SNACK GRILL EXPRESS: ΤΟ ΓΥΡΑΔΙΚΟ ΠΟΥ ΑΝΟΙΓΕΙ ΑΡΓΑ ΓΙΑ ΝΑ ΑΝΤΕΞΕΙ ΓΙΑ ΠΑΝΤΑ
Τελικά, τι είναι πιο δύσκολο: να φτιάξεις ένα μαγαζί που αντέχει 100 χρόνια ή να κρατήσεις μια ζωή έξω από αυτό;
«Το έχω αφήσει επίτηδες άνοιγμα στις 20:00 στους χάρτες, για να μην πλακώνει κόσμος – καμιά φορά δεν πιάνει», λέει ο Σάκης μέσα στην παραζάλη και τα κάρβουνα στις 19:20.
Λίγο κάτω από το γήπεδο του ΠΑΟΚ, στην Τούμπα, μια οικογενειακή ψησταριά λειτουργεί αδιάλειπτα από το 1926. Από ταβέρνα σε καφενείο και από εκεί σε γυράδικο, το Express πέρασε από τέσσερις γενιές.
Η τελευταία γενιά εξαιτίας της αγάπης της για την punk κατέκτησε κάτι σπάνιο: το δικαίωμα να δουλεύεις χωρίς να σε καταπίνει η δουλειά.
Περάσαμε ένα βράδυ στο μαγαζί για να μάθουμε τα μυστικά της μακροζωίας και της κουζίνας του μαγαζιού.
Το Express σερβίρει γύρο ψημένο στα κάρβουνα, μπιφτέκι γεμιστό με γύρο και λαδομένη πίτα με ροκφόρ.
Σήμερα πίσω από τον πάγκο συναντάμε τον Σάκη, την μητέρα του Αθηνά και τον ξάδερφο Λευτέρη.
4 ΩΡΕΣ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ – ΠΕΝΤΕ ΦΟΡΕΣ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ
Ο Σάκης Βασιλειάδης είναι άρρωστος με την πανκ και τη φιλοσοφία. «Διαβάζω πολύ Χάιντεκγερ, Χόμπς και Σπινόζα. Από τους αγαπημένους μου είναι ο Καντ» λέει στο NEWS 24/7.
Το κατάστημα τα τελευταία 40 χρόνια είναι ανοιχτό μόνο τις καθημερινές, από το απόγευμα μέχρι το βράδυ. Το πρόγραμμα δεν ήταν πάντοτε έτσι, μας αφηγείται η κυρία Αθηνά Βασιλειάδου, και μας μαρτυρά και τον υπαίτιο της αλλαγής.
«Ανοίγαμε από το μεσημέρι μέχρι το βράδυ και δουλεύαμε και σαββατοκύριακα. Έγινε μια κηδεία δεν άνοιξε το μαγαζί και θεωρήσαμε ότι μας έκανε καλό. Μετά κοιτάξαμε να το επαναλάβουμε. Πήγε καλά, αλλά παραπονέθηκε ο κόσμος».
Το 1986, ο γιος της Αθηνάς και του Παναγιώτη, σημερινός ιδιοκτήτης του μαγαζιού, ήταν 12 ετών. Δούλευε ήδη στο γυράδικο από τα 8 του, σερβίροντας και παίρνοντας παραγγελίες.
«Ο Σάκης ήταν στην εφηβεία, εμείς θέλαμε να τον στριμώξουμε στο μαγαζί. Μια μέρα αγανάκτησε και με λέει ‘’να σε πω δουλεύουμε για να ζούμε ή ζούμε για να δουλεύουμε;’’. Στα 12 το έσκασε μια φορά, τον έψαχνε όλο το μαγαζί. Έφυγε από την πίσω πόρτα. Κατέβηκε στην Αθήνα, μας είπε ότι τάχα ότι πήγε εκδρομή με τους προσκόπους» λέει η κυρία Αθηνά.
«Ήθελα να πηγαίνω σε πανκ συναυλίες», συμπληρώνει ο Σάκης. «Ήμουν 14 χρονών, ήταν η πρώτη συναυλία των Ramones στην Ελλάδα. Δεν το έχανα με τίποτα!».
«Καθίσαμε το σκεφτήκαμε και λέμε έχει ένα δίκιο αυτό το παιδί, και το κρατήσαμε έτσι από το 1986», αφηγείται η κυρία Αθηνά.
100 ΧΡΟΝΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ
Το Express, τον τελευταίο αιώνα, σταμάτησε τη λειτουργία του μόνο για έναν χρόνο, το 1969, και αυτό λόγω ανωτέρας βίας. Έπρεπε να χτιστεί η οικοδομή που βρίσκεται σήμερα πάνω από το ψητοπωλείο.
