Οι ΗΠΑ εκκενώνουν πρεσβείες στη Μέση Ανατολή, το Ισραήλ ανοίγει καταφύγια

Κορυφώνεται η ένταση στη Μέση Ανατολή, καθώς εντείνεται η απειλή αμερικανικού πλήγματος κατά του Ιράν.

Οι ΗΠΑ διέταξαν την Παρασκευή (27/2) την εσπευσμένη απομάκρυνση του μη απαραίτητου κυβερνητικού προσωπικού από την πρεσβεία της στο Ισραήλ και των οικογενειών τους.

Οι Αμερικανοί πολίτες θα πρέπει «να εξετάσουν το ενδεχόμενο να εγκαταλείψουν το Ισραήλ όσο υπάρχουν διαθέσιμες εμπορικές πτήσεις», ανέφερε η σχετική οδηγία του Υπουργείου Εξωτερικών, η οποία επίσης συνέστησε την αποφυγή ταξιδιών προς το Ισραήλ.

Ανάλογη οδηγία εξέδωσαν και για την πρεσβεία στη Βαγδάτη.

Η προειδοποίηση ήρθε μετά το αδιέξοδο στις συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης, αν και αναμένεται να πραγματοποιηθούν περαιτέρω συζητήσεις την επόμενη εβδομάδα.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει συγκροτήσει δύο ομάδες κρούσης με αεροπλανοφόρα, έτοιμα να επιτεθούν στο Ιράν εάν κρίνει ότι η Τεχεράνη δεν δεσμέυεται ως προς τον τερματισμό των πυρηνικών της δραστηριοτήτων.

Μαζί με την προειδοποίηση που εξέδωσε το αμερικανικό ΥΠΕΞ, ο πρέσβης των ΗΠΑ στο Ισραήλ, Mike Huckabee, προέτρεψε όσους επιθυμούν να αναχωρήσουν να το κάνουν «ΣΗΜΕΡΑ».

Σε email που εστάλη στις 12:04 π.μ. τοπική ώρα, κάλεσε το προσωπικό να κλείσει πτήσεις προς οποιονδήποτε προορισμό μπορούσε. «Αυτό πιθανότατα θα οδηγήσει σε υψηλή ζήτηση για αεροπορικές θέσεις σήμερα», έγραψε. «Επικεντρωθείτε στο να εξασφαλίσετε θέση προς οποιοδήποτε μέρος από το οποίο μπορείτε στη συνέχεια να συνεχίσετε το ταξίδι προς την Ουάσιγκτον, αλλά η πρώτη προτεραιότητα είναι να φύγετε από τη χώρα το ταχύτερο δυνατό».

Αντίστοιχα, το Ηνωμένο Βασίλειο απέσυρε το προσωπικό της πρεσβείας του στην Τεχεράνη. Το υπουργείο Εξωτερικών είπε πως η δυνατότητα να παρασχεθεί βοήθεια στους Βρετανούς υπηκόους είναι αυτήν τη στιγμή εξαιρετική περιορισμένη, με την πρεσβεία να λειτουργεί εξ αποστάσεως, ενώ δεν υπάρχει καμία διαθέσιμη προξενική υποστήριξη αυτοπροσώπως ακόμη και σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.

Παράλληλα, το γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών επανέλαβε σήμερα την οδηγία προς τους Γάλλους πολίτες να μην ταξιδεύουν στο Ισραήλ, την Ιερουσαλήμ και τη Δυτική Όχθη, ακόμη και για τουρισμό ή οικογενειακές επισκέψεις, λόγω της κατάστασης ασφαλείας στο Ιράν.

Με ανακοίνωση στην ιστοσελίδα του, το γαλλικό ΥΠΕΞ συνέστησε επίσης στους Γάλλους υπηκόους που βρίσκονται ήδη εκεί να επιδείξουν μεγάλη επαγρύπνηση και σύνεση και να αποφεύγουν διαδηλώσεις και συγκεντρώσεις, καθώς και να έχουν γνώση που είναι τα πιο κοντινά καταφύγια.

Υπενθυμίζεται πως, άλλες χώρες, όπως η Κίνα, η Ινδία και ο Καναδάς, έχουν καλέσει τους πολίτες τους να εγκαταλείψουν το Ιράν το συντομότερο δυνατό.

Παράλληλα, το υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδας εξέδωσε ταξιδιωτική οδηγία, συστήνοντας στους πολίτες να αποφέυγουν επισκέψεις στη Μέση Ανατολή.

Συγκεκριμένα σε ανακοίνωσή του αναφέρει:

«Το Υπουργείο Εξωτερικών, λαμβάνοντας υπόψη τη διαμορφούμενη κατάσταση στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, συνιστά στους Έλληνες πολίτες την αποφυγή επισκέψεων, εκτός των απολύτως απαραίτητων, στο Ισραήλ, τα Παλαιστινιακά εδάφη και το Ιράν.»

