο ελεύθερο πρόγραμμα του καλλιτεχνικού πατινάζ στα ζευγάρια, οι Jayne Torvill και Christofer Dean από τη Βρετανία, χορεύοντας το Bolero του Ravel, πήραν την απόλυτη βαθμολογία στο τεχνικό κομμάτι (κάτι που δεν έχει επαναληφθεί μέχρι σήμερα) και φυσικά κέρδισαν το χρυσό μετάλλιο.
- Για πρώτη φορά παρουσιάστηκε ως αγώνισμα επίδειξης το Disabled skiing (σκι για άτομα με αναπηρία).
15. ΚΑΛΓΚΑΡΙ, ΚΑΝΑΔΑΣ (1988)
Το Κάλγκαρι (Καναδάς) διοργάνωσε τους 15ους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες (13 έως 28 Φεβρουαρίου), που για πρώτη φορά στην ιστορία είχαν ίδια διάρκεια (δυο εβδομάδες) με τους Θερινούς. Συνολικά πήραν μέρος 1.423 αθλητές (1.122 άνδρες και 301 γυναίκες) από 57 χώρες σε 46 αγωνίσματα. Προστέθηκαν νέα αγωνίσματα στο άλμα με σκι και στην παγοδρομία ταχύτητας (για πρώτη φορά διεξήχθη σε κλειστό στάδιο), ενώ κάποια ακόμα όπως το κέρλινγκ, η μικρή πίστα στον πάγο και το freestyle σκι μπήκαν στο πρόγραμμα ως αθλήματα επίδειξης. Για πρώτη φορά συμμετείχε Ελληνίδα σε Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες, η 16χρονη Θωμαή Λεφούση (25η στον αγώνα τεχνικής κατάβασης), ενώ έκανε την πρώτη του εμφάνιση και ο Θανάσης Τσακίρης (72ος στα 15 χιλιόμετρα και 76ος στα 30 χιλιόμετρα του σκι αντοχής).
Δύο χώρες (αμφότερες στην τελευταία τους συμμετοχή σε Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες) μονοπώλησαν το ενδιαφέρον στη συλλογή μεταλλίων, η Σοβιετική Ένωση (29) και η Ανατολική Γερμανία (25), με τους Σοβιετικούς να κατακτούν την κορυφή του πίνακα με 11 χρυσά. Ο Καναδάς έγινε η δεύτερη διοργανώτρια χώρα (μαζί με τη Γιουγκοσλαβία το 1984) που δεν κατόρθωσε να κατακτήσει χρυσό μετάλλιο στην “έδρα” της. Στην περιοχή κατά διαστήματα φυσούσε ο δυνατός δυτικός άνεμος “Σινούκ” (160 χλμ/ώρα), υποχρεώνοντας τους διοργανωτές να επαναλάβουν ορισμένους αγώνες στις ελκηθροδρομίες επειδή έμπαινε άμμος στην πίστα. Επίσης ήταν η αιτία για να πέσει ένας αθλητής του άλματος με σκι πάνω στη βάση που στεκόταν η τηλεοπτική κάμερα.
ΟΛΥΜΠΙΑΚΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ
- Η μεγαλύτερη ατραξιόν των Αγώνων ήταν η εθνική ομάδα της Τζαμάικα στην ελκηθροδρομία bobsleigh, η οποία αν και δεν είχε καμία πιθανότητα διάκρισης, επισκίασε με την αγωνιστικότητά της τους πραγματικούς νικητές και αποθεώθηκε από δημοσιογράφους και θεατές. Οι Τζαμαϊκανοί απέδειξαν ότι η συμμετοχή είναι πιο σημαντική από τη νίκη και έγιναν η αιτία για να γυριστεί η ταινία της Disney “Cool Runnings” (1993).
- Δεύτερη μεγαλύτερη ατραξιόν των αγώνων αναδείχθηκε ο Βρετανός Eddie David Edwards, γνωστός με το προσωνύμιο “Eddie the Eagle”. Ο Έντι εκπροσώπησε τη χώρα του στο άλμα με σκι και ήρθε τελευταίος και στα δυο αγωνίσματα του μικρού και του μεγάλου λόφου, με επιδόσεις που δεν θύμιζαν ούτε καν ερασιτέχνη, αλλά χομπίστα της συμφοράς! Παρά τις αποτυχημένες εμφανίσεις του, ο κόσμος τον αποθέωσε και το όνομά του έγινε γνωστό σε όλον τον κόσμο, με αποτέλεσμα η ιστορία του να γίνει το 2016 κινηματογραφική ταινία από την 20th Century Fox, με τίτλο “Eddie the Eagle”. Η ΔΟΕ, για να αποφύγει ανάλογες παρουσίες στο μέλλον, θέσπισε έναν κανονισμό, γνωστό πλέον ως “Eddie the Eagle Rule”, σύμφωνα με τον οποίο όσοι θέλουν να πάρουν πρόκριση στους Ολυμπιακούς Αγώνες, πρέπει να ανήκουν είτε στο 30% των καλύτερων στον κόσμο, είτε στους 50 κορυφαίους στον κόσμο (ισχύει όποιο από τα δυο όρια είναι μικρότερο).
- Η Ολλανδέζα αθλήτρια της παγοδρομίας ταχύτητας, Yvonne Van Gennip, κέρδισε τρία χρυσά μετάλλια και σημείωσε δύο παγκόσμια ρεκόρ.
- Ο Φιλανδός Matti Nykanen νίκησε και στα τρία αγωνίσματα στο άλμα με σκι.
- Η αθλήτρια της Ανατολικής Γερμανίας, Christa Rothenburger, κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στα 1.000 μέτρα στην παγοδρομία ταχύτητας και 7 μήνες αργότερα κέρδισε το ασημένιο μετάλλιο στην ποδηλασία πίστας των Θερινών Αγώνων της Σεούλ. Έτσι έγινε η πρώτη αθλήτρια με μετάλλια σε χειμερινούς και θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες.
