Σε επιφυλακή οι μαίες μετά την “αναδίπλωση” Γεωργιάδη

Εκατοντάδες μαίες βρέθηκαν το πρωί της Πέμπτης (5/2) έξω από το Υπουργείο Υγείας, παρά τη βροχή, ανταποκρινόμενες στο κάλεσμα για συγκέντρωση διαμαρτυρίας του Συλλόγου Επιστημόνων Μαιών Μαιευτών Αθήνας και της Ένωσης Ανεξάρτητων Μαιών – Μαιευτών Ελλάδος, για το νέο, υπό έγκριση, Καθηκοντολόγιο το οποίο, όπως καταγγέλλουν, υπονομεύει τόσο τα κατοχυρωμένα επαγγελματικά δικαιώματα χιλιάδων επαγγελματιών του κλάδου όσο και τη μαιευτική φροντίδα εν γένει.

Εκφωνώντας ομιλίες και φωνάζοντας συνθήματα, οι μαίες απαίτησαν την απόσυρση της σχετικής ρύθμισης, που προβλέπει μεταξύ άλλων και το νέο Καθηκοντολόγιο των μαιών/μαιευτών, και τη σύνταξη νέου Καθηκοντολογίου “με επίκεντρο τις επιλογές και τα δικαιώματα των γυναικών και των μαιών στη γέννα”.

Λίγη ώρα μετά τη συγκέντρωση, αντιπροσωπεία από ορισμένους Συλλόγους Μαιών – Μαιευτών πραγματοποίησε συνάντηση με τον Υπουργό Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, παρουσία του υφυπουργού Υγείας Μάριου Θεμιστοκλέους.

Οι δεσμεύσεις Γεωργιάδη

Αμέσως μετά τη συνάντηση, ο κ. Γεωργιάδης δήλωσε:

«Τις μαίες τις αγαπάμε και τις σεβόμαστε. Όλο αυτό είναι μία παρεξήγηση. Δεν πρόκειται να βγει καθηκοντολόγιο που δεν θα το έχουμε συμφωνήσει και επεξεργαστεί μαζί τους. ‘Αρα μην ανησυχούν».

Από την πλευρά του ο υφυπουργός Υγείας Μάριος Θεμιστοκλέους δήλωσε: «Ήταν μία εξαιρετικά εποικοδομητική συζήτηση σήμερα με τις μαίες. Λύθηκαν όποιες παρεξηγήσεις υπήρχαν. Έχουμε ορίσει και νέο ραντεβού σε τρεις εβδομάδες από σήμερα, κατόπιν εντολής του υπουργού».

Η προέδρος του Συλλόγου Μαιών – Μαιευτών της Αθήνας και πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συλλόγου Μαιών – Μαιευτών Βικτωρία Βιβιλάκη ενημέρωσε πως “ο υπουργός δέχθηκε οι νομικοί μας σύμβουλοι να επεξεργαστούν αυτό το αναθεωρημένο καθηκοντολόγιο μαζί με τους νομικούς συμβούλους του υπουργείου”.

Σχετικά με τη συνταγογράφηση και τον αποκλεισμό που αντιμετωπίζουν εκατοντάδες μαίες στο σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης η κ. Βιβιλάκη ανέφερε πως, “μας είπαν ότι θα βγει πρώτα η απόφαση του ΣτΕ και μετά θα αποφασιστεί. Δεσμεύτηκαν πως μόλις βγει η απόφαση του ΣτΕ, θα μας δώσουν όλα όσα δικαιούμαστε να συνταγογραφούμε, όχι μόνο βιταμίνες, και εξετάσεις και όλα. Δεσμεύτηκαν πως με σχετική ΚΥΑ και νομοθετικό πλαίσιο θα μας δώσουν όλα αυτά δηλαδή που προβλέπεται από την ελληνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία”.

