Η ΕΕ θα εγκρίνει κυρώσεις σε “βίαιους Ισραηλινούς εποίκους”

Την περασμένη Παρασκευή Ισραηλινοί έποικοι στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη βανδάλισαν τον τάφο ενός ηλικιωμένου Παλαιστίνιου άνδρα καλώντας την οικογένειά του να απομακρύνει τη σορό του από το νεκροταφείο όπου είχε ταφεί. Το Γραφείο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών για τα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη χαρακτήρισε το περιστατικό ως “απεχθές” παράδειγμα του “νέου επιπέδου απανθρωποποίησης των Παλαιστινίων που συμβαίνει στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη”. Η κυβέρνηση Νετανιάχου αποφάσισε να επιτρέψει τις επιστροφές οικισμών εποίκων στη Δυτική Όχθη που είχαν εκκενωθεί βάσει ενός ισραηλινού σχεδίου απεμπλοκής το 2005.

Η ΕΕ φέρεται τώρα πως είναι έτοιμη να εγκρίνει κυρώσεις κατά των Ισραηλινών εποίκων, αφού η νέα κυβέρνηση της Ουγγαρίας άφησε να εννοηθεί ότι δεν θα συνεχίσει να παρακωλύει την απόφαση αυτή, όπως έκανε πρότινος ο Βίκτορ Όρμπαν.

Τα παραπάνω προκύπτουν από τις δηλώσεις της επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, ενόψει του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων στις Βρυξέλλες, όπως μεταδίδει το Politico.

Μια σημαντική πρόοδος φαίνεται τώρα πιθανή, μετά την ορκωμοσία του Πέτερ Μαγιάρ ως πρωθυπουργού της Ουγγαρίας το περασμένο Σάββατο. Ο Μαγιάρ έχει αφήσει να εννοηθεί ότι δεν θα σταθεί εμπόδιο στα ευρέως υποστηριζόμενα πακέτα κυρώσεων. 

“Αναμένω πολιτική συμφωνία σχετικά με τις κυρώσεις κατά των βίαιων εποίκων”, δήλωσε χαρακτηριστικά η Κάλας. “Ελπίζω πραγματικά ότι θα έχουμε μια πολιτική συμφωνία σχετικά με τις κυρώσεις κατά των βίαιων εποίκων, η οποία βρίσκεται στο τραπέζι εδώ και αρκετό καιρό”, είπε.

“Υπάρχουν προτάσεις που έχουν υποβληθεί από τα κράτη μέλη”, πρόσθεσε. “Ας δούμε αν τα κράτη μέλη είναι πρόθυμα να προχωρήσουν προς τα εκεί”. “Προς το παρόν, όταν το δοκιμάσαμε αυτό την Παρασκευή με τους πρέσβεις, φαίνεται ότι δεν είχαμε την απαραίτητη πλειοψηφία για να εγκρίνουμε αυτά τα μέτρα”. Αρκετοί υπουργοί που έφτασαν στις Βρυξέλλες εξέφρασαν την απογοήτευσή τους για την αδυναμία της ΕΕ να κινηθεί ταχύτερα.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Λουξεμβούργου, Ξαβιέ Μπετέλ, δήλωσε ότι “δεν υπάρχει κανένα μέτρο που μπορούμε τελικά να λάβουμε, απλώς και μόνο επειδή υπάρχουν πάντα χώρες που διστάζουν”. Πρόσθεσε: “Κάποιοι μας λένε ότι η ιστορία σημαίνει ότι είμαστε αιώνια υπόχρεοι στο Ισραήλ, αλλά αυτό δεν δικαιολογεί κάτι τέτοιο”.

Η Φινλανδή υπουργός Εξωτερικών Ελίνα Βάλτονεν δήλωσε ότι προσβλέπει επίσης στην “επιβολή κυρώσεων στους βίαιους εποίκους στη Δυτική Όχθη”, υποστηρίζοντας ότι οι εξελίξεις “τόσο στη Γάζα όσο και στη Δυτική Όχθη ήταν αρκετά ανησυχητικές τους τελευταίους μήνες”.