Την ίδια στιγμή, ο δήμαρχος της Μπερ Σεβά ανακοίνωσε ότι ανοίγουν τα καταφύγια της πόλης.

Η ύστατη προσπάθεια αποφυγής ενός πιθανού πολέμου

O υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Badr Albusaidi, βασικός διαμεσολαβητής στις συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν, μετέβη στην Ουάσιγκτον σε μια ύστατη προσπάθεια να πείσει την κυβέρνηση Τραμπ να αποφύγει μία στρατιωτική ενέργεια.

Αναμένεται να ενημερώσει τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, και να υποστηρίξει ότι έχει επιτευχθεί αρκετή πρόοδος στις συνομιλίες ώστε να δικαιολογείται αυτοσυγκράτηση. Η επείγουσα φύση της επίσκεψής του, λίγες ώρες μετά τη λήξη των συνομιλιών στη Γενεύη την Πέμπτη το βράδυ, υποδηλώνει ότι θεωρεί απαραίτητο να δράσει άμεσα για να προσπαθήσει να μεταπείσει όσους υποστηρίζουν τη στρατιωτική επέμβαση.

Σημειώνεται πως, οι Αμερικανοί διαπραγματευτές, Steve Witkoff και Jared Kushner, δεν εξέδωσαν καμία δήλωση μετά τις συνομιλίες.

Ο Βανς, που θεωρείται από τα πιο επιφυλακτικά στελέχη της κυβέρνησης ως προς τις στρατιωτικές επεμβάσεις, δήλωσε σε συνέντευξή του στην The Washington Post: «Η ιδέα ότι θα εμπλακούμε σε έναν πόλεμο στη Μέση Ανατολή για χρόνια χωρίς ορατό τέλος – δεν υπάρχει καμία πιθανότητα να συμβεί αυτό». Πρόσθεσε ότι δεν γνωρίζει αν ο Τραμπ θα υποστήριζε ένα στρατιωτικό πλήγμα.

Το Ιράν έχει απορρίψει την απαίτηση της Ουάσιγκτον να εξαγάγει στις ΗΠΑ το απόθεμα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου και δηλώνει ότι δεν είναι διατεθειμένο να παραιτηθεί πλήρως από το δικαίωμά του στον εγχώριο εμπλουτισμό.

Το ιρανικό κοινοβούλιο ψήφισε νόμο τον περασμένο Ιούλιο που απαγορεύει τη συνεργασία με τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας και απαιτεί αναγνώριση του «δικαιώματος εμπλουτισμού» του Ιράν πριν επιστρέψουν οι επιθεωρητές.

Ωστόσο, το Ιράν έχει δηλώσει ότι θα δεσμευτεί σε εμπλουτισμό βάσει αναγκών και δηλώνει ότι προς το παρόν θα το κρατήσει σε χαμηλό επίπεδο (έως 20%) για χρήση στον ερευνητικό αντιδραστήρα της Τεχεράνης. Το καύσιμο που χρησιμοποιεί αυτός ο αντιδραστήρας το προμηθεύεται από τη Ρωσία.

Η εγκατάσταση παράγει κυρίως ιατρικά ισότοπα που χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση ασθενειών όπως οι καρδιοπάθειες. Οι τρεις κύριες πυρηνικές εγκαταστάσεις της καταστράφηκαν από τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς τον περασμένο Ιούνιο.

Το Ιράν διαθέτει επίσης εγκατάσταση, σε μεγάλο βαθμό ρωσικής κατασκευής, στο Μπουσέρ στον Περσικό Κόλπο. Πρόκειται για τον πρώτο πολιτικό πυρηνικό σταθμό παραγωγής ενέργειας στη Μέση Ανατολή, ο οποίος επίσης τροφοδοτείται με ρωσικό καύσιμο. Το ξεχωριστό ζήτημα του αποθέματος 400 κιλών ουρανίου εμπλουτισμένου σε ποσοστό 60% θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί μέσω αραίωσης ή «υποβιβασμού εμπλουτισμού», όπως συνέβη στο πλαίσιο της συμφωνίας του 2015.

Οι δύο πλευρές έχουν προγραμματίσει να συναντηθούν την επόμενη εβδομάδα σε τεχνικό επίπεδο στη Βιέννη, στα κεντρικά γραφεία της International Atomic Energy Agency, του οργανισμού που θα πρέπει να επαληθεύσει τη συμμόρφωση του Ιράν.

Ο οργανισμός αναμένεται να πραγματοποιήσει την τριμηνιαία συνεδρίαση του διοικητικού του συμβουλίου την επόμενη εβδομάδα και ο γενικός διευθυντής του, Rafael Grossi, αναμένεται να παρουσιάσει ενημέρωση σχετικά με την πρόσβαση στις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις. Ο Γκρόσι επιδιώκει να διαδεχθεί τον António Guterres στη θέση του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, και μια συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης θα αποτελούσε σημαντικό επίτευγμα για τον ίδιο.