Η ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΤΟΥ ΤΡΑΜΠ ΝΑ ΜΕΤΑΤΡΕΨΕΙ ΣΕ ΟΠΛΟ ΤΑ MEDIA ΚΑΙ ΤΟ ENTERTAINMENT

Αυτή τη φορά τα πράγματα μοιάζουν αρκετά διαφορετικά – και έμοιαζαν διαφορετικά από την πρώτη στιγμή.

Στην πρώτη θητεία Τραμπ, υπήρχε διάχυτη μια αίσθηση αντίστασης από το χολιγουντιανό σύστημα, σαν κάτι το αυτονόητο. Όταν όμως ήρθε η επανεκλογή του, και μάλιστα με το μέγεθος της νίκης του, φάνηκε εξαρχής πως αυτή τη φορά το σύστημα θα είχε τις επιφυλάξεις του.

Είναι σαν για πολύ κόσμο (και, κυρίως, πολλές επιχειρήσεις) να έγινε σαφές πως ο τραμπισμός δεν ήταν ένα περίεργο, ανεξήγητο ατύχημα, αλλά ένα αληθινό φαινόμενο με ρίζες, με λαϊκό έρεισμα. Πολλές εταιρείες, απλά δεν ήθελαν να εναντιωθούν σε τόσο μεγάλο μέρος πληθυσμού ή να κοντράρουν μια κυβέρνηση που επιβεβαίωσε τόσο εκκωφαντικά της ισχύ της.

Αυτή τη φορά, μπορούσες να νιώσεις πως το κλίμα ήταν διαφορετικό. Οι ακραίες δηλώσεις εναντίωσης στον Τραμπ μαζεύονταν πιο γρήγορα. Πολυεθνικές άρχιζαν προκαταβολικά να περιορίζουν τις ίδιες τις πρωτοβουλίες τους υπέρ της περιληπτικότητας. Κανάλια και στούντιο πλέον παρεμβαίνουν στο ίδιο το περιεχόμενο των παραγωγών τους. Κι αυτά ήταν μόνο η αρχή.

Στη διάρκεια του πρώτου έτους της δεύτερης θητείας Τραμπ, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει κάνει τον χώρο του entertainment και των media μια από τις βασικές του προτεραιότητες, επειδή ως άνθρωπος της showbiz καταλαβαίνει πολύ καλά πως εκεί είναι που χτίζεται η λαϊκή συναίνεση. Αυτή τη φορά δεν κριτικάρει (απλώς) από τα σόσιαλ τους καλλιτέχνες που ποτέ δε θα είναι με το μέρος του, αλλά από την πρώτη μέρα επεμβαίνει ενεργά στη λειτουργία και στο μιντιακό κλίμα.

ΧΤΥΠΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΡΟΣΩΠΗΣΗ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΩΝ

Όπως είναι φυσικό, μέσα σε μια τέτοια συνθήκη αβεβαιότητας και φόβου, τα πρώτα άτομα που χτυπιούνται είναι οι πιο ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες. Μετά την άμεση δήλωση πρόθεσης του Τραμπ να στοχοποιήσει εταιρείες με τα λεγόμενα DEI policies (δηλαδή: Diversity, Equity, Inclusion, εν ολίγοις τα θεσμοθετημένα μέτρα υπέρ της ισότητας και περιληπτικότητας στον εργασιακό χώρο), πολλές εταιρείες αναθεώρησαν ή μείωσαν DEI πολιτικές τους.

Δεν πρόκειται απαραίτητα για πλήρη ακύρωση των μέτρων, όμως στούντιο όπως η Paramount, η Disney και η Warner προέβησαν σε αναπροσαρμογές της γλώσσας και τον στόχων των συγκεκριμένων μέτρων. Μπροστά και πίσω από την κάμερα, αυτό σημαίνει πως σταδιακά εξασθενεί η θεσμοθέτηση της πλουραλιστικής εκπροσώπης, προς την οποία τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει κάποια αποφασιστικά βήματα.

