ΨΑΧΝΕΤΕ ΣΠΙΤΙ; “ΑΝ ΕΧΕΤΕ ΖΩΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ, ΔΕΝ ΓΙΝΕΤΑΙ”
Στην αγορά ενοικίων της Αθήνας, η δήλωση ότι ο υποψήφιος ενοικιαστής έχει έναν σκύλο και μία γάτα συχνά αρκεί για να κλείσει πρόωρα η συζήτηση. Όπως επισημαίνει η Λιάνα Αλεξανδρή, διευθύντρια της Ελληνικής Φιλοζωικής Εταιρείας, η διαδικασία εξελίσσεται σε έναν άνισο αγώνα απέναντι σε προκαταλήψεις και αποκλεισμούς.
Στην Ελλάδα του 2026, όπου η εύρεση στέγης έχει μετατραπεί σε άσκηση αντοχής, η αναζήτηση κατοικίας γίνεται ακόμη πιο δύσκολη όταν στο «πακέτο» περιλαμβάνονται και τετράποδοι συγκάτοικοι. Πόσο εύκολο είναι σήμερα για έναν υποψήφιο ενοικιαστή με έναν σκύλο ή/και μία γάτα να βρει σπίτι στην Αθήνα, όταν η ύπαρξη κατοικιδίων συχνά λειτουργεί ως επιπλέον κριτήριο επιλογής ή απόρριψης;
Στο πλαίσιο έρευνας του NEWS 24/7, πραγματοποιήθηκαν τηλεφωνικές κλήσεις σε 30 αγγελίες διαμερισμάτων στην Αθήνα, οι οποίες εντοπίστηκαν σε μεγάλες πλατφόρμες ενοικίασης ακινήτων. Η επιλογή των αγγελιών έγινε με στόχο να αποτυπωθεί ένα ενδεικτικό αλλά αντιπροσωπευτικό δείγμα της στάσης που επικρατεί στην αγορά αυτή τη στιγμή.
Σε κάθε επικοινωνία εκδηλώθηκε κανονικά ενδιαφέρον για το ακίνητο και ζητήθηκε ραντεβού επίσκεψης, με την εξαρχής διευκρίνιση ότι ο υποψήφιος ενοικιαστής διαμένει με έναν σκύλο και μία γάτα. Στόχος της διαδικασίας ήταν να καταγραφεί σε πραγματικό χρόνο η αντίδραση των ιδιοκτητών, αλλά και οι όροι, οι ενστάσεις ή οι περιορισμοί που θέτουν όταν ενημερώνονται για την ύπαρξη κατοικιδίων.
Οι απαντήσεις που καταγράφηκαν αποτυπώνουν, σε μεγάλο βαθμό, μια αρνητική ή επιφυλακτική στάση απέναντι σε ενοικιαστές με ζώα συντροφιάς, αναδεικνύοντας τα εμπόδια που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν όσοι αναζητούν κατοικία έχοντας τετράποδους συγκάτοικους.
«Δεν το συζητώ» – Οι καθαρές αρνήσεις
Συνολικά, σε 16 από τις 30 κλήσεις, η απάντηση ήταν αρνητική, χωρίς περιθώριο συζήτησης, με βασικά επιχειρήματα τον θόρυβο, τις τρίχες, τις μυρωδιές και τις πιθανές αντιδράσεις των υπόλοιπων ενοίκων.
Στου Γκύζη (105 τ.μ., 900 ευρώ), η απάντηση ήρθε χωρίς δεύτερη σκέψη: «Κοιτάξτε, ένα σκυλάκι και ένα γατάκι είναι πολλά για διαμέρισμα. Δεν είναι μόνο οι φθορές, είναι και οι υπόλοιποι στην πολυκατοικία. Δεν θέλω να έχω παράπονα, οπότε δεν μπορούμε να προχωρήσουμε».
Στα Σεπόλια (105 τ.μ., 800 ευρώ): «Αν είχατε ένα ζώο, να το συζητούσαμε. Δύο όμως είναι υπερβολή. Κι εμείς έχουμε ένα, αλλά δύο μέσα σε διαμέρισμα είναι πολλά».