Ο Ολλανδός υπουργός Εξωτερικών Τομ Μπέρεντσεν άσκησε πιέσεις για αυστηρότερα μέτρα. “Εργαζόμαστε για την πλήρη απαγόρευση των προϊόντων από τους παράνομους οικισμούς”, είπε, προσθέτοντας ότι οι υπουργοί θα εξετάσουν τώρα “πού θα μπορούσαν να εξασφαλιστούν οι πλειοψηφίες” για περαιτέρω μέτρα, συμπεριλαμβανομένων των δασμών.

Μεμονωμένες οι κυρώσεις

Αξιωματούχοι της ΕΕ δήλωσαν ότι επτά έποικοι ή οργανώσεις εποίκων πρόκειται να συμπεριληφθούν στη μαύρη λίστα. Το μπλοκ πρόκειται επίσης να επιβάλει κυρώσεις σε εκπροσώπους της Χαμάς.

Η κατεχόμενη Δυτική Όχθη μαστίζεται σχεδόν από καθημερινή βία από την έναρξη του πολέμου στη Γάζα τον Οκτώβριο του 2023, στην οποία εμπλέκονται τόσο ισραηλινά στρατεύματα όσο και έποικοι. Από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, έχει σημειωθεί αύξηση των θανάτων από επιθέσεις Ισραηλινών εποίκων στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, δήλωσαν Παλαιστίνιοι αξιωματούχοι και τα Ηνωμένα Έθνη.

Αναλυτικότερα, από την επίθεση της Χαμάς κατά του Ισραήλ από τη Γάζα τον Οκτώβριο του 2023, έχει σημειωθεί δραστική αύξηση στον αριθμό των επιθέσεων εναντίον Παλαιστινίων από Ισραηλινούς εποίκους στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη. Η ισραηλινή κυβέρνηση έχει επίσης επιταχύνει την κατασκευή οικισμών και οι έποικοι ή οι στρατιώτες που ασκούν βία κατά Παλαιστινίων σπάνια διώκονται.

Ο Ajith Sunghay, επικεφαλής του Γραφείου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών για τα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη δήλωσε στο NPR ότι κατά τη διάρκεια επιθέσεων από Ισραηλινούς εποίκους, “σε γενικές γραμμές, αυτό που έχουμε δει είναι ότι ο ισραηλινός στρατός είτε παραμένει αδρανής, είτε στην πραγματικότητα, σε πολλές περιπτώσεις, παίρνει το μέρος των Ισραηλινών εποίκων”.

Ενώ η ΕΕ προχωρά με τις κυρώσεις κατά των Ισραηλινών εποίκων, δεν υπάρχει ακόμη συναίνεση μεταξύ των κρατών μελών του μπλοκ για τη λήψη περαιτέρω μέτρων κατά του Ισραήλ.

Σημειώνεται πως για την επιβολή κυρώσεων ή τον περιορισμό εμπορικών σχέσεων, η Ευρωπαϊκή Ένωση ακολουθεί μια σύνθετη διαδικασία που απαιτεί, στην πράξη, την απόλυτη ομοφωνία όλων των κρατών μελών στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αρχικά χρειάζεται ομόφωνη πολιτική συμφωνία και εν συνεχεία συμφωνία του 55% των κρατών – μελών για τις τεχνικές λεπτομέρειες (τουλάχιστον 15 από τα 27 κράτη).

Οι τεχνικές λεπτομέρειες και τα μέτρα εφαρμογής ψηφίζονται επίσης στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σε ψήφισμα τον Σεπτέμβριο του 2025, το Κοινοβούλιο τάχθηκε επίσημα υπέρ των κυρώσεων κατά βίαιων εποίκων και ακτιβιστών στη Δυτική Όχθη. Το Κοινοβούλιο συνεχίζει να καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εισηγηθεί νομοθεσία για την πλήρη απαγόρευση εμπορίου με τους παράνομους οικισμούς, κάτι που αποτελεί το επόμενο μεγάλο σημείο τριβής μεταξύ των θεσμών της ΕΕ.