Οι συνέπειες εδώ φτάνουν και βαθύτερα, φυσικά. Ένα τέτοιο παράδειγμα που έγινε ευρύτερα γνωστό ήταν όταν η Disney απαίτησε να κοπεί ένα trans storyline και ο σχετικός διάλογος γύρω από αυτό, από την σειρά κινουμένων Win Or Lose της Pixar.

Μιλώντας στο Business Insider, η σεναριογράφος Ζόι Μάρσαλ (του επιτυχημένου σόου Elsbeth του NBC) αναφέρει πως παραγωγοί και στούντιο της έχουν πει ευθέως πως ορισμένες ιστορίες – που συνήθως περιλαμβάνουν κουήρ θεματικές – δεν θα είναι πλέον δεκτές.

«Στην πορεία της καριέρας μου δεν είχα νιώσει ποτέ πως πρέπει όντως να αναλογιστώ τι συμβαίνει στην κυβέρνηση όταν σκεφτόμουν τι συμβαίνει στην οθόνη», αναφέρει η Μάρσαλ.

Αυτό φυσικά δε σημαίνει πως θα σταματήσουν να κυκλοφορούν ταινίες και σειρές με έντονο πολιτικό υπόβαθρο, ακόμα κι από τα ίδια αυτά στούντιο. Όμως όταν σε όλα τα επίπεδα της ιεραρχίας μπαίνει πλέον η σκέψη του «τι θα γίνει αποδεκτό» και τι θα επιφέρει επίθεση από το τραμπικό σύστημα, έχει ήδη έρθει μια κάποια ήττα.

ΣΕΜΠΑΣΤΙΑΝ ΣΤΑΝ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ APPRENTICE

Ένα ακόμα κραυγαλέο παράδειγμα μιας τέτοιας κουλτούρας αποσιώπησης και αυτο-λογοκρισίας;

Αναμφίβολα, όλη η υπόθεση γύρω από τον ρόλο του Σεμπάστιαν Σταν ως Τραμπ, στο φιλμ The Apprentice του Άλι Αμπάσι. Ο εξαιρετικός ηθοποιός βρέθηκε με οσκαρικό hype για την ερμηνεία του ως ανερχόμενος Τραμπ στον επιχειρηματικό κόσμο των ‘80s, όμως το κλίμα γύρω από την ταινία υπήρξε τρομερά αμήχανο δεδομένου του timing της κυκλοφορίας της κατά την περίοδο της επανεκλογής.

Στην ετήσια σειρά βίντεο Actors on Actors που βγάζει το Variety, προσκαλεί τα πιο χοτ ονόματα της κάθε βραβειακής περιόδου να συζητήσουν μεταξύ τους σε ζευγάρια. Πέρσι, το όνομα που εμφανώς απουσίαζε (παρότι ήταν μες στη συζήτηση των βραβείων, και απέσπασε και διπλή υποψηφιότητα στις Χρυσές Σφαίρες) ήταν του Σταν.

Όταν οι πάντες το πρόσεξαν και ζήτησαν τα ρέστα από το Variety, η απάντηση που ήρθε έριχνε το φταίξιμο αλλού. Σύμφωνα με το έντυπο, κανείς σταρ δεν ήθελε να “ζευγαρώσει” με τον Σταν τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Λίγες βδομάδες αργότερα, ο ηθοποιός προτάθηκε προλαυτά για Όσκαρ Α’ Ανδρικού Ρόλου για την ταινία.