“Προσπαθήσαμε να του πούμε ότι και στα νοσοκομεία και σε κάθε νομό είναι καλό να υπάρχει μαιευτική υπηρεσία, μας είπε ότι λόγω έλλειψης προσωπικού αυτό δεν μπορεί να γίνει και θα ανήκουμε στη νοσηλευτική υπηρεσία. Εμείς θα συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε, γιατί θεωρούμε για να ανταποκριθούμε στις ανάγκες των γυναικών, θα πρέπει να είμαστε ανεξάρτητες από τη νοσηλευτική υπηρεσία. Και μέσα από αυτή την ανεξαρτησία θα μπορέσουμε να πραγματώσουμε όλο το πλαίσιο των υπηρεσιών για τις γυναίκες, όχι μόνο περιγεννητικά αλλά σε όλες τις φάσεις” δήλωσε η κ. Βιβιλάκη, μιλώντας στις διαδηλώτριες και προκαλώντας την έντονη αντίδρασή τους.

Σημειώνεται ότι σύμφωνα με πληροφορίες του NEWS 24/7, στη συνάντηση με τον Υπουργό και τον Υφυπουργό Υγείας δεν παρέστησαν εκπρόσωποι μαιών των δημοσιών και ιδιωτικών νοσοκομείων, ούτε της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας ούτε εκπρόσωποι των μαιών, που εργάζονται ως ελεύθεροι επαγγελματίες, κάτι που προκαλεί ερωτηματικά.

Μαίες από δημόσια νοσοκομεία που μίλησαν στο NEWS 24/7 εξέφρασαν την έντονη απογοήτευσή τους, κάνοντας λόγο για υποεκπροσώπηση.

Συνολικά πάντως, παρά τις δεσμεύσεις του Υπουργού Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, οι μαίες δηλώνουν επιφυλακτικές και αναμένουν την επίσημη απόσυρση του Καθηκοντολογίου και τη σύνταξη της νέας ρύθμισης, που θα περιλαμβάνει τα αιτήματά τους και θα αποκαθιστά τα αποψιλωμένα εργασιακά τους δικαιώματα.

Όπως επισημαίνουν αναμένουν το επόμενο ραντεβού σε περίπου 4 εβδομάδες, όπου ο Υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, θα συναντηθεί με νομικούς συμβούλους των Συλλόγων Μαιών-Μαιευτών για την επανεξέταση του Καθηκοντολογίου και τη νέα  ΚΥΑ.

Γιατί διαμαρτύρονται οι μαίες

Οι Σύλλογοι Επαγγελματιών Μαιών-Μαιευτών της χώρας αναφέρουν ότι η Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) που προωθεί το Υπουργείο Υγείας, εξαιρεί την αυτόνομη διενέργεια φυσιολογικού τοκετού από τις μαίες στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (Κέντρα Υγείας), ενώ στη Δευτεροβάθμια και Τριτοβάθμια Φροντίδα, ο τοκετός θα διενεργείται αποκλειστικά υπό “ιατρική εποπτεία”.

Η Ένωση Ανεξάρτητων Μαιών Μαιευτών Ελλάδος επισημαίνει ότι πρόκειται για μια επικίνδυνη αλλαγή, ιδιαίτερα για τις γυναίκες στην επαρχία, καθώς σε ένα υποστελεχωμένο Κέντρο Υγείας, όπου συχνά δεν υπάρχει γυναικολόγος, η μαία δεν θα έχει πλέον το δικαίωμα να αναλάβει έναν τοκετό, ακόμα και σε περίπτωση πρόωρου ή αιφνίδιου τοκετού.

Η Ελλάδα καταγράφει εδώ και χρόνια μια αρνητική τροχιά στη μαιευτική φροντίδα ενώ κατέχει τα ηνία στα ποσοστά αναίτιων καισαρικών παγκοσμίως. Οι μαίες προειδοποιούν ότι η απομάκρυνσή τους από το «αυτόνομο μοντέλο φροντίδας» θα επιδεινώσει την κατάσταση.