Στο Πολύγωνο (63 τ.μ., 650 ευρώ): «Η πολυκατοικία έχει ήδη αρκετά ζώα. Έχω βάλει καινούργια πλακάκια, μάρμαρα, δεν θέλω να ρισκάρω. Σας το λέω ειλικρινά, δεν θέλω άλλα ζώα εδώ».
Στα Κάτω Πατήσια (130 τ.μ., 760 ευρώ): «Όχι, με τίποτα. Και αν τελικά ερχόσασταν, θα έμπαινε ρητός όρος στο μισθωτήριο ότι απαγορεύονται τα ζώα. Δεν θέλω παρεξηγήσεις μετά».
Στο Παγκράτι (95 τ.μ., 850 ευρώ): «Αν είναι να έρθετε με σκύλο και γάτα, καλύτερα να μην το δούμε καν. Προτιμώ να το δώσω σε κάποιον χωρίς τέτοιες υποχρεώσεις».
Στους Αμπελόκηπους (88 τ.μ., 780 ευρώ): «Εδώ δεν θέλουμε ούτε ένα ζώο. Είναι ήσυχη πολυκατοικία, μεγάλοι άνθρωποι. Δεν θέλω να δημιουργηθεί θέμα».
Στου Ζωγράφου (72 τ.μ., 700 ευρώ): «Ο κανονισμός της πολυκατοικίας λέει όχι σε ζώα. Δεν μπορώ να πάω κόντρα στους υπόλοιπους, οπότε δεν μπορούμε να προχωρήσουμε».
Στα Ιλίσια (120 τ.μ., 950 ευρώ): «Τα σπίτια αυτά είναι επένδυση για εμένα. Έχω ξαναδεί ζημιές από ζώα και δεν θέλω να το ξαναπεράσω. Προτιμώ χωρίς κατοικίδια».
Στα Πετράλωνα (100 τ.μ., 820 ευρώ): «Είχα προηγούμενο ενοικιαστή με σκύλο και μου έφαγε πόρτες και σοβατεπί. Δεν το ρισκάρω δεύτερη φορά, συγγνώμη».
Στη Νέα Σμύρνη (67 τ.μ., 680 ευρώ): «Καταλαβαίνω ότι είναι μέλη της οικογένειας, αλλά εγώ θέλω το σπίτι χωρίς ζώα».
Στο Μεταξουργείο (75 τ.μ., 720 ευρώ): «Ειλικρινά; Αν έχετε και γάτα και σκύλο και παιδιά μαζί, δεν γίνεται. Είναι μικρό το σπίτι και θα έχουμε θέμα με τους γείτονες. Πείτε μου, υπάρχει και παιδί; Γιατί αν είναι όλα μαζί, καλύτερα να μην προχωρήσουμε καθόλου.»
Στο Γαλάτσι (90 τ.μ., 800 ευρώ): «Δύο ζώα μέσα; Όχι, γιατί φοβάμαι ότι θα δημιουργηθούν εντάσεις στην πολυκατοικία.»
Στην Κυψέλη (68 τ.μ., 630 ευρώ): «Δεν θέλω καθόλου ζώα. Έχω δει ότι μετά δεν ελέγχεται η κατάσταση. Και ειλικρινά, αν αρχίσουμε να συζητάμε για τρίχες, θόρυβο και ζημιές, δεν θα βγάλουμε άκρη.»
Στα Πατήσια (82 τ.μ., 700 ευρώ): «Όχι, δεν επιτρέπονται. Και να σας πω κάτι; Συνήθως όσοι έχουν ζώα έχουν και απαιτήσεις μετά. Δεν θέλω να μπω σε αυτή τη διαδικασία.»
Στο Ελληνικό (97 τ.μ., 1.050 ευρώ): «Αν είναι δύο ζώα, η απάντηση είναι αρνητική. Και να είμαι ειλικρινής, αν υπάρχει και παιδί στο σπίτι μαζί με σκύλο και γάτα, αυτό για εμένα είναι υπερβολικό για διαμέρισμα.»
Στη Δάφνη (85 τ.μ., 760 ευρώ): «Θα σας το πω ξεκάθαρα: δεν θέλω ζώα. Ούτε ένα. Έχω δει τι μπορεί να γίνει σε λίγους μήνες. Το σπίτι είναι καινούργιο»
«Ναι, αλλά…» – Οι επιφυλάξεις και οι όροι
Σε άλλες περιπτώσεις, η συζήτηση δεν έκλεισε αμέσως, αλλά συνοδεύτηκε από όρους. Συγκεκριμένα, σε 8 από τις 30 κλήσεις, η απάντηση ήταν θετική υπό… προϋποθέσεις.