Εν ολίγοις; Όταν θα έπρεπε κάποιος να εμφανιστεί σε δημόσια συνομιλία με τον ηθοποιό που έπαιξε τον Τραμπ, κανείς δεν προσφέρθηκε. Όταν το industry ψήφισε ανώνυμα, τον πρότεινε για Όσκαρ. Αυτό τον φόβο της δημόσιας πράξης και την δράση στα κρυφά… κάτι θυμίζει αυτό, σωστά;

PARAMOUNT ΚΑΙ CBS ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΚΟΜΜΑΤΙΑ ΤΗΣ ΤΡΑΜΠΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΗΣ

Ο Τραμπ μπήκε στη δεύτερη θητεία του αποφασισμένος να έχει μεγάλη επιρροή στα media, δηλαδή μεγαλύτερη από όση μπορεί να έχει έτσι κι αλλιώς ως Πρόεδρος. Ο επιχειρηματίας Ντέιβιντ Έλισον, μέσω της εταιρείας του Skydance προχώρησε σε συγχώνευση με την Paramount (στην οποία ανήκει μεταξύ άλλων και το τηλεοπτικό δίκτυο CBS), όμως η έγκριση του FCC (το, ας πούμε, ανεξάρτητο συμβούλιο που ελέγχει και οριοθετεί τον τομέα των media) ήταν απαραίτητη.

Σε αυτό το πλαίσιο, πολλοί αναλυτές κοιτάζουν ως εξαιρετικά κρίσιμη την πληρωμή 16 εκατομμυρίων δολαρίων που η Paramount πλήρωσε ώστε να κλείσει εκτός δικαστηρίου η υπόθεση μήνυσης που είχε καταθέσει νωρίτερα στο έτος ο Τραμπ. Ο τότε υποψήφιος Πρόεδρος είχε μηνύσει την Paramount για το κατά την οπτική του παραπλανητικό μοντάζ σε μια συνέντευξή του για την εκπομπή 60 Minutes. Ο εξωδικαστικός συμβιβασμός επήλθε τον Ιούλιο του ‘25. Τον Αύγουστο ολοκληρώθηκε η συγχώνευση.

Με τη νέα διοίκηση, το πάλαι ποτέ έγκριτο CBS (τον Έντουαρντ Μάροου τον θυμάστε;) έκανε εμφανή στροφή στον τρόπο που καλύπτει την ειδησεογραφία. Η αμφιλεγόμενη, συντηρητική δημοσιογράφος Μπάρι Γουέις πήρε τη θέση της νέας αρχισυντάκτριας, με το πρώτο διάστημα του νέου καθεστώτος να χαρακτηρίζεται από λάθη, προχειρότητα και άρνηση να προβληθούν ειδήσεις που δυσαρεστούν την τραμπική κυβέρνηση.

Ένα πρόσφατο τέτοιο παράδειγμα ήταν όταν η Γουέις αποφάσισε να κόψει ένα ρεπορτάζ από το 60 Minutes που αφορούσε το πώς οι ΗΠΑ απελαύουν μετανάστες από τη Βενεζουέλα σε μια φυλακή-κόλαση του Ελ Σαλβαδόρ. Με δικαιολογία πως το ρεπορτάζ δεν παρουσίασε την πλευρά της κυβέρνησης Τραμπ στο ζήτημα, η Γουέις το απέρριψε. Η υπεύθυνη ρεπόρτερ δήλωσε με θυμό πως η άρνηση της κυβέρνησης να σχολιάσει είναι ακριβώς μια πρόφαση για να φανεί πως το θέμα δεν παρουσιάζει μια αντικειμενική ανάγνωση των γεγονότων.

(Το επίμαχο ρεπορτάζ εν τέλει μεταδόθηκε με σχεδόν ένα μήνα καθυστέρηση, σε μια εβδομάδα με δεδομένα ελάχιστη τηλεθέαση καθώς η εκπομπή μεταδόθηκε απέναντι στον ημιτελικό περιφέρειας των NFL πλέιοφ – παραδοσιακά, μια από τις μεγαλύτερης τηλεθέασης εκπομπές της χρονιάς στις ΗΠΑ.)

ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΟΛΜΠΕΡ ΚΑΙ ΤΖΙΜΙ ΚΙΜΜΕΛ

Σάλος έγινε νωρίτερα φέτος όταν έγινε γνωστό πως το CBS δε θα ανανεώσει το Late Show με τον Στίβεν Κολμπέρ, με αποτέλεσμα την ολοκλήρωση της επιτυχημένης εκπομπής τον Μάιο του ‘26.

