Εξοικονόμηση ενέργειας στα κτήρια με χρηματοδότηση των ηλεκτρικών εταιρειών

Σε τροχιά άμεσης εφαρμογής εισέρχεται η εμπλοκή των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας στην υλοποίηση δράσεων εξοικονόμησης χωρίς επιδοτήσεις, μέσω της θεσμοθέτησης του χρηματοδοτικού εργαλείου On-Bill Financing (OBF).

Μέσω του σχήματος αυτού, οι πάροχοι θα καλύπτουν το κόστος των έργων – είτε με ίδια κεφάλαια είτε μέσω δανεισμού – και θα το ανακτούν σταδιακά μέσα από τους λογαριασμούς ρεύματος των πελατών τους. Ουσιαστικά πρόκειται για μια μορφή έμμεσης δανειοδότησης, που επιτρέπει σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις να προχωρούν σε ενεργειακές αναβαθμίσεις χωρίς αρχική επιβάρυνση.

Το εργαλείο περιλαμβάνεται στον «Οδικό Χάρτη για την εξοικονόμηση ενέργειας στα κτίρια» του ΥΠΕΝ, ο οποίος εγκρίθηκε πρόσφατα με υπουργική απόφαση, με βασικό στόχο να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις ώστε οι παρεμβάσεις εξοικονόμησης να προχωρούν ακόμη και χωρίς επιδοτήσεις.

Για την εφαρμογή του OBF απαιτείται τροποποίηση του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας, μέσω υπουργικής απόφασης κατόπιν εισήγησης της ΡΑΑΕΥ. Η διαδικασία αναμένεται να ολοκληρωθεί έως τις αρχές Μαρτίου, καθώς πρόκειται για μεταρρύθμιση που συνδέεται με ορόσημα του Ταμείου Ανάκαμψης.

Κρίσιμη παράμετρος ήταν να μη θίγεται η ελευθερία αλλαγής προμηθευτή και να αποφευχθεί το «κλείδωμα» των καταναλωτών, αλλά και να μη δημιουργηθούν νέα χρέη στον κλάδο.

Η λύση που επελέγη είναι η χρηματοδότηση να συνδέεται με την εγκατάσταση – μέσω του μετρητή – και όχι με το πρόσωπο του πελάτη. Έτσι, σε περίπτωση αλλαγής παρόχου, η υποχρέωση αποπληρωμής μεταφέρεται στον νέο προμηθευτή. Αντίστοιχα, σε περίπτωση αλλαγής χρήστη ή ιδιοκτήτη (π.χ. πώληση κατοικίας), το δάνειο ακολουθεί τη συγκεκριμένη παροχή.

Όπως έχει επισημάνει ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, στο εξής οι αναβαθμίσεις κτιρίων θα υλοποιούνται μέσω δύο παράλληλων μηχανισμών.

Ο πρώτος αφορά παρεμβάσεις με καθαρά όρους αγοράς, χωρίς επιδοτήσεις, όπου εντάσσεται το OBF.

Ο δεύτερος αφορά επιδοτούμενα προγράμματα τύπου «Εξοικονομώ», τα οποία θα χρηματοδοτούνται κυρίως από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο και θα στοχεύουν σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις με ενεργειακή ευαλωτότητα.

Αυτό σημαίνει ότι οι επιδοτήσεις θα κατευθύνονται πλέον σε συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες, ενώ για τους υπόλοιπους καταναλωτές το OBF αναμένεται να αποτελέσει τη βασική λύση χρηματοδότησης.

Γιατί θεωρείται κατάλληλο για την Ελλάδα

Σύμφωνα με τον Οδικό Χάρτη, το On-Bill Financing εφαρμόζεται ήδη σε χώρες όπως το Βέλγιο, η Ολλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο και κρίνεται κατάλληλο και για την ελληνική αγορά, για μια σειρά λόγων:

• Αύξηση ενεργειακής αποδοτικότητας: διευκολύνει την υλοποίηση έργων με μικρή ή μηδενική αρχική επένδυση.
• Υψηλά τραπεζικά επιτόκια: προσφέρει εναλλακτική, πιο προσιτή χρηματοδότηση.
• Σαφές θεσμικό πλαίσιο: καθορίζει ρόλους και ευθύνες όλων των εμπλεκομένων.
• Ρευστότητα αγοράς: τράπεζες και μεγάλοι προμηθευτές διαθέτουν κεφάλαια για μαζική υλοποίηση έργων.

Στα βασικά πλεονεκτήματα συγκαταλέγεται το γεγονός ότι οι ωφελούμενοι αρχίζουν να βλέπουν άμεσα μείωση του ενεργειακού κόστους, κάτι που καθιστά τις επενδύσεις πιο ελκυστικές και προσβάσιμες.

Ωστόσο, η επιτυχία του μοντέλου θα εξαρτηθεί από την αποτελεσματική διαχείριση κινδύνων, ιδίως σε περιπτώσεις καθυστερήσεων ή αθετήσεων πληρωμών, ώστε να αποφευχθούν οικονομικές απώλειες για τους προμηθευτές.