“Το πιο σημαντικό είναι η διενέργεια του φυσιολογικού – φυσικού τοκετού, που είναι κατοχυρωμένη αρμοδιότητα της μαίας εδώ και δεκαετίες”, τόνισε στο NEWS 24/7 η Μαρία Ζησιμάτου, μαία στο νοσοκομείο “Έλενα” και πρόεδρος του Συλλόγου Εργαζομένων του Νοσοκομείου. “Η μαία είναι αυτή που προάγει τον φυσιολογικό τοκετό και εργάζεται καθημερινά, ώστε να αποφεύγονται άσκοπες καισαρικές. Αυτός ο ρόλος, όμως, απουσιάζει πλήρως από το νέο Καθηκοντολόγιο, μας τον αφαιρούν”.

Σημειώνεται ότι, μέχρι σήμερα, το επιστημονικά και θεσμικά κατοχυρωμένο επάγγελμα της μαίας προβλέπει τον αυτόνομο ρόλο της στη φροντίδα της φυσιολογικής κύησης, του τοκετού και της λοχείας, καθώς και στη φροντίδα του νεογνού. Αυτό είναι που πλέον αμφισβητείται, στερώντας την επαγγελματική ιδιότητα της μαίας και καθιστώντας τες βοηθητικά πρόσωπα των ιατρών.

Όμως, δεν πρόκειται για ένα συντεχνιακό πρόβλημα του κλάδου, αλλά για μια επιλογή που θέτει σε κίνδυνο την ισότιμη και δωρεάν πρόσβαση όλων των γυναικών στη μαιευτική φροντίδα.

“Στο πλαίσιο της καθημερινής μας πρακτικής, οι Μαίες του Μαιευτηρίου «Έλενα Βενιζέλου» διενεργούμε φυσιολογικούς τοκετούς σε γυναίκες ανασφάλιστες και μετανάστριες, οι οποίες δεν διαθέτουν δικό τους θεράποντα ιατρό για την παρακολούθησή τους. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι Μαίες αναλαμβάνουν ουσιαστικά και υπεύθυνα την ολοκληρωμένη φροντίδα του φυσιολογικού τοκετού, διασφαλίζοντας την ασφάλεια της μητέρας και του νεογνού, αλλά και την ισότιμη πρόσβαση όλων των γυναικών σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας” διαβάζουμε σε επιστολή των μαιών του “Έλενα Βενιζέλου” προς τον Υπουργό Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη.

“Οι Μαίες προωθούν το φυσικό -φυσιολογικό τοκετό, οδηγώντας στην αποσυμφόρηση των ασφαλιστικών ταμείων έναντι των καισαρικών τομών, που είναι εξαιρετικά δαπανηρές για τα οικονομικά της υγείας ενώ συμμετέχουν δραστικά στην αντιμετώπιση της υπογεννητικότητας λόγω του ότι μια γυναίκα μπορεί να κυοφορήσει και να γεννήσει με φυσιολογικό τοκετό όσες φορές επιθυμεί, έναντι των καισαρικών τομών που περιορίζουν τις γεννήσεις λόγω βαθμού επικινδυνότητας” προσθέτουν.

Εκτός από τον φυσιολογικό τοκετό, το νέο Καθηκοντολόγιο έρχεται να «σφραγίσει» και τον αποκλεισμό των μαιών από την ηλεκτρονική συνταγογράφηση. Αν και το δικαίωμα των μαιών να συνταγογραφούν συγκεκριμένα φάρμακα και εξετάσεις που αφορούν την κύηση, τον τοκετό, τη λοχεία και τη φροντίδα του νεογνού είναι θεσμικά κατοχυρωμένο (Π.Δ. 351/1989), στην πράξη έχει καταργηθεί.

