“Ναι μεν αλλά” από την Κομισιόν για τις θεραπείες μεταστροφής
Διαβάζεται σε 6'
Η Κομισιόν συστήνει στις χώρες να απαγορεύσουν τις θεραπείες μεταστροφής χωρίς να θεσπίσει όμως πανευρωπαϊκή απαγόρευση, την οποία ζητούσαν πάνω από 1,2 εκατ. πολίτες.
- 13 Μαΐου 2026 21:24
Η Κομισιόν ανακοίνωσε σήμερα (13/5) πως δεν θα θεσπίσει μια πανευρωπαϊκή απαγόρευση των «θεραπειών μεταστροφής» που στοχεύουν στην αλλαγή του σεξουαλικού προσανατολισμού ή/και της ταυτότητας φύλου των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων, αλλά προτρέπει τις χώρες να τις θέσουν εκτός νόμου σε εθνικό επίπεδο.
Η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έρχεται μετά από αγώνες της πρωτοβουλίας, Against Conversion Therapy, που είχε ζητήσει μια δεσμευτική νομική απαγόρευση των πρακτικών μεταστροφής.
Η Ευρωπαία Επίτροπος για την Ισότητα, Hadja Lahbib, ζήτησε οι χώρες της ΕΕ να αναλάβουν άμεσα δράση για να τερματίσουν τις «βάρβαρες» πρακτικές μετατροπής που στοχεύουν τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα, μια απόφαση που οι διοργανωτές της εκστρατείας θεώρησαν ως «χαμένη ευκαιρία».
«Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στέλνει ένα πολύ σαφές μήνυμα, χωρίς αμφισημίες, σε κάθε κράτος μέλος αυτής της ένωσης: απαγορεύστε τις πρακτικές μεταστροφής τώρα», δήλωσε την Τετάρτη η Επίτροπος Ισότητας, παρουσιάζοντας την απάντηση των Βρυξελλών στην εκστρατεία. «Αυτό στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα ότι αυτές οι πρακτικές είναι επιβλαβείς, αλλά πρέπει επίσης να είναι παράνομες».
«Οι πρακτικές μετατροπής βασίζονται σε ένα ψέμα. Στο ψέμα ότι τα LGBTIQ+ άτομα πρέπει να διορθωθούν», δήλωσε η Lahbib την Τετάρτη. «Δεν μπορείτε να βασανίζετε την ταυτότητα ενός ατόμου».
Η ανακοίνωση της Τετάρτης υπολείπεται της πανευρωπαϊκής απαγόρευσης που τα μέλη της Πρωτοβουλίας είχαν καλέσει την Επιτροπή να παρουσιάσει.
Όπως εξηγεί η οργάνωση Orlando LGBT+, ως θεραπεία μεταστροφής ορίζεται οποιαδήποτε παρέμβαση (ψυχοθεραπευτική, ψυχολογική, ιατρική, φαρμακευτική, συμπεριφορική, πνευματική/εκκλησιαστική κ.α.) που αποσκοπεί στην αλλαγή του σεξουαλικού προσανατολισμού ή/και της ταυτότητας φύλου ενός ατόμου.
Υπεύθυνο άτομο αυτής της παρέμβασης μπορεί να είναι επαγγελματίας υγείας (γενικός ιατρός, παιδίατρος, ενδοκρινολόγος κ.α.), επαγγελματίας ψυχικής υγείας (ψυχίατρος, ψυχαναλυτής-τρια κ.α.), πνευματικός ή θρησκευτικός καθοδηγητής (π.χ. ιερέας), εναλλακτικός θεραπευτής-τρια κ.α.
Σχεδόν ένας στους τέσσερις πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει υποβληθεί σε κάποια μορφή πρακτικών μεταστροφής, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της ILGA Europe.
Τι ζητούσε η Πρωτοβουλία «Against Conversion Therapy»
Η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών «Against Conversion Therapy» (ACT) ζητούσε μια δεσμευτική νομική απαγόρευση των πρακτικών μεταστροφής.
«Αυτές οι πρακτικές μπορεί να περιλαμβάνουν λεκτική κακοποίηση, εξαναγκασμό, απομόνωση, αναγκαστική φαρμακευτική αγωγή, ηλεκτροσόκ, καθώς και σωματική και σεξουαλική κακοποίηση, αναφέρει η Επιτροπή, τονίζοντας ότι «δεν έχουν καμία θεραπευτική αξία», σημείωσαν.