16. ΑΛΜΠΕΡΒΙΛ, ΓΑΛΛΙΑ (1992)
Οι 16οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες ήταν οι τελευταίοι που έγιναν την ίδια χρονιά με τους Θερινούς και οι πρώτοι μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης. Διεξήχθησαν στην περιοχή της Σαβοΐας, στις Γαλλικές Άλπεις, στην πόλη της Αλμπερβίλ (8 έως 23 Φεβρουαρίου). Συμμετείχαν 1.801 αθλητές (1.313 άνδρες και 488 γυναίκες) από 64 χώρες σε 57 αγωνίσματα. Η ενωμένη πλέον Γερμανία συγκέντρωσε τα περισσότερα μετάλλια με 10 χρυσά, 10 ασημένια και 6 χάλκινα.
Το μόγκουλς (Mogul skiing), η μικρή πίστα στον πάγο και το δίαθλο των γυναικών μπήκαν για πρώτη φορά στο Ολυμπιακό πρόγραμμα. Συμμετείχαν 8 Έλληνες, οι περισσότεροι στο σκι αντοχής. Αυτή ήταν η τελευταία διοργάνωση των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων, στην οποία παρουσιάστηκαν αθλήματα επίδειξης (Curling, Ski ballet και Speed skiing). Επίσης ήταν η τελευταία φορά στην ιστορία των Αγώνων που όλα τα αγωνίσματα των παγοδρομιών ταχύτητας διεξήχθησαν σε ανοιχτό παγοδρόμιο.
ΟΛΥΜΠΙΑΚΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ
- Ο 16χρονος Φινλανδός Toni Nieminen έγραψε ιστορία ως ο μικρότερος σε ηλικία Ολυμπιονίκης, με τα δύο χρυσά και το ένα χάλκινο που κατέκτησε στο άλμα με σκι (το ηλικιακό ρεκόρ κράτησε μέχρι το 2002).
- Η Νεοζηλανδή σκιέρ Annelise Coberger έγινε η πρώτη γυναίκα που κατέκτησε μετάλλιο από το νότιο ημισφαίριο, παίρνοντας τη δεύτερη θέση στην τεχνική κατάβαση γυναικών του αλπικού σκι.
- Στο σκι αντοχής οι Νορβηγοί κέρδισαν όλα τα αγωνίσματα των ανδρών με τους Bjorn Daehlie και Vegard Ulvang να κατακτούν από τρία ο καθένας.
- Στο αλπικό σκι ο Ιταλός Alberto Tomba κέρδισε την γιγαντιαία τεχνική κατάβαση για δεύτερη συνεχόμενη φορά.
- Ο Kim Ki-hoon κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στα 1.000 μέτρα της παγοδρομίας ταχύτητας σε μικρή πίστα, το πρώτο μετάλλιο σε Χειμερινούς Ολυμπιακούς στην ιστορία της Νότιας Κορέας, ενώ το ασημένιο μετάλλιο που κέρδισε η Ye Qiaobo στα 500 μέτρα του πατινάζ ταχύτητας, ήταν το πρώτο μετάλλιο στον θεσμό για την Κίνα.
- Ο Ελβετός σκιέρ Nicolas Bochatay σκοτώθηκε την προτελευταία ημέρα των αγώνων, όταν έπεσε πάνω σε ένα όχημα καθαρισμού χιονιού στη διάρκεια προπόνησης.
17. ΛΙΛΕΧΑΜΕΡ, ΝΟΡΒΗΓΙΑ (1994)
Η απόφαση της ΔΟΕ το 1986, ώστε οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες να διεξάγονται στο μέσο της θερινής Ολυμπιάδας, εφαρμόστηκε για πρώτη φορά το 1994 στο Λίλεχαμερ της Νορβηγίας (η βορειότερη πόλη στην οποία διοργανώθηκαν ποτέ Ολυμπιακοί Αγώνες). Οι αγώνες έγιναν από τις 12 μέχρι τις 27 Φεβρουαρίου και πήραν μέρος 1.737 αθλητές (1.215 άνδρες και 522 γυναίκες) σε 61 αγωνίσματα. Την ημέρα της τελετής έναρξης ληστές έκλεψαν τον πασίγνωστο πίνακα του Edvard Munch, “The Scream”, από το εθνικό μουσείο του Όσλο. Διατέθηκαν 1.210.000 εισιτήρια, αριθμός ρεκόρ για τον θεσμό.
14 χώρες πραγματοποίησαν την παρθενική τους εμφάνιση στη διοργάνωση, 9 εκ των οποίων ήταν πρώην Σοβιετικές δημοκρατίες. Αξιοσημείωτη υπήρξε η παρέμβαση του αμερικανικού τηλεοπτικού δικτύου CBS στην κατασκευή των δύο λόφων του άλματος με σκι, οι οποίοι μεταφέρθηκαν μερικά μέτρα βορειότερα για να υπάρξουν καλύτερα πλάνα. Στην τελετή λήξης ηχηρό ήταν το μήνυμα του Juan Antonio Samaranch σε όλον τον κόσμο: “Σταματήστε τον πόλεμο, σταματήστε να σκοτώνετε. Κατεβάστε τα όπλα”, εξ’ αιτίας του πολέμου στη Γιουγκοσλαβία. Η Νορβηγία κατέκτησε τα περισσότερα μετάλλια (26), όμως στην κορυφή του πίνακα των μεταλλίων βρέθηκε η Ρωσία, λόγω περισσότερων χρυσών (11 έναντι 10 των Νορβηγών).
ΟΛΥΜΠΙΑΚΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ
- Άκρως θεαματική ήταν η τελετή έναρξης σε ό,τι αφορά τη μεταφορά της Ολυμπιακής φλόγας στον βωμό, αφού ο Νορβηγός αθλητής του άλματος με σκι, Stein Gruber, πήρε τη δάδα στην κορυφή του μικρού λόφου και κρατώντας τη στο χέρι του, πραγματοποίησε ένα εντυπωσιακό άλμα, πριν την παραδώσει στους τελευταίους λαμπαδηδρόμους.
- Το καλλιτεχνικό πατινάζ συγκέντρωσε τη μεγαλύτερη προσοχή, κυρίως μετά τον τραυματισμό της Αμερικανίδας Nancy Kerrigan από τον πρώην σύζυγο της κύριας αντιπάλου της, Tonya Harding. Τελικά και οι δύο αθλήτριες αγωνίστηκαν, όμως καμία από αυτές δεν πήρε το χρυσό μετάλλιο (2η η Kerrigan και 8η η Harding), αφού νίκησε η Ουκρανή Oksana Baiul (πρώτο χρυσό για τη χώρα της).
- Ο Νορβηγός αθλητής της παγοδρομίας ταχύτητας, Johann Olav Koss, κέρδισε τρία χρυσά σημειώνοντας ισάριθμα παγκόσμια ρεκόρ.
- Στο σκι αντοχής η Ιταλίδα Manuela Di Centa κέρδισε μετάλλια και στα πέντε αγωνίσματα.
- Η ιταλική ομάδα στη σκυταλοδρομία 4×10 χιλιομέτρων του σκι αντοχής των ανδρών κατάφερε μπροστά στο πολυάριθμο Νορβηγικό κοινό (πάνω από 100.000 θεατές) να κατακτήσει το χρυσό μετάλλιο, νικώντας τη Νορβηγική ομάδα που ήταν το φαβορί, για μόλις 4 εκατοστά του δευτερολέπτου. Δώδεκα χρόνια αργότερα, στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Τορίνο, οι συγκεκριμένοι αθλητές (Maurilio de Zolt, Marco Albarello, Giorgio Vanzetta και Silvio Fauner) ήταν μεταξύ των τελευταίων λαμπαδηδρόμων, πριν τη Stefania Belmondo.
- Η Kim Yoon Mi έγινε η νεότερη αθλήτρια που κερδίζει χρυσό μετάλλιο στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες, ως μέρος της ομάδας της Νότιας Κορέας στην σκυταλοδρομία (μόλις 13 ετών και 2 μηνών).
18. ΝΑΓΚΑΝΟ, ΙΑΠΩΝΙΑ (1998)
Οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες επέστρεψαν μετά από 26 χρόνια στην Ιαπωνία και διεξήχθησαν από τις 7 μέχρι τις 22 Φεβρουαρίου στην πόλη του Nagano. Ήταν οι πρώτοι που ξεπέρασαν τους 2.000 συμμετέχοντες (σύνολο 2.176 αθλητές από 72 χώρες, 1.389 άνδρες και 787 γυναίκες σε 68 αγωνίσματα). Το curling και το snowboard έκαναν την εμφάνισή τους στο επίσημο Ολυμπιακό πρόγραμμα, όπως επίσης και το χόκεϊ επί πάγου γυναικών. Η Ελλάδα εκπροσωπήθηκε με τη μεγαλύτερη μέχρι τότε αποστολή (13).
Οι αγώνες του Nagano ήταν οι πρώτοι στους οποίους έγινε δεκτή η συμμετοχή επαγγελματιών αθλητών στο χόκεϊ επί πάγου και έτσι ο Καναδάς και οι ΗΠΑ αγωνίστηκαν με πολλούς παίκτες από το NHL. Μπορεί να θεωρούνταν φαβορί, όμως καμία από τις δύο χώρες δεν πήρε το χρυσό μετάλλιο, αφού οι Τσέχοι αποδείχτηκαν ισχυρότεροι. Οι Ιάπωνες, για τις ανάγκες της διοργάνωσης, κατασκεύασαν τον υψηλής ταχύτητας σιδηρόδρομο Nagano Shinkansen, που συνέδεε το Τόκιο με το Ναγκάνο. Η Γερμανία βρέθηκε στην κορυφή του πίνακα μεταλλίων, τόσο στα χρυσά (12), όσο και στο σύνολο (29).
ΟΛΥΜΠΙΑΚΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ
- Ο Νορβηγός Bjorn Daelie πήρε ακόμα τρία χρυσά στο σκι αντοχής, φτάνοντας τα 8 (και 12 συνολικά) και ανέβηκε στην πρώτη θέση της λίστας των χρυσών Ολυμπιακών μεταλλίων στην ιστορία των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων. Μάλιστα ήταν χαρακτηριστική η κίνησή του στα 10 χιλιόμετρα κλασσικής τεχνικής, όταν περίμενε γύρω στα 20 λεπτά για να τερματίσει και ο τελευταίος αθλητής, ο Κενυάτης Philip Boit, τον οποίο και αγκάλιασε, δείχνοντας το σπάνιο ήθος του.
- Η Ρωσίδα Larisa Lazutina (σκι αντοχής) κατέκτησε τα περισσότερα μετάλλια στη διοργάνωση, συνολικά πέντε, ανάμεσά τους και τρία χρυσά.
- Άλλη σημαντική στιγμή ήταν αυτή του Αυστριακού Hermann Maier, ο οποίος λίγες μόνο μέρες μετά την άσχημη πτώση που είχε, επέστρεψε κερδίζοντας χρυσά στην υπεργιγαντιαία κατάβαση και στη γιγαντιαία τεχνική κατάβαση.