Στον Νέο Κόσμο (110 τ.μ., 900 ευρώ): «Δεν έχω θέμα, αρκεί να είναι εκπαιδευμένα και να μην χαλάσουν τα πατώματα. Το σπίτι θα μου το παραδώσετε όπως το πήρατε. Να ξέρω επίσης, έχετε παιδί; Κι αν ναι, είναι ήσυχο; Θέλω να έχω μια εικόνα».
Στην Πανόρμου (101 τ.μ., 1.000 ευρώ): «Πόσο χρονών είναι ο σκύλος; Τι μέγεθος; Αν είναι μικρόσωμος και ήσυχος, κατά βάση δεν έχουμε θέμα».
Σε μονοκατοικία στην Καλλιθέα (105 τ.μ., 1.100 ευρώ): «Αν είναι γύρω στα 8 κιλά και δεν κάνει ζημιές, δεν νομίζω να υπάρξει πρόβλημα. Να μιλήσετε και με τον σύζυγό μου, αλλά θεωρώ ότι θα είμαστε εντάξει».
Στο Μαρούσι (100 τ.μ., 980 ευρώ): «Να το δούμε, αλλά θα ήθελα να ξέρω ότι δεν θα υπάρχουν φθορές. Ίσως χρειαστεί μια επιπλέον εγγύηση».
Στην Αγία Παρασκευή (93 τ.μ., 900 ευρώ): «Δεν λέω όχι, αλλά θα ήθελα μια διαβεβαίωση ότι αν προκύψει ζημιά, θα αποκατασταθεί άμεσα».
Στο Περιστέρι (87 τ.μ., 750 ευρώ): «Δεν είμαι αρνητικός, απλώς θέλω να είμαστε ξεκάθαροι για την καθαριότητα και την ησυχία».
Στο Χαλάνδρι (95 τ.μ., 1.050 ευρώ): «Δεν έχω καμία αντίρρηση, αρκεί να υπάρχει σεβασμός στον χώρο και στους υπόλοιπους ενοίκους. Απλά θα πρέπει να ξέρω αν τα ζώα είναι πολύ ατίθασα και υπάρχει περίπτωση να κάνουν ζημιές στο σπίτι».
Στη Νέα Σμύρνη (82 τ.μ., 780 ευρώ): «Καταλαβαίνω ότι τα ζώα είναι μέλη της οικογένειας. Δεν το αποκλείω, απλώς θέλω να ξέρω τι είδους σκύλος είναι και να είμαστε ξεκάθαροι για πιθανές ζημιές».
Οι θετικές εξαιρέσεις
Τέλος, στα 30 τηλεφωνήματα, μόλις 6 ιδιοκτήτες απάντησαν θετικά χωρίς όρους, αδιάκριτες ερωτήσεις και επιφυλάξεις.
Στην Κυψέλη (140 τ.μ., 850 ευρώ): «Από τη στιγμή που ο νόμος το επιτρέπει, δεν καταλαβαίνω γιατί να το συζητάμε. Δεν είστε καν υποχρεωμένος να το δηλώσετε».
Στον Βύρωνα (101 τ.μ., 800 ευρώ): «Κανένα πρόβλημα. Αρκεί να προσέχετε το σπίτι, όπως όλοι, ανεξαρτήτως αν πρόκειται για άνθρωπο ή ζωάκι».
Στα Άνω Πατήσια (163 τ.μ., 1.000 ευρώ): «Με τους ανθρώπους έχω θέμα καμιά φορά, με τα ζώα ποτέ. Να έρθετε να το δείτε».
Στο Κουκάκι (90 τ.μ., 920 ευρώ): «Δεν έχουμε κανένα θέμα. Είναι αυτονόητο ότι μπορείτε να έχετε τα κατοικίδιά σας».
Στο Χαλάνδρι (115 τ.μ., 1.050 ευρώ): «Κι εμείς έχουμε ζώα. Δεν θα μπορούσα να πω όχι γι’ αυτό».