Οι επαγγελματικοί φορείς καταγγέλλουν ότι το Υπουργείο Υγείας αγνοεί την ελληνική νομοθεσία (Π.Δ. 351/1989) που ορίζει σαφώς τα δικαιώματά τους, την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2005/36/ΕΚ, που κατοχυρώνει την αυτονομία του επαγγέλματος και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, που προτείνει τη μαία ως τον βασικό επαγγελματία για τη βελτίωση των δεικτών μητρικής και νεογνικής υγείας, ενώ ταυτόχρονα επισημαίνει την απουσία ουσιαστικού διαλόγου με επαγγελματίες του κλάδου για τη διαμόρφωση της νέας ρύθμισης.

Γενική απαξίωση του επαγγέλματος

Οι διαμαρτυρίες των μαιών για το νέο καθηκοντολόγιο ανέδειξε, εκτός των άλλων, και τη συνολική υποβάθμιση του επαγγέλματος αλλά και εν γένει των δημόσιων δομών υγείας.

“Ο κλάδος αντιμετωπίζει μια χρόνια έλλειψη προσωπικού, καθώς έχουν να γίνουν προκηρύξεις για μαίες εδώ και πολλά χρόνια. Οι ελάχιστες τελευταίες προσλήψεις δεν επαρκούν για να καλύψουν τις ανάγκες” μας εξήγησε μαία στο “Έλενα Βενιζέλου” με 30ετή εμπειρία, η οποία δεν κατονομάζεται, κατόπιν αιτήματός της.

“Ως αποτέλεσμα, πολλές μαίες στα Κέντρα Υγείας της Περιφέρειας, και όχι μόνο, υποχρεώνονται σε αλλότρια καθήκοντα. Εκτελούν χρέη νοσηλευτριών, γραμματειακή υποστήριξη ή κάνουν ενημερώσεις στα σχολεία, αντί να ασκούν τα κύρια μαιευτικά τους καθήκοντα. Ακόμα και σε εξειδικευμένους τομείς, όπως οι μονάδες εντατικής φροντίδας νεογνών, θέσεις που παραδοσιακά ανήκαν σε μαίες στο “Έλενα” καλύπτονται πλέον από νοσηλευτές”, εξηγεί.

Παράλληλα, όπως επισημαίνει, πλέον υπάρχουν “μαίες δύο ταχυτήτων”.

Από τη μία οι μαίες του Δημοσίου και από την άλλη οι μαίες του Ιδιωτικού Τομέα. Και αυτό είναι εύκολα αντιληπτό, αν δούμε ότι παρά τις σκληρές και εξουθενωτικές συνθήκες εργασίας, οι μαίες που εργάζονται στο δημόσιο δεν περιλαμβάνονται στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα (ΒΑΕ), σε αντίθεση με τις μαίες του ιδιωτικού τομέα.

Αυτό μεταφράζεται σε καθυστερημένη συνταξιοδότηση (στα 67 έτη για τις μαίες του Δημοσίου αντί για τα 58-59 έτη για τις μαίες του ιδιωτικού) και χαμηλότερες συντάξεις.

Η σταδιακή αποψίλωση των κατοχυρωμένων επαγγελματικών δικαιωμάτων, η έλλειψη προσωπικού στα δημόσια νοσοκομεία και τα Κέντρα Υγείας της χώρας, οι πενιχροί μισθοί που οδηγούν πολλούς επαγγελματίες να κάνουν δεύτερη δουλειά, καθώς και οι προσπάθειες ανάδειξης νέων ιδιωτικών εγχειρημάτων μαιευτικής φροντίδας την ίδια ώρα που υποβαθμίζονται αντίστοιχες δημόσιες υπηρεσίες, φανερώνουν έναν σχεδιασμό που αφενός δημιουργεί ανισότητες στην πρόσβαση σε ποιοτική υγειονομική περίθαλψη, αφετέρου ενισχύει τη μετατροπή της υγειονομικής φροντίδας σε εμπόρευμα, το οποίο εξαρτάται από το οικονομικό υπόβαθρο των πολιτών, υπονομεύοντας τον δημόσιο και δωρεάν χαρακτήρα της Υγείας.