- Επαναστατικό θεωρήθηκε το νέο πέδιλο της παγοδρομίας ταχύτητας, Clap Skate, με το οποίο σημειώθηκαν απίστευτα παγκόσμια ρεκόρ.
- Η Αμερικανίδα Tara Lipinski στο καλλιτεχνικό πατινάζ κέρδισε οριακά την Michelle Kwan και χρίστηκε η νεότερη Ολυμπιονίκης σε ατομικό αγώνισμα, σε ηλικία 15 ετών και 255 ημερών.
- Στο snowboard, ο Καναδός Ross Rebagliati κέρδισε το χρυσό, στη συνέχεια ακυρώθηκε λόγω χρήσης μαριχουάνας και τελικά του επιστράφηκε ξανά το μετάλλιο, αφού η μαριχουάνα δεν βρισκόταν στη λίστα των απαγορευμένων ουσιών της ΔΟΕ.
19. ΣΟΛΤ ΛΕΪΚ ΣΙΤΙ, ΗΠΑ (2002)
Οι 19οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες έγιναν στο Salt Lake City (για τέταρτη φορά στις ΗΠΑ) και πήραν μέρος 2.399 αθλητές (1.513 άνδρες και 886 γυναίκες) από 78 χώρες σε 78 αγωνίσματα (8 έως 24 Φεβρουαρίου). Μετά από πολλά χρόνια επέστρεψε στο Ολυμπιακό πρόγραμμα η ελκηθροδρομία skeleton (ήταν στους αγώνες του 1928 και του 1948), όπως και το bobsleigh γυναικών. Για πρώτη φορά διεξήχθησαν τα αγωνίσματα του snowboard. Επίσης ήταν οι πρώτοι Ολυμπιακοί Αγώνες του Jacques Rogge στην προεδρία της ΔΟΕ.
Στην τελετή έναρξης υπήρξαν δύο σημαίες, η μια από το “σημείο μηδέν” των δίδυμων πύργων μετά το τρομοκρατικό χτύπημα της 11ης Σεπτεμβρίου και η άλλη από το διαστημικό λεωφορείο Challenger. Η Γερμανία ήρθε πρώτη στη συγκομιδή μεταλλίων (36), όμως στην κορυφή του πίνακα βρέθηκε η Νορβηγία λόγω περισσότερων χρυσών (13 έναντι 12 των Γερμανών). Παράλληλα, η Αυστραλία έγινε η πρώτη χώρα του Νότιου Ημισφαίριου που κατέκτησε χρυσό μετάλλιο σε Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες.
ΟΛΥΜΠΙΑΚΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ
- Ο Γερμανός Georg Hackl πήρε το χάλκινο μετάλλιο στην ελκηθροδρομία Λουτζ και έγινε ο πρώτος αθλητής που κατακτά μετάλλια στο ίδιο αγώνισμα σε πέντε διαφορετικούς Ολυμπιακούς Αγώνες.
- Στο χόκεϊ επί πάγου ο Καναδάς κέρδισε το χρυσό μετάλλιο σε άνδρες και γυναίκες.
- Στο καλλιτεχνικό πατινάζ δημιουργήθηκε ένταση μεταξύ της Ρωσίας και του Καναδά, με αποτέλεσμα να απονεμηθούν στα ζευγάρια δύο χρυσά μετάλλια, λόγω διαφωνίας των κριτών.
- Ο Αυστραλός Steven Bradbury έγινε ο πρώτος αθλητής του νοτίου ημισφαίριου που κέρδισε χρυσό μετάλλιο, αφού στα ημιτελικά και τον τελικό οι αντίπαλοί του έπεσαν και έτσι πήρε χωρίς ουσιαστική αντίσταση τη νίκη.
- Ο Νορβηγός Ole Einar Bjoerndalen κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο και στα τέσσερα αγωνίσματα του Δίαθλου.
- Στο Βόρειο σύνθετο ο Φινλανδός Sampa Lajunen κατέκτησε τρία χρυσά.
- Ο Ελβετός Simon Ammann έκανε το δύο στα δύο στο άλμα με σκι.
- Η Κροάτισσα Janica Kostelic πήρε τρία χρυσά και ένα ασημένιο στα αγωνίσματα του αλπικού σκι (ήταν και τα πρώτα μετάλλια για την Κροατία).
20. ΤΟΡΙΝΟ, ΙΤΑΛΙΑ (2006)
Στην Ιταλία και το Τορίνο φιλοξενήθηκαν το 2006 για δεύτερη φορά οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες (μετά το 1956 και την Cortina d’ Ampezzo), από τις 10 έως τις 26 Φεβρουαρίου. Οι Αγώνες κόστισαν περίπου 4,5 δισεκατομμύρια ευρώ και σε αυτούς συμμετείχαν 2.508 αθλητές (1.548 άνδρες και 960 γυναίκες) από 80 εθνικότητες σε 84 αγωνίσματα. Για πρώτη φορά διεξήχθησαν η μαζική εκκίνηση στο δίαθλο, το ομαδικό σπριντ στο σκι αντοχής και η ομαδική καταδίωξη στην παγοδρομία ταχύτητας.
Τα αγωνίσματα των 50 και 30 χιλιομέτρων ανδρών και γυναικών αντίστοιχα κλασσικής τεχνικής στο σκι αντοχής, αντικαταστάθηκαν από αυτά της ελεύθερης τεχνικής στις ίδιες αποστάσεις. Στην τελετή έναρξης, η μεγάλη Ιταλίδα αθλήτρια του σκι αντοχής, Stefania Belmondo, με 10 Ολυμπιακά μετάλλια στις τέσσερις προηγούμενες διοργανώσεις, ήταν εκείνη που άναψε τον βωμό με την Ολυμπιακή φλόγα. Η Γερμανία πρώτευσε στη συγκομιδή μεταλλίων, τόσο στο σύνολο (29), όσο και στα χρυσά (11).
ΟΛΥΜΠΙΑΚΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ
- Στο σκι αντοχής, όταν έσπασε το μπατόν της Καναδέζας Sarah Renner, ο προπονητής της Νορβηγικής ομάδας, Bjornar Hakensmoen, της έδωσε ένα εφεδρικό. Τελικά η ομάδα του Καναδά ήρθε δεύτερη και η Νορβηγία έμεινε οριακά έξω από τα μετάλλια, στην τέταρτη θέση.
- Ο 39χρονος Καναδός αθλητής της ελκηθροδρομίας σκέλετον, Duff Gibson, έγινε ο γηραιότερος αθλητής που κέρδισε χρυσό μετάλλιο σε Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες (το ρεκόρ αυτό κατέρριψε το 2014 ο Νορβηγός Ole Einar Bjoerndalen).
- Στο καλλιτεχνικό πατινάζ ο Ρώσος Evgeni Plushenko σημείωσε παγκόσμιο ρεκόρ στην βαθμολογία των ανδρών συγκεντρώνοντας 90,66 βαθμούς.
- Μεγάλο ενδιαφέρον είχαν τα 10 χιλιόμετρα σκυταλοδρομίας στο σκι αντοχής των ανδρών με τους Νορβηγούς να θέλουν εκδίκηση για την ήττα τους πριν 12 χρόνια μέσα στη χώρα τους (Lillehammer 1994) από τους Ιταλούς. Τελικά οι Ιταλοί στέφθηκαν και πάλι νικητές (για 5η συνεχόμενη φορά).
- Στην τεχνική κατάβαση των ανδρών στο snowboard, ο Ελβετός Philipp Schoch υπερασπίστηκε τον τίτλο του κερδίζοντας στον τελικό τον αδερφό του, Simon.
- Τέλος, στην τελετή λήξης, η Manuela Di Centa που στο παρελθόν είχε κερδίσει 7 Ολυμπιακά μετάλλια στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς (2-2-3), απένειμε το χρυσό στον ίδιο της τον αδελφό, αφού ο Giorgio Di Centa στέφθηκε νικητής στα 50 χιλιόμετρα του σκι αντοχής.
21. ΒΑΝΚΟΥΒΕΡ, ΚΑΝΑΔΑΣ (2010)
22 χρόνια μετά το 1988 και το Κάλγκαρι, ο Καναδάς φιλοξένησε για δεύτερη φορά Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες, αυτή τη φορά στο Βανκούβερ, από τις 12 έως τις 28 Φεβρουαρίου του 2010. Στη διοργάνωση σημειώθηκε νέο ρεκόρ συμμετοχών, με συνολικά 2.566 παρουσίες, ενώ για πρώτη φορά στην ιστορία του θεσμού οι γυναίκες έγιναν τετραψήφιες (1.522 άνδρες και 1.044 γυναίκες). Στους αγώνες πήραν μέρος 82 κράτη, σε 86 αγωνίσματα. Το Βανκούβερ εξελίχθηκε σε έναν οργανωτικό και εμπορικό θρίαμβο, με γεμάτες από κόσμο εγκαταστάσεις, αφού διατέθηκε πάνω από το 97% των εισιτηρίων που είχαν κυκλοφορήσει (1,54 εκατομμύρια).
Οι Αγώνες έσπασαν κάθε προηγούμενο ρεκόρ τηλεθέασης (δυο φορές περισσότεροι τηλεθεατές παγκοσμίως από το Τορίνο 2006 και τρεις φορές περισσότεροι από το Σολτ Λέικ Σίτι 2002) και θεωρούνται μια από τις πλέον πετυχημένες διοργανώσεις στην ιστορία των Χειμερινών Ολυμπιακών. Οι ΗΠΑ κατέκτησαν συνολικά 37 μετάλλια (νέο ρεκόρ συγκομιδής μεταλλίων, μετά τα 36 της Γερμανίας το 2002), όμως στην κορυφή του πίνακα μεταλλίων βρέθηκε ο Καναδάς με τα 14 χρυσά, τα περισσότερα από κάθε άλλη φορά σε μια μόνο διοργάνωση (μόλις η δεύτερη φορά στην ιστορία του θεσμού που η διοργανώτρια χώρα πρώτευσε στα χρυσά, μετά το 1952 και τη Νορβηγία).
ΟΛΥΜΠΙΑΚΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ
- Τον τελικό του χόκεϊ επί πάγου των ανδρών, ανάμεσα στον Καναδά και τις ΗΠΑ, παρακολούθησαν από τις τηλεοράσεις τους 114 εκατομμύρια τηλεθεατές σε όλον τον κόσμο, αριθμός που αποτελεί παγκόσμιο ρεκόρ τηλεθέασης για αγώνα χόκεϊ στην ιστορία του αθλήματος. Οι Καναδοί νίκησαν 3-2 στην παράταση, γνωρίζοντας την αποθέωση από τους συμπατριώτες τους.
- Η μεγάλη Νορβηγίδα του σκι αντοχής, Marit Bjørgen, κατέκτησε τα πρώτα τρία χρυσά Ολυμπιακά μετάλλια της καριέρας της, ξεκινώντας μια εντυπωσιακή πορεία που 8 χρόνια αργότερα θα την έκανε την πιο πετυχημένη αθλήτρια σε συγκομιδή μεταλλίων στην ιστορία των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων.
- Η Αμερικανίδα Lindsey Vonn, μια από τις κορυφαίες αθλήτριες του αλπικού σκι όλων των εποχών, κατέκτησε στο Βανκούβερ το μοναδικό χρυσό Ολυμπιακό μετάλλιο της καριέρας της (downhill), κάτι που δεν είχε πετύχει στις δυο προηγούμενες διοργανώσεις.
