Eurogroup: Πρώτη συνεδρίαση Πιερρακάκη σε κλίμα έντασης λόγω Γροιλανδίας

Σε μια ιδιαίτερα φορτισμένη διεθνή συγκυρία πραγματοποιείται σήμερα η συνεδρίαση του Eurogroup, με τον Κυριάκο Πιερρακάκη να κάνει την πρώτη του εμφάνιση ως πρόεδρος του οργάνου. Η οικονομική ατζέντα επισκιάζεται από τη σοβαρή διπλωματική κρίση που έχει ξεσπάσει μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένων Πολιτειών, με αφορμή τις αμερικανικές πιέσεις για τη Γροιλανδία.

Υπενθυμίζεται ότι ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την επιβολή εισαγωγικών δασμών 10% από την 1η Φεβρουαρίου σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Γερμανία και η Δανία, συνδέοντας την απόφαση με τη στάση τους απέναντι στις αμερικανικές επιδιώξεις για τη Γροιλανδία.

Οι δασμοί, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, θα αυξηθούν στο 25% από την 1η Ιουνίου 2026 εφόσον δεν υπάρξει συμφωνία για την αγορά ή τον έλεγχο της Γροιλανδίας, της αυτόνομης περιοχής που ανήκει στη Δανία. Η ΕΕ και οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών χαρακτήρισαν τις απειλές «εκβιασμό», προειδοποιώντας για αντίμετρα και επανεξέταση της υπό διαμόρφωση εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ. Ήδη έχει προγραμματιστεί έκτακτη σύνοδος πρεσβευτών της ΕΕ για τη διαχείριση της κρίσης.

Οι ευαίσθητες ισορροπίες

Με αυτά τα δεδομένα ο κ. Πιερρακάκης, ως πρόεδρος της Ευρωομάδας καλείται να κρατήσει το “καράβι” εν μέσω μεγάλης τρικυμίας. Έχει το πλεονέκτημα ότι η Ελλάδα διατηρεί ανοικτούς διαύλους με όλες της πλευρές αλλά σίγουρα θα πρέπει από τη θέση του προέδρου να διαχειριστεί την πρόκληση, που είναι και εθνική. Δηλαδή να στηρίξει την πορεία της ΕΕ σε δύσκολους καιρούς αλλά και να υπηρετήσει τον έντονα “ατλαντικό” προσανατολισμό της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Κι όλα αυτά όταν οι “μεγάλοι” της ΕΕ είναι στα “χαρακώματα” με τη διοίκηση Τραμπ.

Η Βουλγαρία

Κεντρικό θέμα της συνεδρίασης, που από τη θέση πίσω από την ελληνική σημαία, θα εκπροσωπεί τη χώρα μας ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Θάνος Πετραλιάς, αποτελεί η επίσημη ένταξη της Βουλγαρίας στη ζώνη του ευρώ, παρουσία του Βούλγαρου υπουργού Οικονομικών και εκπροσώπων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Η διεύρυνση της ευρωζώνης σε 21 κράτη-μέλη εκπέμπει, σύμφωνα με ευρωπαϊκές πηγές, μήνυμα θεσμικής σταθερότητας και συνοχής.

Στο τραπέζι βρίσκονται επίσης οι Συστάσεις Οικονομικής Πολιτικής για την περίοδο 2026–2027, όπως αποτυπώνονται στην πρόσφατη έκθεση των ευρωπαϊκών θεσμών. Βασική προτεραιότητα παραμένει η διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας, σε συνδυασμό με τη δημιουργία δημοσιονομικού χώρου για στρατηγικές επενδύσεις, κυρίως στους τομείς της άμυνας και της ανταγωνιστικότητας.

Αυτές οι Συστάσεις του 2026 επικεντρώνονται στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας, δημιουργώντας παράλληλα χώρο για βασικές επενδύσεις, συμπεριλαμβανομένων των επενδύσεων στην άμυνα και την ανταγωνιστικότητα, παράλληλα με τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των δημόσιων οικονομικών και την ολοκλήρωση των Σχεδίων Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Οι Συστάσεις υπογραμμίζουν επίσης την ανάγκη να δοθεί προτεραιότητα στις δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις στην έρευνα και την καινοτομία, την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές της βιομηχανίας, την καθαρή ενέργεια και την ψηφιακή μετάβαση, την οικονομική ασφάλεια και τη μείωση των στρατηγικών εξαρτήσεων σε όλες τις αλυσίδες αξίας, τονίζοντας τη σημασία της άρσης των εμποδίων στην Ενιαία Αγορά, μεταξύ άλλων μέσω της απλούστευσης των κανονισμών.

Παράλληλα, οι Συστάσεις ζητούν την ενίσχυση των αγορών εργασίας μέσω της ενίσχυσης των δεξιοτήτων, της βελτίωσης των εκπαιδευτικών αποτελεσμάτων, της αύξησης της συμμετοχής, της υποστήριξης της ποιότητας της εργασίας και της αντιμετώπισης της φτώχειας και της προσιτής τιμής της στέγασης, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι η αύξηση των μισθών παραμένει ευθυγραμμισμένη με την παραγωγικότητα.

Τέλος, προωθούν τη δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων και υπογραμμίζουν την ανάγκη προώθησης του ψηφιακού ευρώ, της ενίσχυσης του διεθνούς ρόλου του ευρώ και της παρακολούθησης των μακροοικονομικών κινδύνων.

