ΜΠΑΚΑΛΙΑΡΟΣ ΣΚΟΡΔΑΛΙΑ ΚΑΙ ΑΕΚ: Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΜΙΣΤΕΡ ΛΟΥΚΙΔΕΛΗ

«Όπως διαλέγετε τους άντρες, διαλέξτε και τι θα φάτε», μας λέει ο Μιχάλης Λουκιδέλης, αφήνοντας το μπλοκ με τα παραγγελιόχαρτα για να σημειώσουμε, πριν τρυπώσει γρήγορα στην κουζίνα. Μερικά τραπέζια πιο κει, μπροστά στο τζάκι που έχει φουντώσει, τρώει ο Χρήστος Αρδίζογλου, παλαίμαχος ποδοσφαιριστής της ΑΕΚ. Βρισκόμαστε στον Μίστερ Λουκιδέλη, την οικογενειακή ταβέρνα στη Νέα Φιλαδέλφεια που άνοιξε το 1932 κι έκτοτε έγινε ταυτόσημο της περιοχής, φιλοξενώντας για δεκαετίες όλο τον καλλιτεχνικό και αθλητικό κόσμο της Αθήνας.

Κάτι το Άλσος που μάζευε κόσμο για βόλτες, κάτι το γήπεδο και κάποια άλλα ιστορικά μαγαζιά, όπως ο Τίλλας με τα πολίτικα γλυκά του, δεν ήθελε και πολύ για να αναδειχθεί η Νέα Φιλαδέλφεια σε δημοφιλή προορισμό. Λίγο η ομορφιά λοιπόν, λίγο η ζωντανή μουσική που είχε παλιά και ο Λουκιδέλης γρήγορα έγινε στέκι ηθοποιών και τραγουδιστών. Εδώ, έτρωγε ο Στέλιος Καζαντζίδης τα μεσημέρια, για να μπορεί να ευχαριστιέται το φαγητό με την ησυχία του. Του άρεσε ο μπακαλιάρος και τα σαλιγκάρια.

Αν φωνάξεις «Λουκιδέλη» εδώ μέσα θα γυρίσουν πολλά κεφάλια αφού πλέον έχει μπει και η τρίτη γενιά στην επιχείρηση. Θα μου πει ότι είναι η αγάπη που δέχεσαι από την οικογένειά σου η κινητήριος δύναμη, καθώς τη δίνεις κι εσύ με τη σειρά σου στους νεότερους. «Άμα δεν υπάρχει φθόνος και ζήλια μεταξύ των αδελφών ορθοποδούν και πάνε καλά». Ο πρώτος Μίστερ Λουκιδέλης ήταν ο παππούς Στυλιανός, που πέρασε με την οικογένειά του από την Πέργαμο της Μικράς Ασίας στη Μυτιλήνη, για να εγκατασταθεί τελικά στην Αθήνα, μιας και στο νησί δεν υπήρχαν πολλές ευκαιρίες για βιοπορισμό.

Στον προσφυγικό οικισμό, το σημερινό κτίσμα δόθηκε από το κράτος σε μια προσπάθεια να αποζημιώσει τον κόσμο για τη μεγάλη καταστροφή που είχε υποστεί. Το αρχικό κτίριο βρισκόταν δίπλα ακριβώς και λειτουργούσε ως μπακάλικο. Στο υπόγειο είχε περίπου δώδεκα βαρέλια. Στην αρχή πουλάγαν είδη παντοπωλείου και κρασί για το σπίτι. Έβγαζαν και για μεζέ καμία ρέγκα, άνοιγαν ζβαν. Τα φαγητά τα ξεκίνησαν μετά το 1960. Με τη βοήθεια του θείου Ανέστη, αδερφού του παππού Στυλιανού, που είχε μεταναστεύσει στον Καναδά και είχε προκόψει δουλεύοντας στην οικοδομή, χτίστηκε η ταβέρνα όπου βρισκόμαστε σήμερα.

Ακόμα και στην πρωτεύουσα όμως τα πράγματα δεν ήταν εύκολα. Ερχόμενοι από τη Μικρά Ασία, εδώ τους αποκαλούσαν «βρομιάρηδες», γιατί είχαν ήδη σκεφτεί αυτό που μεταγενέστερα θα είχε κάθε σπίτι: να τοποθετήσουν την τουαλέτα εσωτερικά και όχι εκτός όπως συνέβαινε τότε στην Ελλάδα.

Ύστερα ήταν η γερμανική κατοχή και ο Εμφύλιος, όπου είχε πέσει μεγάλη πείνα, και ο παππούς Στυλιανός πήγαινε με το τρίκυκλό του μέχρι τη Λαμία για ανταλλαγή προϊόντων. «Παρά τη φτώχεια όμως υπήρχε αγάπη. Εδώ μαζεύοντουσαν όλοι μια παρέα, σε ένα τραπέζι. Δεν είχαν να χωρίσουν τίποτα αλλά να συμπορευτεί ο ένας με τον άλλον. Να τον βοηθήσει σε καμία δουλειά, σε ό,τι μπορούσε να κάνει», λέει ο Μιχάλης Λουκιδέλης.