Στη Νέα Φιλαδέλφεια (80 τ.μ., 750 ευρώ): «Δεν με απασχολεί καθόλου. Το σημαντικό είναι να υπάρχει σεβασμός στον χώρο και να είστε τυπικοί στις υποχρεώσεις σας».
Η εικόνα της αγοράς
Από τις 30 αγγελίες:
- 16 απαντήσεις ήταν ξεκάθαρα αρνητικές,
- 8 θετικές αλλά υπό όρους και προϋποθέσεις,
- μόλις 6 θετικές, χωρίς καμία επιφύλαξη.
Παρότι το νομικό πλαίσιο επιτρέπει τη διατήρηση ζώων συντροφιάς εντός διαμερισμάτων, η πραγματικότητα της αγοράς δείχνει ότι η αποδοχή δεν είναι αυτονόητη. Οι φόβοι για φθορές, οι πιθανές αντιδράσεις της πολυκατοικίας και μια γενικευμένη καχυποψία λειτουργούν ως άτυπο φίλτρο αποκλεισμού.
Σε μια ήδη πιεσμένη στεγαστική αγορά, η φράση «έχω έναν σκύλο και μία γάτα» αποδεικνύεται, σε πολλές περιπτώσεις, αρκετή για να κλείσει η συζήτηση πριν καν ξεκινήσει.
Πέρα από τους αριθμούς, το κλίμα που αποτυπώθηκε στα τηλεφωνήματα ανέδειξε μια παγιωμένη καχυποψία, παρά το γεγονός ότι η κατοχή ζώων συντροφιάς αποτελεί για χιλιάδες ανθρώπους στην Ελλάδα αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς τους.
Σε σχόλιό της στο NEWS 24/7, η διευθύντρια της Ελληνικής Φιλοζωικής Εταιρείας, κυρία Λιάνα Αλεξανδρή, επισημαίνει πόσο απογοητευτική παραμένει η κατάσταση για τους ανθρώπους που ζουν με ζώα συντροφιάς –ιδίως σκύλους, αλλά και γάτες– τονίζοντας ότι η αναζήτηση κατοικίας προς ενοικίαση εξελίσσεται συχνά σε έναν άνισο αγώνα, γεμάτο προκαταλήψεις και αποκλεισμούς.
Όπως μάς λέει, τα μέλη και οι συνδρομητές της οργάνωσης έρχονται συχνά αντιμέτωποι με ξεκάθαρες αρνήσεις από ιδιοκτήτες μόλις αναφέρουν ότι διαθέτουν κατοικίδια. «Η Ελληνική Φιλοζωική Εταιρεία, με δεκάδες συνδρομητές και μέλη της, έχει αντιμετωπίσει από την πλειονότητα εξ αυτών την άρνηση πολλών ιδιοκτητών να νοικιάσουν το σπίτι τους εάν έχουν ζώα. Η άρνηση αυτή είναι η πιο συνηθισμένη απάντηση που λαμβάνουν πολλοί ενδιαφερόμενοι, χωρίς πολλές φορές να προηγηθεί καν συζήτηση για όρους ή προϋποθέσεις», αναφέρει χαρακτηριστικά η κυρία Αλεξανδρή.
Η ίδια τονίζει ότι το ζήτημα, στην πράξη, δεν ρυθμίζεται απόλυτα από έναν μηχανισμό που να διασφαλίζει την αποδοχή των κατοικιδίων: «Το πρόβλημα δεν καλύπτεται ουσιαστικά από τον νόμο. Η τελική απόφαση παραμένει, σε μεγάλο βαθμό, στην ευχέρεια του εκάστοτε ιδιοκτήτη. Πιο εύκολα μπορεί να βρει κανείς στέγη σε μονοκατοικία -είτε εντός είτε εκτός αστικού ιστού- παρά σε πολυκατοικία όταν έχει κατοικίδια».