Η άμυνα

“Η ζώνη του ευρώ αντιμετωπίζει ένα πιο αβέβαιο παγκόσμιο περιβάλλον από οποιαδήποτε άλλη στιγμή την τελευταία δεκαετία. Οι γεωπολιτικές εντάσεις, ιδίως ο συνεχιζόμενος πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, που επηρεάζει τις ανατολικές παραμεθόριες περιοχές της ΕΕ και η εμφάνιση μιας πιο κατακερματισμένης, πολυπολικής παγκόσμιας τάξης αναδιαμορφώνουν τα εμπορικά και χρηματοοικονομικά πρότυπα. Οι μονομερείς προσεγγίσεις των κύριων εταίρων, ιδίως στον τομέα του εμπορίου, έχουν αποσταθεροποιήσει τις αγορές και έχουν εγείρει ερωτήματα σχετικά με την αξιοπιστία των μακροχρόνιων διεθνών πλαισίων”, σημειώνει χαρακτηριστικά το κείμενο των συστάσεων της Κομισιόν.

Λίγους, δε, μήνες πριν την ολοκλήρωση των δράσεων του Ταμείου Ανάκαμψης και στο φόντο των διεθνών εξελίξεων στο βάρος πέφτει στο πεδίο των αμυντικών δαπανών.

Στη βάση του κειμένου της Κομισιόν προτάσσονται: Η αντιμετώπιση των εμποδίων στις αμυντικές βιομηχανίες, ώστε να διασφαλιστεί ότι, σύμφωνα με τον χάρτη πορείας για την αμυντική ετοιμότητα έως το 2030, οι πρόσθετες δημόσιες δαπάνες μεταφράζονται σε έγκαιρες και αποτελεσματικές αμυντικές ικανότητες. Επίσης επιδιώκεται η προώθηση μιας πανευρωπαϊκής αγοράς αμυντικού εξοπλισμού και η ενθάρρυνση των κοινών προμηθειών που συμβάλλουν στη βελτίωση της αποδοτικότητας, της διαλειτουργικότητας και στη μείωση του κατακερματισμού.

Το ΤΑΑ και ο φόροι

Παράλληλα γίνεται λόγος για την ανάγκη για ολοκλήρωση της εφαρμογής των σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας έως τις 31 Αυγούστου 2026 και στήριξη της χρηματοδότησης επενδύσεων τα επόμενα έτη μέσω του συντονισμού της εθνικής και της χρηματοδότησης της ΕΕ.

Ενδιαφέρον είναι ότι γίνεται λόγος για ενίσχυση των κινήτρων για την εργασία με τη μετατόπιση της φορολογικής επιβάρυνσης από την εργασία, μεταξύ άλλων μέσω στοχευμένων μεταρρυθμίσεων των φορολογικών συστημάτων και των συστημάτων παροχών.

Στις Συστάσεις τονίζεται δε, η ανάγκη για λήψη μέτρων για την καταπολέμηση και τη μείωση της φτώχειας μέσω της διαφύλαξης και της ενίσχυσης επαρκών και βιώσιμων συστημάτων κοινωνικής προστασίας και ένταξης, καθώς και της πρόσβασης σε προσιτή, βιώσιμη και ποιοτική στέγαση. Σύμφωνα με τις εθνικές πρακτικές και με σεβασμό στον ρόλο των κοινωνικών εταίρων και του κοινωνικού διαλόγου, το κείμενο των Συστάσεων εστιάζει στην ενίσχυση των συνθηκών που υποστηρίζουν τη βιώσιμη αύξηση των μισθών, ιδίως για τους χαμηλόμισθους και μεσαίου εισοδήματος, σύμφωνα με τις εξελίξεις της παραγωγικότητας, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τους κινδύνους πληθωρισμού και τις αποκλίσεις ανταγωνιστικότητας εντός της ζώνης του ευρώ.
Πράσινη ανάπτυξη

Στις Συστάσεις δίνεται προτεραιότητα στις δημόσιες επενδύσεις και κίνητρα για ιδιωτικές επενδύσεις προς υποστήριξη της έρευνας και της καινοτομίας, της απανθρακοποίησης της βιομηχανίας, της καθαρής ενέργειας και της ψηφιακής μετάβασης, της οικονομικής ασφάλειας και της μείωσης των στρατηγικών εξαρτήσεων σε όλες τις αλυσίδες αξίας.

Επίσης γίνεται, μεταξύ άλλων, λόγος για προώθηση της κατανομής πόρων σε τομείς και τεχνολογίες με υψηλό δυναμικό ανάπτυξης και ενίσχυση των οικοσυστημάτων καινοτομίας, μεταξύ άλλων μέσω της ενίσχυσης των συνδέσεων μεταξύ διαφορετικών φορέων, όπως επιχειρήσεις, πανεπιστήμια ή ερευνητικά ιδρύματα, και της ανάπτυξης του ρόλου του επιχειρηματικού κεφαλαίου στη χρηματοδότηση νεοσύστατων και αναπτυσσόμενων επιχειρήσεων, καθώς και της επιτάχυνσης της υιοθέτησης ψηφιακών και καθαρών τεχνολογιών.

To G7

Σημαντικό μέρος της συνεδρίασης καταλαμβάνει και η ενημέρωση από τη G7, την οποία θα παρουσιάσει ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών Ρολάν Λεσκίρ. Στο επίκεντρο βρίσκονται η σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος, οι εξελίξεις στην αγορά ενέργειας και η συνέχιση της στήριξης προς την Ουκρανία.

Παράλληλα, το Eurogroup εξετάζει την επιλογή του νέου αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Έξι υποψηφιότητες βρίσκονται στο τραπέζι, μεταξύ των οποίων ο πρώην πρόεδρος του Eurogroup Μάριο Σεντένο, ο Φινλανδός Όλι Ρεν, καθώς και οι κεντρικοί τραπεζίτες Λετονίας, Εσθονίας και Κροατίας. Η τελική απόφαση απαιτεί πλειοψηφία 16 από τις 21 χώρες της ευρωζώνης.