Η αίτηση ζητούσε, επίσης, από την Επιτροπή να προσθέσει αυτές τις πρακτικές στον κατάλογο των «ευρωεγκλημάτων» (eurocrimes) -σοβαρά εγκλήματα με διασυνοριακή διάσταση- και ενδεχομένως να τροποποιήσει την οδηγία του 2008 για την ισότητα. Ήθελε επίσης η εκτελεστική εξουσία να τροποποιήσει την Οδηγία για τα Δικαιώματα των Θυμάτων, ώστε να θεσπιστούν ελάχιστα πρότυπα για τα δικαιώματα, την υποστήριξη και την προστασία των θυμάτων πρακτικών μεταστροφής.
Τι λέει η Επιτροπή
Μέσω της σύστασης, «η Επιτροπή θα αναγνωρίσει τον κρίσιμο ρόλο που διαδραματίζουν τα κράτη μέλη σε αυτόν τον τομέα και θα επικεντρωθεί στην υποστήριξή τους για την απαγόρευση των πρακτικών μεταστροφής, ενθαρρύνοντας την εθνική δράση για την επέκταση της νομικής απαγόρευσης σε ολόκληρη την ΕΕ», αναφέρεται στην ανακοίνωση.
«Η ευθύνη έγκειται κυρίως στο επίπεδο των κρατών μελών, και αν θέλαμε να υιοθετήσουμε δεσμευτική νομοθεσία, θα ήταν απαραίτητη η ομοφωνία», δήλωσε η Lahbib στους δημοσιογράφους.
Επί του παρόντος, μόνο οκτώ χώρες της ΕΕ έχουν απαγορεύσει τις πρακτικές μεταστροφής. «Έχουν δείξει ότι μπορεί να γίνει», είπε η Lahbib. «Χτίζουμε πάνω σε αυτή τη δυναμική, καλώντας τους υπόλοιπους να ακολουθήσουν, και με αυτή τη σύσταση ανά χείρας, θα υποστηρίξω προσωπικά στους υπουργούς σε όλη την ένωσή μας τον τερματισμό αυτών των βάρβαρων πρακτικών».
Η Επιτροπή δήλωσε την Τετάρτη ότι η επέκταση του καταλόγου των εγκλημάτων της ΕΕ θα απαιτούσε ομόφωνη απόφαση από τις χώρες.
«Χαμένη ευκαιρία η στάση της Κομισιόν»
Η (ACT) κατήγγειλε τη στάση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ως μια «χαμένη ευκαιρία».
Η Πρωτοβουλία εξέφρασε την έντονη απογοήτευσή της για το γεγονός ότι η Κομισιόν, μέσω της Επιτρόπου Hadja Lahbib, αρνήθηκε να επιβάλει μια πανευρωπαϊκή απαγόρευση των «θεραπειών μεταστροφής», παρά την υποστήριξη 1,2 εκατομμυρίων πολιτών.
Παράλληλα, τόνισε ότι η πλειοψηφία των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ψήφισε υπέρ της πρότασής τους στις 29 Απριλίου 2026, όμως η Επιτροπή περιορίστηκε μόνο σε μη δεσμευτικές συστάσεις για το 2027.
“Είχε δημιουργηθεί μια μοναδική ευκαιρία για την προώθηση των ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιωμάτων, ιδιαίτερα μετά την αποχώρηση του Βίκτορ Όρμπαν και την άρση του ουγγρικού βέτο, η οποία όμως δεν αξιοποιήθηκε”, σημείωσαν.
Μετά από τρία χρόνια αγώνα, η ACT δηλώνει ότι δεν πτοείται και θα συνεχίσει να ασκεί πίεση τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, έχοντας στο πλευρό της 1.245.626 υπογράφοντες, περισσότερες από 300 ΜΚΟ και 411 ευρωβουλευτές.
“Σήμερα, η ΛΟΑΤΚΙ+ σημαία υψώθηκε μπροστά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Αυτή η συμβολική κίνηση να συνοδευτεί από ένα ουσιαστικό και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα δράσης”, απαιτούν οι ίδιοι.
Τι είναι η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών
Σημειώνεται πως η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών (ECI) είναι ένα εργαλείο που επιτρέπει στους πολίτες της ΕΕ να καλούν την Επιτροπή να προτείνει νέα νομοθεσία.
Για να ληφθεί υπόψη, μια πρωτοβουλία πρέπει να συγκεντρώσει την υποστήριξη ενός εκατομμυρίου πολιτών από τουλάχιστον επτά χώρες της ΕΕ.
Από την εισαγωγή της πρωτοβουλίας πολιτών στη Συνθήκη της Λισαβόνας, έχουν υλοποιηθεί 13 επιτυχημένες πρωτοβουλίες.