Τι προβλέπει η νομοθεσία;
Το ερώτημα που τίθεται, λοιπόν, είναι τι ισχύει νομικά: επιτρέπεται ο ιδιοκτήτης να απαγορεύσει κατοικίδια σε υποψήφιους ενοικιαστές; Υπάρχουν περιορισμοί; Και οι αρνήσεις που καταγράφονται βασίζονται σε πραγματικά νομικά εμπόδια ή αποτελούν κυρίως προσωπικές επιλογές και ανησυχίες;
Σύμφωνα με τον νόμο, ο κανονισμός της πολυκατοικίας μπορεί να προβλέπει μέγιστο αριθμό κατοικιδίων ανά διαμέρισμα (μέχρι 3) όχι όμως να απαγορεύει σε όποιον μένει στην πολυκατοικία να έχει σκυλάκια ή γατάκια –αρκεί αυτά να μην είναι μόνιμα στο μπαλκόνι, και να μην κάνουν φασαρία σε ώρες κοινής ησυχίας.
Για τις μονοκατοικίες, ο νόμος δεν προβλέπει μέγιστο αριθμό κατοικιδίων. Επιβάλλει, βέβαια, την τήρηση των κανόνων ευζωίας και την καλή μεταχείριση όλων των ζώων που μένουν σε ένα σπίτι, όπως ίσχυε και πριν.
Αναλυτικότερα, το άρθρο 15 του νόμου 4830/2021 αναφέρει τα εξής:
1. Επιτρέπεται η διατήρηση δεσποζόμενων ζώων συντροφιάς σε κάθε κατοικία, σύμφωνα με όσα ορίζονται στις παρ. 2, 3 και 4.
2. Στις πολυκατοικίες, που αποτελούνται από τουλάχιστον δύο (2) διαμερίσματα, επιτρέπεται η διατήρηση δεσποζόμενων ζώων συντροφιάς εφόσον:
(α) Διαμένουν στο ίδιο διαμέρισμα με τον ιδιοκτήτη ή τον ανάδοχό τους ή διαμένουν, δυνάμει ομόφωνης απόφασης της Γενικής Συνέλευσης των ιδιοκτητών, σε κοινόχρηστους χώρους της πολυκατοικίας, ενδεικτικά στην πυλωτή ή στην ταράτσα, στον ακάλυπτο χώρο και στον κήπο, και εφόσον τηρούνται οι κανόνες ευζωίας, οι υγειονομικές διατάξεις και οι αστυνομικές διατάξεις περί κοινής ησυχίας.
(β) Δεν παραμένουν μόνιμα στις βεράντες ή στους ανοιχτούς χώρους του διαμερίσματος.
(γ) Η παραμονή στα διαμερίσματα πολυκατοικιών τελεί υπό την επιφύλαξη της τήρησης των κανόνων ευζωίας, των υγειονομικών διατάξεων και των αστυνομικών διατάξεων περί κοινής ησυχίας.
(δ) Εάν πρόκειται για σκύλους ή γάτες, έχουν σημανθεί, καταγραφεί και διατηρούν επικαιροποιημένα στοιχεία στο ΕΜΖΣ, συμπεριλαμβανομένου του ηλεκτρονικού βιβλιαρίου του ζώου.
3. Δεν δύναται να απαγορευθεί η διατήρηση ζώων συντροφιάς με τον κανονισμό της πολυκατοικίας, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις της παρ. 2.
Με τον κανονισμό μπορεί να περιορίζεται ο μέγιστος αριθμός των ζώων που επιτρέπονται, μέχρι τα τρία (3) ζώα ανά διαμέρισμα. Αλλαγές στον κανονισμό της πολυκατοικίας όσον αφορά τον μέγιστο αριθμό επιτρεπόμενων ζώων ανά διαμέρισμα ισχύουν αφού παρέλθουν δώδεκα (12) μήνες από την ψήφισή τους.
4. Στις μονοκατοικίες επιτρέπεται η διατήρηση ζώων συντροφιάς που έχουν σημανθεί και καταχωρηθεί νομίμως και διατηρούν επικαιροποιημένα στοιχεία στο ΕΜΖΣ, με την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι κανόνες καλής μεταχείρισης και ευζωίας των ζώων, καθώς και οι ισχύουσες υγειονομικές διατάξεις και οι αστυνομικές διατάξεις περί κοινής ησυχίας.
5. Οι αριθμητικοί περιορισμοί της παρ. 3 ισχύουν μόνο για σκύλους και γάτες. Σε κάθε περίπτωση, και ως προς τα λοιπά ζώα συντροφιάς πρέπει να τηρούνται οι κανόνες ευζωίας, οι ισχύουσες υγειονομικές διατάξεις και οι αστυνομικές διατάξεις περί κοινής ησυχίας.