Στην κουζίνα μπήκε στα δεκατέσσερα χρόνια του, ξεκινώντας ως βοηθός του θείου του μέχρι που ανέλαβε ο ίδιος το 1989. Τροποποίησε λίγο τα φαγητά, έκανε μερικές προσθήκες, έφερε ψησταριά για τα κρέατα. Μέχρι τότε ήταν όλα στην κατσαρόλα και τηγάνι. Του λέω ότι οι Μικρασιάτες και οι Πολίτες φημίζονται για τη μαγειρική τους, όμως σπεύδει να μου ξεκαθαρίσει ότι είναι η αγάπη που σε κάνει καλό μάγειρα. «Όπου και να πας στην Ελλάδα μαγειρεύουν όλοι καλά, αν το αγαπούν».

Τον χειμώνα, λειτουργεί το κουτούκι στο υπόγειο ενώ το καλοκαίρι τα τραπέζια βγαίνουν στην πρασιά και την πλατεία απέναντι. Στη χειμερινή σάλα, υπάρχει ένας βωμός αφιερωμένος στον Γιώργο Αμερικάνο, βασικό στέλεχος στην πρώτη μεγάλη ευρωπαϊκή επιτυχία του ελληνικού μπάσκετ, όταν η ΑΕΚ κατέκτησε το Κύπελλο Κυπελλούχων το 1968. Παρόλο που έμενε στη Νίκαια, σύχναζε στο μαγαζί και το αγαπημένο του πιάτο ήταν ο μπακαλιάρος «Παρά που η “πόλη” (σ.σ. αναφέρεται στη Νέα Φιλαδέλφεια) είναι ΑΕΚ έχει πολλούς Ολυμπιακούς, όπως και στον Πειραιά έχει πολλούς Αεκτζήδες. Συνυπάρχουμε ωραία γιατί πρώτα από όλα είναι η αγάπη για το καλό παιχνίδι. Κάθονται κάτω από όλα τα τρόπαια της ΑΕΚ οι Ολυμπιακοί και τους λέω προσέχτε μην κουνηθείτε θα σας πέσουν όλα στο κεφάλι».

Φωτογραφίες από διάσημους φίλους του μαγαζιού, αφιερώματα, αστεία σκίτσα που έχουν ως συνήθως άντρες πρωταγωνιστές και τις γυναίκες να ρίχνουν «πέλεκυ» για το πιοτό, και πολλά παλιά αντικείμενα βρίσκονται ολόγυρα στον χώρο. Τα κρασοβάρελα που θα δείτε, γεμίζουν πάντα τον Σεπτέμβριο με ροζέ και κόκκινο από τη Νεμέα και λευκό κρασί από τα Μεσόγεια, κι αδειάζουν όσο περνάει η χρονιά.

Πίσω στο χαρτί της παραγγελίας τώρα, θα παρατηρήσετε ότι δίπλα σε κάποια πιάτα έχει ονόματα της οικογένειας. Να φάτε το κεμπάπ της Ζαφειρίας, της συζύγου του Ανέστη, μιας και είναι ανάμεσα στις σπεσιαλιτέ. Είναι η κυρία που χαμογελάει τσαχπίνικα στη φωτογραφία που κρέμεται στον τοίχο έξω από την κουζίνα. Λίγα, εποχής και ημέρας είναι τα πιάτα τους. Ο μπακαλιάρος σκορδαλιά δεν λείπει ούτε η μυκονιάτικη τυρόπιτα με κρητική μυζήθρα και κοπανιστή Μυκόνου, τα αμελέτητα, τα μπιφτέκια και τα σαλιγκάρια. Τον χειμώνα βρίσκετε λαχανοντολμάδες και το καλοκαίρι ντολμαδάκια.

«Δεν κάνουμε πάρα πολλά φαγητά, καλύτερα να είναι λίγα και πολύ φρέσκα – αυτό είναι το μυστικό για να αντέξεις είναι να έχεις καλή ποιότητα στο φαγητό σου. Είχε γίνει μόδα το να φτιάχνουν όμορφα φαγητά χωρίς ποιότητα στη γεύση, αλλά τα τελευταία χρόνια βλέπω τον κόσμο να επιστρέφει στην παράδοση. Γιατί το όμορφο όταν πας να το φας και δεν έχει γεύση, είναι άχρηστο. Έχει απογοητευτεί ο κόσμος και ψάχνει την ουσία, δηλαδή τη νοστιμιά».

Η πελατεία έχει ανανεωθεί. Θα δείτε ωραία αγόρια και κορίτσια αν πάτε το βράδυ – και, ποιος ξέρει, μπορεί να σηκωθεί και κανένα ποτήρι κρασί για το «στην υγεία μας». Παλιομοδίτικο μπορεί να σκεφτεί κανείς, αλλά αναζωογονητικό στην εποχή μας. Οδεύοντας ολοταχώς προς τον αιώνα, ο Μιχάλης Λουκιδέλης εύχεται να έχουμε υγεία και αγάπη σε αυτό που κάνουμε. Γιατί για να ανταπεξέλθεις τόσες πολλές ώρες πρέπει να αγαπάς αυτό που κάνεις. Όση ανταμοιβή κι αν έχεις δεν μπορείς να καθίσεις αλλιώς.

Info: Μίστερ Λουκιδέλης, Γεωργίου Παπανδρέου 71, Νέα Φιλαδέλφεια