- Με ένα ασημένιο και δυο χάλκινα στις παγοδρομίες ταχύτητας σε μικρή πίστα, ο Apolo Anton Ohno έφτασε συνολικά τα 8 Ολυμπιακά μετάλλια στην καριέρα του (2-2-4), ρεκόρ για τις ΗΠΑ στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς (σε άνδρες και γυναίκες) που διατηρείται μέχρι και σήμερα.
- Η Yuna Kim από τη Νότια Κορέα, πραγματοποίησε μια “στρατοσφαιρική” – όπως χαρακτηρίστηκε από τον Τύπο – εμφάνιση στο καλλιτεχνικό πατινάζ, κατακτώντας το χρυσό μετάλλιο.
- Ο Shani Davis από τις ΗΠΑ έγινε ο πρώτος αθλητής στην ιστορία των Χειμερινών Ολυμπιακών που κατέκτησε δεύτερο σερί χρυσό μετάλλιο στα 1.000 μέτρα της παγοδρομίας ταχύτητας, μετά από εκείνο που είχε κερδίσει το 2006 στο Τορίνο.
22. ΣΟΤΣΙ, ΡΩΣΙΑ (2014)
Η Ρωσία φιλοξένησε για πρώτη φορά τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες το 2014 στο Σότσι (7-23 Φεβρουαρίου). Ήταν οι πρώτοι Ολυμπιακοί Αγώνες υπό την προεδρία του Thomas Bach. Στη διοργάνωση σημειώθηκε νέο ρεκόρ συμμετοχών, με συνολικά 2.873 παρουσίες, ενώ είχαμε και το απόλυτο μέχρι σήμερα ρεκόρ για τους άνδρες (1.714). Στους αγώνες πήραν μέρος 88 κράτη (ρεκόρ), σε 98 αγωνίσματα (επίσης ρεκόρ). Πρόκειται για την μακράν πλέον πολυδάπανη διοργάνωση στην ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων (Θερινών και Χειμερινών), αφού ο συνολικός προϋπολογισμός που αρχικά είχε υπολογιστεί στα 12 δισεκατομμύρια δολάρια, τελικά κατέληξε στο απίστευτο ποσό των 51 δισεκατομμυρίων δολαρίων (!), αφήνοντας πίσω του τα 44 δις που είχαν κοστίσει οι Θερινοί Ολυμπιακοί του 2008 στο Πεκίνο. Ένα ακόμη ρεκόρ που κατέρριψαν οι Αγώνες του Σότσι, ήταν και αυτό της τηλεθέασης (2,1 δις τηλεθεατές σε όλον τον κόσμο).
Δυο χρόνια μετά την ολοκλήρωση των αγώνων, το 2016, η WADA επιβεβαίωσε τις υποψίες ότι η ρωσική Ολυμπιακή ομάδα είχε εμπλακεί σε ένα πρόγραμμα ντόπινγκ χρηματοδοτούμενο από το κράτος, το οποίο ήταν ενεργό τουλάχιστον από τα τέλη του 2011 μέχρι και τον Αύγουστο του 2015, άρα και στη διάρκεια των Χειμερινών Ολυμπιακών του Σότσι. Έναν χρόνο μετά την αποκάλυψη, το 2017, η IOC αφαίρεσε 13 μετάλλια από Ρώσους αθλητές και αθλήτριες, όμως τα 9 από αυτά επιστράφηκαν στους κατόχους τους μετά από απόφαση του CAS. Τον Δεκέμβριο του 2017, η ΔΟΕ ψήφισε την αναστολή της ιδιότητας μέλους της Ρωσικής Ολυμπιακής Επιτροπής, δίνοντας την επιλογή στους αθλητές και τις αθλήτριες της Ρωσίας που βρίσκονταν στη λευκή λίστα, να αγωνιστούν ως Ανεξάρτητοι Ολυμπιακοί Αθλητές στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς του 2018. Η Ρωσία ήρθε πρώτη στη συγκομιδή μεταλλίων (29), όμως στην κορυφή του πίνακα βρέθηκε η Νορβηγία λόγω περισσότερων χρυσών (11 έναντι 10 των Ρώσων).
ΟΛΥΜΠΙΑΚΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ
- Ο Νορβηγός Ole Einar Bjoerndalen ολοκλήρωσε την εντυπωσιακή παρουσία του σε Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες, με δυο ακόμη χρυσά μετάλλια και ένα χάλκινο στο δίαθλο, φτάνοντας συνολικά τα 14 Ολυμπιακά μετάλλια (8-4-2). Παραμένει μέχρι σήμερα ο πλέον πετυχημένος αθλητής στην ιστορία των Χειμερινών Ολυμπιακών και δεύτερος όλων των εποχών σε άνδρες και γυναίκες, πίσω μόνο από την Marit Bjørgen (15).
- Ο Αυστριακός Mario Matt κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στο σλάλομ του αλπικού σκι και στα 34 χρόνια του έγινε ο γηραιότερος που πέτυχε κάτι τέτοιο σε Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες.
- Στο χόκεϊ επί πάγου των ανδρών, η ομάδα του Καναδά κατέκτησε αήττητη το χρυσό μετάλλιο, κάτι που συνέβη για πρώτη φορά από τότε που επιτράπηκε η συμμετοχή των επαγγελματιών παικτών του NHL.
- Οκτώ χρόνια μετά το 2006 και το χρυσό μετάλλιο που κατέκτησε εκεί στο σύνθετο του αλπικού σκι, ο Αμερικανός Ted Ligety πήρε το δεύτερο χρυσό της καριέρας του, αυτή τη φορά στο γιγαντιαίο σλάλομ.
