“Η ΕΕ αντιμετωπίζει έλλειψη 10 εκατ. σπιτιών”

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουμε έλλειψη 10 εκατ. κατοικιών, λέει το Ευρωκοινοβούλιο, σε έκθεσή του για τη στεγαστική κρίση. Για αυτό, αποφάσισε να ζητήσει κονδύλια από την Κομισιόν και στήριξη των νοικοκυριών. Όμως, μπορεί να αλλάξει η κατάσταση με τις συστάσεις προς τα κράτη μέλη;

Σε συνέντευξή του στο News 24/7, κατά τη διάρκεια της ολομέλειας του Φεβρουαρίου στο Στρασβούργο, ο Ισπανός ευρωβουλευτής με το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, Borja Giménez Larraz, ο οποίος είναι και ο εισηγητής της έκθεσης του Ευρωκοινοβουλίου σχετικά με την κρίση στέγασης στην ΕΕ, μίλησε για την έλλειψη υποδομών αλλά και για το πώς έχει αλλάξει η κατάσταση τα τελευταία 10 χρόνια.

“Η πραγματικότητα είναι ότι τα τελευταία 10 χρόνια έχουμε διαπιστώσει πως σε ολόκληρη την Ένωση οι τιμές έχουν αυξηθεί σημαντικά. Μιλάμε για αύξηση 60% στις τιμές πώλησης κατοικιών και περίπου 30% στα ενοίκια. Αυτό προκαλεί ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα και πίσω από αυτή την εξέλιξη έχουμε διαπιστώσει ότι η βασική αιτία είναι η έλλειψη προσφοράς σπιτιών, που την υπολογίζουμε στα 10 εκατ. σπίτια”, σχολίασε.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι αιτίες έλλειψης προσφοράς, η οποία, όπως λέει, είναι κάτι κοινό σχεδόν σε όλα τα κράτη-μέλη, είναι ότι υπάρχουν προβλήματα όπως η έλλειψη διαθέσιμης γης, η αύξηση των τιμών των υλικών και της ενέργειας, οι υψηλοί φόροι και η περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση.

Παράλληλα, όπως λέει, δίνεται πολύ βάση στα εργαλεία που προβλέπονται για τους “απαραίτητους εργαζόμενους (essential workers)“, όπως οι γιατροί, εκπαιδευτικοί, πυροσβέστες, αλλά και τους νέους και τις ευάλωτες ομάδες, με φορολογικές ελαφρύνσεις για αγοραστές πρώτης κατοικίας, πακέτο στήριξης οικογενειακής κατοικίας και μέτρα κατά της αστεγίας.

Τι μπορούμε, όμως, να λύσουμε μόνο με συστάσεις;

Στην έκθεση που έχει ετοιμάσει το Κοινοβούλιο, περιλαμβάνονται πολλές συστάσεις προς τα κράτη-μέλη και προς τις τοπικές και περιφερειακές αρχές. Ωστόσο, προς το παρόν, πρόκειται μόνο για συστάσεις, καθώς τελικά είναι στην αρμοδιότητα των κρατών μελών να δουν κατά πόσο θα ακολουθήσουν την κάθε πολιτική.

Σε ερώτηση του NEWS 24/7 για το κατά πόσο διασφαλίζεται πως οι συγκεκριμένες συστάσεις θα εισακουστούν από τις κυβερνήσεις και θα αλλάξουν πραγματικά κάτι, ο κ. Larraz είπε πως “έχουμε διαπιστώσει ότι είναι εφικτό να υπάρξει παρέμβαση και σε ορισμένες ευρωπαϊκές πολιτικές που επηρεάζουν άμεσα το ζήτημα. Για παράδειγμα, μία από τις βασικότερες προτάσεις μας είναι η προώθηση ενός πακέτου απλούστευσης, το οποίο ζητάμε από την Κομισιόν. Έχουμε παρατηρήσει ότι ορισμένες ευρωπαϊκές περιβαλλοντικές νομοθεσίες επηρεάζουν αρνητικά τη διαδικασία κατασκευής, αυξάνοντας το κόστος και καθυστερώντας τα έργα. Αυτό τελικά επηρεάζει την κερδοφορία των επενδύσεων. Πρέπει, λοιπόν, να εντοπίσουμε τα σημεία που μπορούν να απλουστευθούν ώστε να γίνει η συμμόρφωση πιο εύκολη και λιγότερο χρονοβόρα. Επιπλέον, από ευρωπαϊκή σκοπιά, θέλουμε να μειωθεί η φορολογική επιβάρυνση. Σε χώρες όπως η Ισπανία — και και η Ελλάδα — περίπου το 30% του τελικού κόστους μιας κατοικίας αφορά φόρους. Γι’ αυτό προτείνουμε μεταρρύθμιση της οδηγίας για τον ΦΠΑ, ώστε να δοθεί στα κράτη-μέλη η δυνατότητα εφαρμογής «υπερμειωμένου» ΦΠΑ μεταξύ 2% και 5%, αντί για τον μειωμένο συντελεστή 5%–10% που ισχύει σήμερα”, τόνισε.

Όμως, παραδέχτηκε πως το πρόβλημα είναι ότι η ικανότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε αυτόν τον τομέα είναι πιο περιορισμένη. “Μπορούμε να κάνουμε συστάσεις, μπορούμε να θέσουμε πολιτικούς στόχους, φιλόδοξους στόχους. Αλλά στο τέλος, είναι αλήθεια ότι τα κράτη-μέλη έχουν την τελική απόφαση σε αυτό”.

“Μπορεί να ακούγεται παράξενο που μιλάμε συνεχώς για κατασκευή νέων κατοικιών, αλλά η πραγματικότητα είναι ότι πρέπει να αυξηθεί η προσφορά. Αν δεν λυθεί το πρόβλημα της προσφοράς, καμία στοχευμένη πολιτική για νέους, ευάλωτους ή εργαζόμενους δεν θα είναι αποτελεσματική. Πρέπει λοιπόν να ανακαινίσουμε και να κατασκευάσουμε περισσότερες κατοικίες”, επιμένει ο κ. Larraz.

Για τον ίδιο, η αύξηση και καλύτερη αξιοποίηση ευρωπαϊκών κονδυλίων, η ενίσχυση του ρόλου της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, η ευελιξία στην πρόσβαση σε χρηματοδότηση, η μείωση φόρων, το πακέτο απλούστευσης και η επιτάχυνση αδειοδοτήσεων είναι οι πιο σημαντικές συστάσεις. “Προτείνουμε την αρχή της «θετικής σιωπής» στη διοικητική διαδικασία και προθεσμία 60 ημερών για την έκδοση αδειών. Σήμερα, σε αρκετές χώρες, ένα έργο μπορεί να καθυστερήσει έως και 10 χρόνια — κάτι που καθιστά τις επενδύσεις μη βιώσιμες. Χρειαζόμαστε επίσης περισσότερη δημόσια και προσιτή κατοικία, ιδίως σε χώρες όπου το απόθεμα κοινωνικής στέγασης είναι περιορισμένο”.

Μεγάλο αγκάθι οι βραχυχρόνιες μισθώσεις – Νομοθετική πρωτοβουλία από το Ευρωκοινοβούλιο

Ο Ισπανός ευρωβουλευτής λέει πως το ζήτημα των βραχυχρόνιων μισθώσεων πρέπει να αντιμετωπιστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο. “Θα υπάρξει νομοθετική πρωτοβουλία που θα παρουσιαστεί στο Κοινοβούλιο. Η ιδέα είναι για τον Σεπτέμβριο αλλά ακόμα δεν είναι σίγουρο το πότε. Δεν ξέρουμε αν θα είναι οδηγία ή κανονισμός. Στην έκθεση έχουμε καθορίσει τη θέση μας ή τουλάχιστον τη γενική γραμμή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πάνω σε αυτό το θέμα. Οι βραχυπρόθεσμες μισθώσεις δεν θα πρέπει να απειλούν την προσιτότητα των πόλεων”, λέει ο ίδιος.

Τι γίνεται με τις χρυσές βίζες;

Σε ερώτηση του NEWS 24/7 για το τι προβλέπεται για τις χρυσές βίζες -τα προγράμματα που επιτρέπουν σε επενδυτές να αποκτήσουν άδεια διαμονής ή ακόμα και υπηκοότητα μέσω μιας προκαθορισμένης επένδυσης σε ακίνητα- για πολίτες τρίτων χωρών, δεδομένου πως στην Ελλάδα παρατηρούνται πολλά τέτοια φαινόμενα, ο κ. Larraz σχολίασε πως το Ευρωκοινοβούλιο επιλέγει να μην το σχολιάσει. “Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων επιλέξαμε να μην το εντάξουμε ρητά στην έκθεση. Είναι ένα ζήτημα που απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή και ξεχωριστή συζήτηση, καθώς αγγίζει ευαίσθητες ισορροπίες μεταξύ εθνικών αρμοδιοτήτων και ευρωπαϊκής ρύθμισης“, τόνισε.

“Αργήσαμε να ασχοληθούμε με το στεγαστικό πρόβλημα”

Η Ιταλίδα ευρωβουλεύτρια με τους Σοσιαλιστές και Δημοκρατικούς και πρόεδρος της επιτροπής Στέγασης, Irene Tinagli, είπε στο NEWS 24/7 πως “με εκπλήσσει σχεδόν το γεγονός ότι περιμέναμε τόσο καιρό για να αντιμετωπίσουμε το στεγαστικό πρόβλημα σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Και για πολλά, πολλά χρόνια, όταν προσπαθούσαμε να θέσουμε αυτό το θέμα, πολλοί έλεγαν ότι δεν αποτελεί αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ότι είναι ένα κατεξοχήν τοπικό πρόβλημα. Αλλά στη συνέχεια το τοπικό πρόβλημα έγινε εθνικό πρόβλημα, έγινε ευρωπαϊκό πρόβλημα. Και στην πραγματικότητα, αν κοιτάξει κανείς πέρα από την Ευρώπη, είναι ακόμη ευρύτερο από ένα απλώς ευρωπαϊκό πρόβλημα”.

“Βρισκόμαστε σε μια περίοδο όπου εκατομμύρια και εκατομμύρια πολίτες, εργαζόμενοι, νέοι επαγγελματίες, ζευγάρια, οικογένειες με πολλά παιδιά, σε πολλές περιπτώσεις δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά να ζουν στα μέρη όπου πρέπει να εργάζονται και να σπουδάζουν. Αυτό μετατρέπεται σε κοινωνικό πρόβλημα, σε οικονομικό πρόβλημα και είναι σημαντικό να το αντιμετωπίσουμε. Γι’ αυτό ακριβώς ασχοληθήκαμε, μέσω της Ειδικής Επιτροπής για την Κρίση Στέγασης, αφιερώνοντας την προσοχή, την προσπάθεια και την ενέργειά μας στην κατανόηση αυτών των προβλημάτων“, δήλωσε.

Στην ερώτηση του τι αλλάζει με την ψήφιση στην επιτροπή των συγκεκριμένων συστάσεων, η ίδια είπε πως “σημαίνει ότι το πρόβλημα της στεγαστικής κρίσης βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο του πολιτικού διαλόγου σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Τώρα θα είναι δύσκολο να προσποιούμαστε ότι δεν υπάρχει“.

Αναφερόμενη στην Ελλάδα, υπογράμμισε ότι “πρόκειται για μια χώρα που αντιμετωπίζει πολύ σοβαρά προβλήματα στέγασης, τόσο στην πρωτεύουσα όσο και στα νησιά. Επισκεφθήκαμε πολλές πόλεις με σημαντικά ζητήματα στέγασης. Τα νησιά της Σικελίας αντιμετωπίζουν επίσης σοβαρό πρόβλημα“, πρόσθεσε.

“Η Ελλάδα έχει το υψηλότερο ποσοστό υπερβολικής επιβάρυνσης κόστους στέγασης, στο 28,9% — πράγμα που σημαίνει ότι περισσότερο από το ένα τέταρτο των Ελλήνων καταβάλλει μη βιώσιμο ποσοστό του εισοδήματός του για τη στέγαση. Άλλες χώρες με σοβαρή πίεση ως προς την οικονομική προσιτότητα περιλαμβάνουν τη Δανία (14,6%), τη Γερμανία (12%), τη Σουηδία (10,6%) και την Τσεχία (9,2%)”, τόνισε.

Ψηφίζεται στην ολομέλεια του Μαρτίου

Η έκθεση θα ψηφιστεί στην επόμενη ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου, τον Μάρτιο. Οι τελευταίες συστάσεις έχουν ήδη εγκριθεί από την Επιτροπή Στέγασης (HOUS) του Κοινοβουλίου στις 9/2 με 23 ψήφους υπέρ, 6 ψήφους κατά και 4 αποχές.

“Υποστηρίχθηκε από τέσσερις πολιτικές ομάδες — Σοσιαλιστές και Δημοκράτες, Renew, Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα και Ευρωπαίοι Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές- με αποχή των Πατριωτών και καταψήφιση από τους Πράσινους, την Αριστερά και το ESN. Νομίζω ότι καταφέραμε να εξασφαλίσουμε ευρεία στήριξη. Αυτός ήταν ένας από τους βασικούς μας στόχους, να στείλουμε ένα ισχυρό μήνυμα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και να είμαστε πραγματικά χρήσιμοι. Έχουμε συμπεριλάβει καινοτόμες προτάσεις που μπορεί να είναι θετικές“, σχολίασε.