Ο Κολμπέρ, που έγινε γνωστός μέσω της πολιτικής σάτιράς του στο Comedy Central δίπλα στο θρυλικό Daily Show του Τζον Στιούαρτ, υπήρξε όλα αυτά τα χρόνια από τους πλέον επιφανείς επικριτές του Τραμπ, και μάλιστα χαρακτήρισε «μια μεγάλη, παχιά δωροδοκία» τον συμβιβασμό των 16 εκατομμυρίων της «μαμάς» Paramount που αναφέραμε παραπάνω.

Καθώς η εκπομπή του ηγείται των μετρήσεων στη ζώνη της, η επικρατέστερη εκλογίκευση του κοψίματος επικεντρώνεται στη σχέση του Τραμπ με την Paramount. Ο Κολμπέρ υπήρξε κατά τα φαινόμενα μια θυσία του media κολοσσού, αφαιρώντας έτσι από την prime time μια από τις πιο δριμείς αντι-τραμπικές φωνές.

Ο ίδιος ο Τραμπ φυσικά και πανηγύρισε στα social για το κόψιμο της εκπομπής, όπως έκανε μήνες αργότερα κι όταν η Disney έκοψε από τον αέρα τον κωμικό Τζίμι Κίμελ επειδή χαρακτήρισε MAGA τον εκτελεστή του podcaster Τσάρλι Κερκ.

Η εκπομπή επέστρεψε στον αέρα ύστερα από μια τεράστια αντίδραση θεατών και δημιουργικής κοινότητας απέναντι στην Disney, αλλά αυτό που μένει από την υπόθεση είναι πολύ δυσάρεστο: Η εικόνα του διευθυντή του FCC να σχολιάζει δημοσίως την υπόθεση καλοπιάνοντας το καθεστώς Τραμπ, και τον ντισνεϊκό κολοσσό να αδειάζει πλήρως τον Κίμμελ προληπτικά, προτού καν υπάρξει αληθινή θεσμική αντίδραση.

Η ΝΕΚΡΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ RUSH HOUR ΚΑΙ Η ΜΟΙΡΑ ΤΗΣ WARNER

Το ίδιο διάστημα συμβαίνει το εξής εντελώς σουρεάλ: Ο Τραμπ, σύμφωνα με αξιόπιστα ρεπορτάζ, πίεζε τον Έλισον να δώσει πράσινο φως για να γυριστεί Rush Hour 4 – δηλαδή νέο σίκουελ για τις ταινίες του σκηνοθέτη Μπρετ Ράτνερ, ο οποίος για χρόνια είναι αποκλεισμένος από τη δημιουργική κοινότητα λόγω καταγγελιών για σεξουαλική παρενόχληση. Μέρες μετά το ρεπορτάζ, η Paramount πράγματι ανακοίνωσε πως θα προχωρήσει με το Rush Hour 4.

Θα ήταν κωμικό αν δεν ήταν ένα μικρό παράδειγμα του πόσο επικίνδυνη είναι η τραμπική επιρροή ακόμα και για ένα τόσο ασήμαντο ζήτημα. Σημαντική υποσημείωση: Ο Ράτνερ την ίδια περίοδο έχει γυρίσει ένα ντοκιμαντέρ για τη Μελάνια Τραμπ, σε χρηματοδότηση και διανομή Amazon. Όπως φαίνεται, κανένας κολοσσός δε θέλει να χάσει λίγη από την τραμπική καλή θέληση.