- Στις παγοδρομίες ταχύτητας κυριάρχησαν η Ολλανδέζα Ireen Wüst με 5 μετάλλια (2 χρυσά και 3 ασημένια) και ο Ολλανδός Sven Kramer με 3 μετάλλια (2 χρυσά και 1 ασημένιο).
- Η Αμερικανίδα Lauryn Williams, μετά τα δυο Ολυμπιακά μετάλλια σε Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες (ασημένιο το 2004 στα 100 μέτρα και χρυσό το 2012 στη σκυταλοδρομία 4 Χ 100), κατέκτησε στο Σότσι ένα ασημένιο μετάλλιο στο Μπόμπσλεϊ και έγινε η πρώτη αθλήτρια από τις ΗΠΑ με μετάλλια σε Θερινούς και Χειμερινούς Ολυμπιακούς.
23. ΠΙΟΝΓΚΤΣΑΝΓΚ, ΝΟΤΙΑ ΚΟΡΕΑ (2018)
30 χρόνια μετά τους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες της Σεούλ (1988), η Νότια Κορέα φιλοξένησε για πρώτη φορά τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες στην Πιόνγκτσανγκ (9-25 Φεβρουαρίου του 2018). Ήταν η τρίτη διοργάνωση στην Ασία, μετά τις δυο στην Ιαπωνία (1972 & 1998). Στη διοργάνωση σημειώθηκε το απόλυτο μέχρι σήμερα ρεκόρ συμμετοχών, με συνολικά 2.922 παρουσίες (1.680 άνδρες και 1.242 γυναίκες). Στους αγώνες πήραν μέρος 93 κράτη (επίσης απόλυτο ρεκόρ μέχρι σήμερα), σε 102 αγωνίσματα (η πρώτη φορά στην ιστορία των Χειμερινών Ολυμπιακών που τα αγωνίσματα ξεπέρασαν τα εκατό). Μετά την αναστολή της ιδιότητας μέλους της Ρωσικής Ολυμπιακής Επιτροπής το 2017 από τη ΔΟΕ λόγω του χρηματοδοτούμενου από το κράτος προγράμματος ντόπινγκ, οι αθλητές και οι αθλήτριες από τη Ρωσία, που ήταν στη “λευκή” λίστα, μπόρεσαν να αγωνιστούν ως OAR (Olympic Athletes from Russia).
Η Βόρεια Κορέα συμφώνησε να συμμετάσχει στους Αγώνες παρά την ένταση στις σχέσεις της με τη Νότια Κορέα. Τα δυο κράτη παρέλασαν στην τελετή έναρξης ως ενωμένη Κορέα, ενώ κατέβασαν και κοινή ομάδα στο χόκεϊ επί πάγου των γυναικών. Το Ολυμπιακό Στάδιο της Πιόνγκτσανγκ, του οποίου η κατασκευή στοίχισε 100 εκατομμύρια δολάρια, χρησιμοποιήθηκε μόνο για τις τελετές έναρξης και λήξης και κατεδαφίστηκε τον Σεπτέμβριο του 2018! Στην κορυφή του πίνακα μεταλλίων πρώτευσε η Νορβηγία με 39 συνολικά (νέο ρεκόρ συγκομιδής μεταλλίων, μετά τα 37 των ΗΠΑ το 2010), εκ των οποίων τα 14 χρυσά (όσα και η Γερμανία, με 31 όμως στο σύνολο).
ΟΛΥΜΠΙΑΚΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ
- Η Νορβηγίδα Marit Bjørgen πρόσθεσε στην ήδη πλούσια συλλογή της πέντε ακόμα μετάλλια (2-1-2), έφτασε τα 15 Ολυμπιακά μετάλλια (8 χρυσά, 4 ασημένια και 3 χάλκινα) και έγινε η συνολικά πιο επιτυχημένη παρουσία (σε άνδρες και γυναίκες) στην ιστορία των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων, ξεπερνώντας τον συμπατριώτη της, Ole Einar Bjørndalen (8-4-1).
- Ο Ιάπωνας Noriaki Kasai (άλμα με σκι), λίγους μήνες πριν συμπληρώσει τα 46 του χρόνια, έγινε ο πρώτος αθλητής στην ιστορία των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων που πήρε μέρος σε οκτώ διοργανώσεις, από το 1992 μέχρι το 2018! Τέσσερα χρόνια νωρίτερα, στο Σότσι, κερδίζοντας το ασημένιο μετάλλιο στον μεγάλο λόφο, έγινε ο μεγαλύτερος σε ηλικία άλτης με σκι που κατέκτησε μετάλλιο σε Χειμερινούς Ολυμπιακούς (41 ετών και 254 ημερών).
- Το Καναδικό ζευγάρι στο καλλιτεχνικό πατινάζ, Tessa Virtue και Scott Moir, με τα δυο χρυσά που κατέκτησαν στην Πιόνγκτσανγκ, έφτασαν συνολικά τα 5 Ολυμπιακά μετάλλια (3 χρυσά και 2 ασημένια), τα περισσότερα από οποιονδήποτε άλλον στο συγκεκριμένο άθλημα στην ιστορία των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων.
- Ο Ολλανδός Sven Kramer πήρε το τρίτο συνεχόμενο χρυσό μετάλλιο στα 5.000 μέτρα της παγοδρομίας ταχύτητας σε μεγάλη πίστα, ο μοναδικός στην ιστορία του αθλήματος στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς που το έχει πετύχει. Επίσης έγινε ο πρώτος αθλητής των παγοδρομιών ταχύτητας που έφτασε τα 9 Ολυμπιακά μετάλλια (4-2-3).