«Το 1926 που ξεκίνησε από τον προπαππού μου, Κωνσταντίνο Παπαλεοντίδη, ήταν ταβέρνα», αφηγείται ο Σάκης. «Ψήνανε ψάρι, χόρτα και σερβίρανε σαλάτα».
Το 1959 πέθανε ο κυρ Κώστας, και το μαγαζί πέρασε στον γαμπρό, πατέρας της κυρίας Αθηνάς. Ο ίδιος το μετέτρεψε σε καφενείο και έδωσε το όνομα «Μπαρμπακώστας», προς τιμήν του θεμελιωτή.
«Είμαι εδώ μέσα από μωρό», θυμάται η κυρία Αθηνά, γεννημένη το 1952. «Δεν υπήρχε νερό μέσα στο μαγαζί, είχαμε βρύση εδώ έξω απέναντι στον δρόμο και πλέναμε τα χόρτα, τα ψάρια. Όλα ήταν διαφορετικά. Το 1969 γκρεμίστηκε όλο αυτό και χτίστηκε, έτσι ακριβώς όπως είναι τώρα. Το 1980 κάναμε μια ανακαίνιση και από τότε δεν έχει αλλάξει τίποτα», αφηγείται η κυρία Αθηνά στο ΝΕWS 24/7.
ΤΟ ΓΕΜΙΣΤΟ ΜΠΙΦΤΕΚΙ
Ό,τι υπάρχει μέσα στην κουζίνα στην οδό Μαλακοπής είναι παραγωγή της οικογένειας – εκτός από τη ρώσικη σαλάτα.
Νωπός γύρος και μελιτζάνα στα κάρβουνα, πίτα πατημένη στη φριτέζα και ροκφόρ για άλειμμα. Ναβαρχίδα του καταστήματος όμως είναι το γεμιστό μπιφτέκι.
«Αυτό ήταν ιδέα του συζύγου. Είχε μια κόντρα με έναν Ιταλό στη Σουηδία που είχαμε κατάστημα. Είχαν διπλανά μαγαζιά και ανταγωνίζονταν ποιος έχει καλύτερο φαγητό. Κάποια στιγμή έρχεται ο Ιταλός λέει ‘’εμείς έχουμε καλτσόνε’’. Έρχεται και ο Παναγιώτης, ‘’τώρα θα δεις, θα φτιάξω και εγώ έναν ελληνικό καλτσόνε από κρέας’’. Έτσι προέκυψε το γεμιστό μπιφτέκι», διηγείται η κυρία Αθηνά στο NEWS 24/7.
Οι Σουηδοί το εκτίμησαν, ο πατέρας της Αθηνάς όμως αρρώστησε. Tο 1980 επέστρεψαν στην Ελλάδα και ανέλαβαν το μαγαζί.
ΓΥΡΟΣ ΣΤΑ ΚΑΡΒΟΥΝΑ
«Ερχόντουσαν παππούδες και γέροι, επειδή ήταν καφενείο. Έπρεπε να το αλλάξουμε. Αυτοί μεθούσαν εμείς θέλαμε τη νεολαία. Σκεφτόμασταν τι όνομα να βάλουμε και εκεί που συζητούσαμε κάποιος μας είπε κάντε το express», θυμάται η κυρία Αθηνά.
Έτσι, από το 1980, το μαγαζί έχει τη σημερινή του ονομασία μαζί με το συνοδευτικό Snack Grill, που αποτελούσε την επωνυμία στη Σουηδία.
Η ψησταριά που υπήρχε έξω, μπήκε μέσα και δίπλα της προστέθηκε μια όρθια θήκη με κάρβουνα.
«Το κάρβουνο ψήνει πιο αργά, είναι μπελαλίδικο, δεν έχει διακόπτες», λέει όσο ετοιμάζει ένα μπιφτέκι ο Σάκης.
«Πρέπει να την τροφοδοτείς συνέχεια τη φωτιά. Το ψήσιμο ξεκινά από κάτω προς τα πάνω . Ο γύρος είναι χειροποίητος και νωπός, αλλιώς δε θα είχε και σημασία το κάρβουνο».
Οι παραγγελίες έρχονται βροχή. Κάποιοι έρχονται στο κατάστημα για να παραγγείλουν και τους ενημερώνουν ότι η αναμονή για γύρο είναι μια ώρα.
Η φωτιά θα σβήσει αργά, όπως άναβε τόση ώρα με προσπάθεια και μεράκι.
Έξω, η Τούμπα συνεχίζει να κινείται στους δικούς της ρυθμούς.
Ένα μαγαζί μπορεί να αντέξει 100 χρόνια. Το δύσκολο είναι να μην σε καταπιεί στην πορεία.
Στο Express το κατάλαβαν νωρίς, και από τότε κλείνουν στην ώρα τους.