Το οποίο φυσικά μας φέρνει και στην υπόθεση Warner Bros. Όπως έχουμε γράψει πολύ πιο αναλυτικά στο σχετικό κείμενο, η μεν Paramount ελπίζει πως η σχέση της με τον Τραμπ θα βοηθήσει να επικρατήσει στην μάχη για την απόκτηση της Warner, το δε Netflix (και συγκεκριμένα ο Τεντ Σαράντος) φέρεται σύμφωνα με τα ρεπορτάζ να έχει πλευρίσει τον Τραμπ πριν επιχειρήσει να εξαγοράσει το θρυλικό στούντιο – διότι φυσικά, χωρίς την έγκριση του FCC, δεν περνάει τίποτα. Ρωτήστε και την Paramount Skydance.

Σημαντικό σημείο εδώ είναι πως το Netflix θέλει να αποκτήσει μόνο την βιβλιοθήκη της Warner και την streaming υπηρεσία της, και όχι τα ειδησεογραφικά και αθλητικά δίκτυα. Αυτό αφήνει δηλαδή απέξω το CNN, το οποίο αντιθέτως θέλει να εξαγοράσει ο Έλισον – και αναμφίβολα, να το μεταμορφώσει κι αυτό α λα CBS. Ο ίδιος ο Τραμπ έχει δηλώσει πως το CNN πρέπει να αγοραστεί.

Αν κάτι μας έχει δείξει η πρόσφατη ιστορία, είναι πως ακόμα κι αν το Netflix επικρατήσει, δε θα είναι χωρίς κάποιες αναγκαίες «θυσίες». Ποιες θα είναι αυτές;

ΟΙ ΔΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΤΑ CULTURE WARS

Όλα αυτά, με δεδομένο τον διακαή πόθο του Τραμπ να ανασχηματίσει τον πολιτιστικό χώρο καθ’εικόνα και ομοίωσή του. Με το που εξελέγη, μια από τις πρώτες του αποφάσεις ήταν να θέσει Συλβέστερ Σταλόνε, Μελ Γκίμπσον και Γιον Βόιτ (όχι ακριβώς τους πιο ψύχραιμους και προοδευτικούς ανθρώπους του κόσμου) ως ‘πρεσβευτές’ του στο Χόλιγουντ – την ώρα που συμβαίνει μια ευρύτερη συντηρητική στροφή όπως αναφέρουμε και στην αρχή του άρθρου.

Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε πως όλα αυτά δεν συνέβησαν εν μια νυκτί. Ο λεγόμενος culture war συμβαίνει στο φόντο του entertainment χώρου εδώ και χρόνια, με τις συντηρητικές φωνές να πολεμούν κάθε τι που μοιάζει προοδευτικό, φεμινιστικό, πολιτικά ορθό, συμπεριληπτικό, woke, όπως θες πες το. Και πολλές εταιρείες ήταν ήδη έτοιμες να κάνουν μια στροφή… συμπερίληψης – προς το συντηρητικό κοινό.

Η εκλογή Τραμπ επιτάχυνε και έδωσε κάλυψη, αν μη τι άλλο. Και φυσικά έσπρωξε περισσότερο προς αυτή την κατεύθυνση, από κάθε επίπεδο της ιεραρχίας.

Η ζημιά μάλιστα μπορεί να είναι πολυεπίπεδη. Μέσα από τους δασμούς που διαρκώς απειλεί πως θα θέσει σε ισχύ (της τάξεως του 100% στις διεθνείς παραγωγές – ό,τι κι αν σημαίνει καν αυτό) ο Τραμπ δημιουργεί ένα επιπλέον επίπεδο αβεβαιότητας. Με το industry να βρίσκεται σε ένα κλίμα ανησυχίας, αβεβαιότητας, ακόμα και φόβου, με μετοχές να πέφτουν, και – στον απόηχο μάλιστα των πρόσφατων απεργιών και των μεγάλων φωτιών του Λος Άντζελες – να φαίνεται στον ορίζοντα μια αρκετά πιθανή μείωση παραγωγών στο άμεσο μέλλον.

Τουλάχιστον ας είμαστε ήσυχοι για ένα πράγμα. Το Rush Hour 4 του Μπρετ Ράτνερ είναι πιο κοντά από ποτέ.