Καημένη νεολαία…

Το δημοσκοπικό εύρημα μου είχε «χτυπήσει» από τον Οκτώβριο, όταν η κυβέρνηση και οι κλακαδόροι της χαρακτήριζαν τις εκδηλώσεις διαμαρτυρίας στο Σύνταγμα, για τα Τέμπη, «αντιαισθητικά τσαντίρια». Έγραφα τότε ότι οι ερευνητές της Metron Analysis είχαν περιγράψει εξαιρετικά εύστοχα το δημογραφικό προφίλ όσων μαζεύονταν, τα βράδια, εκεί: είναι όσοι αυτή τη στιγμή βρίσκονται «έξω από το Κάστρο».

«Ας φανταστούμε τον κόσμο σαν μία πόλη προστατευμένη από ένα κάστρο που περικλείεται από μία έρημο. Υπάρχουν άνθρωποι προστατευμένοι μέσα στο κάστρο και άνθρωποι απροστάτευτοι έξω από αυτό. Εσείς που θα λέγατε ότι βρίσκεστε; Μέσα ή έξω από το κάστρο;». Αυτή είναι η ερώτηση της Metron.

Τον Οκτώβριο του 2025, σύμφωνα με την έρευνα που παρουσιάστηκε προχθές στο MEGA, το 53% δηλώνει εκτός του Κάστρου», είχα παρατηρήσει τότε.

Μια δεύτερη ανάλυση, οικονομική αυτή τη φορά, από τον Βασίλη Κωστούλα, στην Οικονομική ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ (28.02.2026) και με τον τίτλο «Μόλις δύο εκατομμύρια Ελληνες “τρέχουν” το 50% της κατανάλωσης», μας δίνει άλλη μια πολύτιμη πληροφορία για τις ομάδες εντός και εκτός του Κάστρου:

Αν και η μεσαία τάξη στην Ελλάδα αριθμεί περί τα 4 εκατομμύρια ανθρώπους, η πραγματική δύναμη της αγοράς συγκεντρώνεται σε μόλις 2 εκατομμύρια πολίτες. Αυτοί, οι λίγοι (το 19% του πληθυσμού), καλύπτουν το 50% των συνολικών εξόδων για αγαθά και υπηρεσίες στη χώρα. Πρόκειται κυρίως για τα ανώτερα στρώματα της μεσαίας τάξης και τους εύπορους.

Οι εντός του Κάστρου δεν είναι μια αφηρημένη έννοια: πρόκειται για το 19% του πληθυσμού που ελέγχει το 50% της κατανάλωσης.

Να το διατυπώσω και αλλιώς: Το πλουσιότερο 10% ξοδεύει 5 φορές περισσότερα από το φτωχότερο 50%.

Εδώ δεν μιλάμε απλώς για ένα κοινωνικό παράδοξο . Εδώ βλέπουμε απτή, με συγκεκριμένους αριθμούς, την περίφημη ωρολογιακή βόμβα στα θεμέλια του πολιτικού μας συστήματος την οποία όχι λίγοι έχουν περιγράψει στην αρθρογραφία τους.

Όμως η ιστορία δεν τελειώνει εδώ.

Στο περίφημο Κάστρο, κατοικούν ηλικιωμένοι:

Η κατανάλωση στην Ελλάδα είναι υπόθεση των άνω των 45. Οι Baby Boomers και η Γενιά Χ κρατούν τα πορτοφόλια, με τη «Σιωπηλή Γενιά» (81-98 ετών) να ξοδεύει 40% περισσότερα από τη Γενιά Ζ., σύμφωνα πάντα με την ανάλυση του Βασίλη Κωστούλα, στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ.

Θυμήθηκα αυτές τις κρουαζιέρες στην Καραϊβική αλλά πλέον και στο Αιγαίο, με τους πλούσιους ηλικιωμένους που τους κρατά τις ομπρέλες και τους σερβίρει η δόλια νεολαία, συχνά απόφοιτοι πανεπιστημίων και κάτοχοι μεταπτυχιακών τίτλων.

Όταν το 53% των πολιτών δηλώνει ότι βρίσκεται «έξω από το Κάστρο», στην έρημο της ανασφάλειας και όταν οι νέοι βλέπουν την αγοραστική τους δύναμη να υπολείπεται κατά 40% από εκείνη των γονιών τους και των παππούδων τους, η πολιτική εκπροσώπηση παύει, πλέον, να είναι θεωρητική άσκηση. Γίνεται ζήτημα επιβίωσης της ίδιας της Δημοκρατίας.

Το πρόβλημα είναι ότι σήμερα το Κάστρο μοιάζει να πολιορκείται μόνο από κραυγές. Όπως σημείωνα και τον Οκτώβριο, όσοι επενδύουν στην οργή (η Κωνσταντοπούλου, ο Βελόπουλος, η Λατινοπούλου) λειτουργούν μόνο ως συναισθηματικά καταφύγια.

Κι εδώ, μπαίνει στη συζήτηση και η ευθύνη των συστημικών κομμάτων της αντιπολίτευσης. Το ΠΑΣΟΚ, ο ΣΥΡΙΖΑ, η Νέα Αριστερά, οφείλουν να σταματήσουν να επαιτούν την εύνοια των «εντός» που έτσι κι αλλιώς είναι απολύτως βέβαιο ότι θα ξαναψηφίσουν τη Νέα Δημοκρατία. Δεν μπορεί η στρατηγική τους να εξαντλείται στο πώς θα γίνουν αρεστοί στο 19% που ελέγχει την κατανάλωση, την ώρα που το 53%, στην έρημο, μετράει τα κέρματα και δεν βγαίνει.

Η νεολαία αλλά και οι μη προνομιούχοι, δεν χρειάζονται άλλους influencers ή ψηφιακά χτυπήματα στην πλάτη. Πρέπει να αποκτήσουν θεσμική εκπροσώπηση. Χρειάζονται κόμματα που θα τολμήσουν να μιλήσουν για την αναδιανομή όχι μόνο των εισοδημάτων και του πλούτου, αλλά και των ευκαιριών. Κόμματα που θα προτείνουν ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο, όπου το πτυχίο δεν θα είναι το διαβατήριο για να κρατάς την ομπρέλα κάποιου άλλου, αλλά το εργαλείο για να χτίσεις το δικό σου μέλλον.

Γιατί, ας μην γελιόμαστε: Οι τοίχοι του Κάστρου μπορεί να είναι ψηλοί και οι δείκτες όπως τους αποκαλύπτει η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ αμείλικτοι, αλλά η κάλπη παραμένει ο μεγάλος εξισωτής. Στην κάλπη, η ψήφος του νέου που σερβίρει κάτω από τον ήλιο εξισώνεται με του ηλικιωμένου και του προνομιούχου που απολαμβάνει τη σκιά. Γι αυτό, άλλωστε, λέμε ότι στις εκλογές οι ψήφοι μετρώνται, δεν ζυγίζονται.

Αν τα συστημικά κόμματα δεν καταφέρουν να μιλήσουν σε αυτή τη γλώσσα, τότε η «έρημος» θα βρει τον τρόπο να εισβάλει στο Κάστρο.

Και πως θα το καταφέρουν αυτό τα δημοκρατικά κόμματα της Αντιπολίτευσης; Απαντώ, για την ώρα, τηλεγραφικά: Δηλώνοντας ότι είναι πρόθυμα να συγκυβερνήσουν. Αλλά σε αυτό θα επανέλθω, αναλυτικότερα, την Παρασκευή.