- Η Ολλανδέζα Jorien ter Mors έγινε η πρώτη αθλήτρια που κατέκτησε Ολυμπιακά μετάλλια σε δυο διαφορετικά αθλήματα στην ίδια διοργάνωση των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων. Πήρε το χρυσό στα 1.000 μέτρα της παγοδρομίας ταχύτητας και ήταν μέλος της Ολλανδικής ομάδας στη μικρή πίστα, που κέρδισε το χάλκινο στη σκυταλοδρομία των 3.000 μέτρων.
- Λίγες μέρες μετά την ter Morts, η Τσέχα Ester Ledecká έγινε η πρώτη αθλήτρια που κατέκτησε χρυσά μετάλλια σε δυο διαφορετικά αθλήματα στην ίδια διοργάνωση των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων. Πήρε το χρυσό στο Super-G του αλπικού σκι και το χρυσό στο παράλληλο γιγαντιαίο σλάλομ του snowboard.
24. ΠΕΚΙΝΟ, ΚΙΝΑ (2022)
Οι 24οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες φιλοξενήθηκαν στο Πεκίνο (4-20 Φεβρουαρίου 2022). με αυτόν τον τρόπο, η κινεζική πρωτεύουσα έγινε η πρώτη πόλη στην ιστορία που διεξήγαγε και Θερινούς (2008) και Χειμερινούς (2022) Ολυμπιακούς Αγώνες. Στη διοργάνωση είχαμε συνολικά 2.861 παρουσίες και σημειώθηκε το απόλυτο μέχρι σήμερα ρεκόρ συμμετοχών στις γυναίκες (1.288). Στους αγώνες πήραν μέρος 91 κράτη σε 109 αγωνίσματα (νέο ρεκόρ). Πριν τους αγώνες υπήρξαν διαμαρτυρίες για την καταπάτηση των ανθρώπινων δικαιωμάτων στην Κίνα, με αποτέλεσμα δέκα κράτη (ανάμεσά τους οι ΗΠΑ, η Μεγάλη Βρετανία, η Αυστραλία, ο Καναδάς, η Ινδία και το Βέλγιο) να στείλουν μεν τις αποστολές τους, αλλά όχι επίσημους αξιωματούχους, σε ένα ιδιότυπο διπλωματικό μποϊκοτάζ.
Η διοργάνωση διεξήχθη εν μέσω πανδημίας Covid-19 και ήταν κλειστή στο κοινό, εκτός από μερικές επιλεγμένες εγκαταστάσεις, όπου είχε πρόσβαση περιορισμένος αριθμός θεατών. Για να ελαχιστοποιήσουν τον κίνδυνο μετάδοσης του ιού, οι Κινέζοι εφάρμοσαν αυστηρά μέτρα υγείας, με συχνά τεστ και πρωτόκολλα καραντίνας για τους συμμετέχοντες. Στην κορυφή του πίνακα μεταλλίων για τρίτη συνεχόμενη διοργάνωση (και δέκατη συνολικά) βρέθηκε η Νορβηγία με 37 μετάλλια, εκ των οποίων τα 16 χρυσά (νέο ρεκόρ συγκομιδής χρυσών σε μια και μόνο διοργάνωση των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων).
ΟΛΥΜΠΙΑΚΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ
- Η Ireen Wüst κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στα 1.500 μέτρα στην παγοδρομία ταχύτητας και έγινε η μοναδική στην ιστορία (σε άνδρες και γυναίκες) με χρυσά μετάλλια σε πέντε συνεχόμενους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες! Η Ολλανδέζα είναι η πιο πετυχημένη αθλήτρια στην ιστορία του πατινάζ ταχύτητας σε μεγάλη πίστα (13 Ολυμπιακά μετάλλια, 6 χρυσά, 5 ασημένια και 2 χάλκινα) και η δεύτερη μόλις αθλήτρια (μετά τον Βρετανό κωπηλάτη Steve Redgrave) που κατέκτησε 5 χρυσά μετάλλια σε πέντε συνεχόμενες Ολυμπιακές διοργανώσεις (2006-2022), αλλά και η πρώτη στην ιστορία συνολικά των Ολυμπιακών Αγώνων που το πέτυχε σε ατομικά αγωνίσματα (την ισοφάρισε το 2024 ο Κουβανός παλαιστής Mijaín López).
- Η Eileen Gu, γεννημένη στις ΗΠΑ, αλλά αγωνιζόμενη για την Κίνα, κατέκτησε στην ελεύθερη χιονοδρομία δυο χρυσά μετάλλια (big air και halfpipe) και ένα ασημένιο (slopestyle) και έγινε η πρώτη αθλήτρια στην ιστορία των Χειμερινών Ολυμπιακών με τρία μετάλλια στο άθλημα στην ίδια διοργάνωση.
- Η Αμερικανίδα Erin Jackson πήρε την πρώτη θέση στα 500 μέτρα του πατινάζ ταχύτητας και έγινε έτσι η πρώτη μαύρη αθλήτρια με χρυσό μετάλλιο σε ατομικό αγώνισμα στην ιστορία των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων.
- 50 χρόνια μετά το χρυσό της Αμερικανίδας Barbara Ann Cochran στο σλάλομ (1972), ο γιος της, Ryan Cochran Siege, κατέκτησε το ασημένιο μετάλλιο στο σούπερ γιγαντιαίο σλάλομ, ακολουθώντας την οικογενειακή παράδοση.
- Η Αμερικανίδα Elana Meyers Taylor κατέκτησε δυο μετάλλια στο bobsleigh (ένα ασημένιο και ένα χάλκινο), έφτασε συνολικά τα 5 Ολυμπιακά μετάλλια στην καριέρα της (3 ασημένια και 2 χάλκινα) και έγινε η πιο πετυχημένη μαύρη αθλήτρια στην ιστορία των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων.
* Πηγές: olympics.com, britannica.com, bbc.com, wiki
* Βίντεο: 100 χρόνια Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων