Είδαμε Μυστακίδη στον Σταυρό του Νότου – Τα τραγούδια είναι σύμβολα

Βρεθήκαμε στον Δημήτρη Μυστακίδη, στον Σταυρό του Νότου, μια περίεργη μέρα! Αγίου Βαλεντίνου και ο Μυστακίδης κρατώντας το “ιερό δισκοπότηρο” την κιθάρα του, μας ξεκαθάρισε ότι δεν γράφει τραγούδια για τον έρωτα, αλλά κυρίως για όσα τον ενοχλούν. Τριγύρω μας ωστόσο, δεν έλειψαν τα ζευγάρια που άκουσαν το πρόγραμμα αγκαλιασμένα, τραγουδώντας. Ίσως τελικά τα τραγούδια που γεννιούνται από την κοινωνική τριβή να χωρούν περισσότερη τρυφερότητα απ’ όση φαντάζεται ακόμα και ο δημιουργός τους.

Από τις πρώτες νότες – Σαββόπουλος, «Μπάλλος» και «Παράβαση» – διαμορφώθηκε άρρητα το στίγμα της βραδιάς. Η παράδοση λειτούργησε ως ζωντανό πεδίο και η κιθάρα του Μυστακίδη κράτησε τον κεντρικό άξονα του ήχου. Γύρω της αναπτύχθηκαν οι ταλαντούχοι μουσικοί της ομάδας του – το βιολί και η φωνή της Έλενας Αβραμιώτη, η γκάιντα και το καβάλ του Γιώργου Μακρή, οι κιθάρες και το μπουζούκι του Μιχάλη Ατσάλη, το μπάσο του Πέτρου Λαμπρίδη και τα τύμπανα του Πρόδρομου Μυστακίδη. Ο ήχος απέκτησε όγκο και διαύγεια, με ενορχηστρώσεις μετρημένες και συμπαγείς, που έδωσαν χώρο στη δυναμική του συνόλου.

Μετά τις πρώτες νότες, ο Μυστακίδης έθεσε τα θεμέλια της βραδιάς. Πώς στήθηκε το συγκεκριμένο πρόγραμμα;

Κομβικό σημείο των σκέψεων του Μητσάρα – όπως τον φώναξαν πολλάκις οι θιασώτες της βραδιάς – ήταν τα όσα διάβασε στο βιβλίο του Byung-Chul Han «Η εξαφάνιση των τελετουργιών – Μια τοπολογία του παρόντος». Μας μίλησε για την ταχύτητα της εποχής, για το παρόν που διασπάται σε σποραδικές στιγμές, για τη δυσκολία μιας «κοινότητας αγνώστων» να συνυπάρξει σε μια συναυλία, όπου κάποιος ανάβει ένα καπνογόνο και καίει τον διπλανό του.

«Δεν ζούμε το παρόν σαν μια οριοθετημένη κατάσταση, αλλά το ζούμε σαν σποραδικές στιγμές. Ενώ το να πας σε μια συναυλία είναι μια οριοθέτηση του παρόντος», μας είπε, και από εκεί και πέρα τα τραγούδια παρουσιάστηκαν ως σύμβολα: κομμάτια που περιέχουν εποχές, συναισθήματα, μνήμες και ενεργοποιούν κοινές εμπειρίες. Και μέρος μιας τελετουργίας που δεν πρέπει να αφήσουμε να ξεθωριάσει….

Τραγούδια-σύμβολα που ενεργοποιούν μνήμη και παρόν

Σε αυτό το πλαίσιο εντάχθηκαν και τα δικά του τραγούδια, βασισμένα σε αληθινές ιστορίες – πραγματικά περιστατικά – που τον συντάραξαν. Το «Από μικρή» για μια γυναίκα στις φυλακές Θήβας, το «Γεράκι» για ένα αγόρι που βρέθηκε σε αδιέξοδο, τα «Παιδιά του Χειμώνα» με αναφορά στην Παλαιστίνη. Ο Μυστακίδης έδωσε χρόνο στις ιστορίες τους, μας τις αφηγήθηκε, και ζήτησε από το κοινό προσοχή. Η σκηνική του παρουσία συνδύασε αφήγηση και μουσική πράξη, δημιουργώντας αίσθηση συμμετοχής.

Οι διασκευές λειτούργησαν ως γέφυρες ανάμεσα σε διαφορετικές γενιές και ιδιώματα, από τον “αδερφό” Θανάση Παπακωνσταντίνου, τον Δήμο Μούτση, τον Τζίμη Πανούση, στα ρεμπέτικα … μέχρι τους Κοινούς Θνητούς. Στο «Είμαι απ’ τα παιδιά (που δεν κάθονται καλά)» η αίθουσα κινήθηκε ενιαία, επιβεβαιώνοντας τη στόχευση που είχε ήδη διατυπωθεί: σύνδεση νοήματος και σώματος μέσα στον ίδιο χώρο και χρόνο.

Η βραδιά στον Σταυρό του Νότου είχε καθαρή στόχευση: να ακουστούν τραγούδια-σύμβολα μέσα σε ένα πλαίσιο σεβασμού, με ενορχηστρώσεις δουλεμένες και με λόγο που ζητά συγκέντρωση. Μια συναυλία που αντιμετωπίζει τη μουσική ως πράξη κοινότητας και τον χρόνο ως κάτι που αξίζει να κατοικηθεί – “σαν ένα ποτάμι που τρέχει”. Ό,τι ακριβώς περιμέναμε από τον Μυστακίδη.